Parafia pw. Matki Boskiej Częstochowskiej i św. Kazimierza w Mońkach – rzymskokatolicka parafia należąca do dekanatu Mońki, archidiecezji białostockiej, metropolii białostockiej. Erygowana w 1920 r.

Historia

XX wiek W roku 1916 rozpoczęto budowę plebanii, w której znalazła się również duża kaplica. Pracami kierował ks. Władysław Małynicz-Malicki. Budulec został zakupiony za kwotę 18 000 marek i pochodził z likwidowanych koszar carskich w Hornostajch. Ilość nabytych cegieł wystarczyła do wybudowania nie tylko kaplicy – plebanii, ale także została wykorzystana później do budowy kościoła.

W roku 1920 założono cmentarz parafialny, który aktualnie zajmuje powierzchnię ok. 3,5 ha.

W dniu 9 lipca 1920 r. zebrali się księża z okolicznych parafii w celu zakreślenia terytorialnych granic nowej parafii. Polecił to bp wileński Jerzy Matulewicz. Nieobecny był dziekan białostocki, a obecnymi byli:

ks. Jan Wojdyłowicz – proboszcz z Goniądza, dziekan dekanatu knyszyńskiego, ks. Bolesław Tężyk – proboszcz Trzciannego, ks. Izydor Niedroślański – proboszcz z Kalinówki Kościelnej, ks. Mieczysław Małynicz-Malicki ks. Aleksander Mioduszewski – wikariusz z Goniądza.

Od 1925 r. dalsze prace prowadził ks. Cyprian Łozowski. Projektantem świątyni był warszawski architekt profesor Stefan Szyller. W 1927 parafia liczyła 2542 parafian z tego 48 zamieszkiwało osadę (kościelno-kolejową) Mońki. Wybudowany kościół został konsekrowany przez abpa Romualda Jałbrzykowskiego metropolitę wileńskiego w dniu 13 czerwca 1931 r.

Po II wojnie światowej W roku 1987 miała miejsce jedna z najważniejszych uroczystości w historii parafii było diecezjalne przyjęcie z diecezji łomżyńskiej kopii Obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej peregrynującego po Polsce. W uroczystościach, które odbyły się w kościele parafialnym, wzięli udział: prymas Polski Józef Glemp, kardynał Henryk Gulbinowicz i 43 biskupów z całej Polski. W czasie liturgii padły słowa;

„Patronka sama tu przyszła w Swej kopii aby nawiedzić ten Swój kościół i wiernych tej parafii”.

Słowa nawiązywały do wieloletnich trudności z odbudową kościoła czynione przez ówczesne władze ponadto wybór miejsca uroczystości powitania obrazu nie był więc przypadkowy, ponieważ w Mońkach parafia i kościół są pod tym samym wezwaniem co nawiedzająca ją kopia z Częstochowy.

XXI wiek Dnia 19 czerwca 2014 r. w Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa, abp Stanisław Szymecki uroczyście wprowadził nowego proboszcza – ks.kan Andrzeja Ziółkowskiego. Od tego dnia pełni tę funkcję.

Ks. kan. Andrzej Ziółkowski był proboszczem do 1 września 2017 r. Od 3 września 2017 r. tę funkcję objął Ks. Wojciech Wojtach, jednocześnie Dziekan dekanatu Monieckiego.

W dniu 29 października 2018 r. Metropolita białostocki ks. Abp Tadeusz Wojda przewodniczył Mszy św. w intencji misji w ramach Tygodnia Misyjnego „Pełni Ducha i posłani”. Było to także pierwsze spotkanie środowisk misyjnych i Rodziny Radia Maryja w Mońkach, które było transmitowane przez TV Trwam.

Miejsca kultu Kościół parafialny thumb|Kościół parafialny pw. MB Częstochowskiej i św. Kazimierza w Mońkach

Pod koniec II wojny światowej na terenach Podlasia w dniu 11 lipca 1944 r. wycofujące się wojska niemieckie zburzyły kościół. Zakaz ówczesnych władz PRL-u z roku 1948 uniemożliwiał odbudowę zniszczonego kościoła aż do roku 1957, dlatego też nabożeństwa odbywały się w rozbudowanej kaplicy pw. św. Kazimierza na plebanii. Po zakończonej odbudowie kościoła (mury) został on poświęcony w dniu 9 września 1960 r. Wykończenie (polichromia) wnętrza kościoła parafialnego trwało aż do roku 1966. 9 czerwca dokonano uroczystego odsłonięcia obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej. Konsekracji odbudowanej świątyni dokonał bp Władysław Suszyński w dniu 12 czerwca 1966 r.

Kościoły filialne i kaplice Kaplica pw. św. Kazimierza przy plebanii w Mońkach (patron Polski i Litwy) Kaplica pw. św. Teresy od Dzieciątka Jezus w domu zakonnym w Mońkach

Cmentarz parafialny W odległości 300 m od kościoła znajduje się cmentarz grzebalny założony w roku 1920 o powierzchni 2,0 ha, powiększony w 1976 do 3,5 ha. Na terenie Moniek położony jest również cmentarz komunalny w odległości 1 km od kościoła, o pow. 4 ha poświęcony i oddany do użytku w roku 1995.

Proboszczowie

Domy zakonne na terenie parafii Mońki, ul. Kościelna 1a – zgromadzenie Sióstr św. Teresy od Dzieciątka Jezus

Zasięg parafii W granicach parafii znajdują się miejscowości:

oraz ulice Moniek

Zmiany administracyjne

Parafia powołana w roku 1920, została określona terytorialnie podczas zebrania księży z okolicznych parafii w dniu 9 lipca 1920 r.

Do powstałej parafii przyłączono wsie:

z parafii w Goniądzu: z parafii w Trzciannem:z parafii w Downarach planowano włączyć wieś Rybaki, jednak bez skutku.

Dekretem z dnia 23 maja 1997 r., abp Stanisława Szymeckiego erygował nową parafię pw. św. brata Alberta Chmielowskiego w Mońkach z siedzibą przy ul. Wojska Polskiego.

Przypisy

Bibliografia Józef Maroszek, Arkadiusz Studniarek: Szkic historyczny miasta i gminy Mońki .

Linki zewnętrzne Parafia na stronie archidiecezji białostockiej

Parafia Matki Boskiej Częstochowskiej i św. Kazimierza w Mońkach Kategoria:Parafie pod wezwaniem św. Kazimierza Kategoria:Parafie pod wezwaniem Matki Bożej Częstochowskiej