Juliusz Isaak (ur. 8 czerwca 1869 lub 1870 w Pilicy, zm. 2 listopada 1923 w Porębie)Witold Eichler, Ś. p. Juliusz Isaak – Wspomnienie pośmiertne, „Polskie Pismo Entomologiczne”, T. II, Zeszyt 4, ss. 157–158, 1923 – polski rysownik i rytownik, oraz entomolog–amator.
Życiorys Rodzice Juliusza prowadzili warsztat powroźniczy w Pilicy, przejęty potem przez jego brata – Wilhelma. Ukończył szkołę podstawową. Mając czternaście lat przyjechał do Zawiercia, żeby podjąć pracę. Znalazł zatrudnienie jako rysownik i rytownik w fabryce włókienniczej Towarzystwa Akcyjnego „Zawiercie”, w której pracował do wybuchu I wojny światowej. W tym okresie zaprojektował pierwsze znaczki pocztowe, wyemitowane przez pocztę miejską w Zawierciu w 1915T. Gryżewski, Znaczki poczty miejskiej w Zawierciu, „Filatelista” 19 (12), 1972.
Jako entomolog był samoukiem. Jego zbiór obejmował głównie motyle (2654 gatunków) i chrząszcze (3872 gatunki), w tym rzadkie okazy chrząszczy jaskiniowych i myrmekofilnych. Łącznie liczył ok. 15000 okazówGabriel Brzęk, Isaak Juliusz, w: Polski Słownik Biograficzny, t. 10, s. 170. W 1910 za swoją kolekcję otrzymał złoty medal na Wystawie Przemysłu i Rolnictwa w Częstochowie, a w 1913 – na Wystawie Entomologicznej w Warszawie jury uhonorowało go „dyplomem szczególnego uznania”. Zbiór został wtedy zakupiony do Muzeum Instytutu Pedagogicznego.
Interesowała go szczególnie hodowla motyli. Krzyżując je, uzyskiwał nowe odmiany (bastardy), w tym hermafrodytyczne. Był członkiem Polskiego Związku EntomologicznegoNowi członkowie, „Polskie Pismo Entomologiczne” 2 (1), s. i, 1923 i drezdeńskiego Towarzystwa Entomologicznego „Iris” (Entomologischer Verein „Iris” zu Dresden)Vereins-Nachrichten, „Deutsche entomologische Zeitschrift”, s. 10, 1889. Popularyzował wiedzę o owadach – jego uczniami byli Ludwik i Marian MasłowscyJózef Razowski Isaak Juliusz, w: Stanisław Feliksiak (red.), Słownik biologów polskich, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1987, s. 217, .
Opublikował tylko jedną pracę naukową, dotyczącą zdolności świecenia u niedźwiedziówki kai (Arctia caja)Juliusz Isaak, Ein Fall von Leuchtfähigkeit bei einem europäischen Großschmetterling, „Biologisches Zentralblatt” 36, s. 216–218, 1916. Poza tym w czasopiśmie „Entomolog Polski” napisał artykuł o owadach, który zyskał popularność w środowisku entomologów. Dwie prace opracował i opublikował po jego śmierci Witold NiesiołowskiWitold Niesiołowski, Motyle większe (Macrolepidoptera) okolic Zawiercia i niektórych miejscowości b. Królestwa Polskiego, według rękopisu śp. Juliusza Izaaka, Sprawozdanie Komisji Fizjograficznej 62, ss. 93–131, 1928.
Długo chorował, ale mimo to nie zaprzestał pracy. Zmarł nagle w 1923 w swoim insektarium. Został pochowany na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w PorębieZgon zasłużonego entomologa, „Gazeta Bydgoska” R. 2, nr 257 (9.11.1923)Ś.p. Juljusz Isaak, „Kurjer Warszawski”, nr 308 (6.11.1923), s.6. Grób się nie zachowałS. Kapuściński, M. Bielewicz, Pamięci Juliusza Isaaka (1870–1923), „Wiadomości Entomologiczne”, nr 21, ss. 55–59, 1991.
Małżeństwa i dzieci Był dwukrotnie żonaty. Z małżeństwa z Emilią z d. Kloss (1868–1914) urodziło się troje dzieci: Zofia, Henryka – po mężu Jaklicz (1892–1975) i Aleksander. Drugie małżeństwo – z Michaliną z d. Hochbaum (1880–1937?) było bezdzietne. Michalina po śmierci męża kontynuowała jego działalność entomologiczną. Już sama zrealizowała ich wspólne marzenie o podróży po motyle do Ameryki Południowej.
Kolekcja owadów Jego kolekcję motyli i chrząszczy zakupiło w 1952 Muzeum Narodowe w Kielcach, jej część (63 gabloty z owadami egzotycznymi) przejęło w latach 60. Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii NaukAlmanach entomologów polskich XX wieku, Poznań 2001, s. 75. Spuścizna po nim obecnie jest przechowywana w Archiwum Nauki PAN i PAU w Krakowie.
Upamiętnienie W 1923 Witold Eichler napisał o nim wspomnienie w „Polskim Piśmie Entomologicznym”.
Przypisy
Bibliografia Witold Eichler, Ś. p. Juliusz Isaak – Wspomnienie pośmiertne, „Polskie Pismo Entomologiczne” Juliusz Isaak, jura-pilica.com
Kategoria:Artyści związani z Zawierciem Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Entomologicznego Kategoria:Ludzie filatelistyki w Polsce Kategoria:Ludzie urodzeni w Pilicy (województwo śląskie) Kategoria:Polscy entomolodzy Kategoria:Polscy lepidopterolodzy Kategoria:Polscy rytownicy Kategoria:Urodzeni w 1870 Kategoria:Zmarli w 1923