thumb|Trydencka Msza św. solenna odprawiana przez księży Bractwa Kapłańskiego Świętego Piotra (FSSP) Tradycjonalizm katolicki – nurt katolicyzmu kładący nacisk na wierzenia, nauczanie, liturgię, tradycje i praktyki sprzed Soboru Watykańskiego II. Jego szczególnym wyrazem jest pielęgnowanie klasycznego rytu rzymskiego.
W swojej skrajnej formie, praktykowanej przez niewielką część tradycjonalistów, przeradza się on w sedeprywacjonizm, sedewakantyzm, mistycjalizm lub konklawizm, tym samym zrywając jedność ze Stolicą Apostolską .
Historia W trakcie II Soboru Watykańskiego wydane zostały dokumenty zawierające niejasne, bądź pozostawiające duże pole do interpretacji zwroty , czego następstwem były zmiany w sposobie nauczania, praktykach oraz samej liturgii, często sprzeczne z jego pierwotnymi postanowieniami.
Przeciw tym zmianom wyraziło swoją wątpliwość wielu księży i biskupów, w tym abp Marcel Lefebvre, który założył w Écône Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa X (FSSPX) wraz z seminarium duchownym. W 1975 roku abp Lefebvre wyświęcił trzech kleryków bez zgody biskupa miejsca, co sprawiło utratę aprobaty Stolicy Apostolskiej dla Bractwa. W wyniku wewnętrznych sporów w roku 1983 powstało sedewakantystyczne Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa V (FSSPV). Później, w roku 1988, udzielił on sakry biskupiej czterem księżom bez zgody papieża Jana Pawła II - wyrzekłszy się wcześniej podpisanego 5 maja 1988 roku porozumienia z Rzymem – czym zaciągnął na siebie, pomagającego mu biskupa i czterech nowo wyświęconych biskupów ekskomunikę latae sententiae. W konsekwencji Jan Paweł II wydał motu proprio Ecclesia Dei potwierdzające nałożone ekskomuniki oraz na którego mocy została utworzona papieska Komisja Ecclesia Dei, mająca na celu ułatwienie pozostania w jedności ze Stolicą Apostolską wiernym i kapłanom przywiązanym do tradycji (również tych związanych z FSSPX).
Wydarzenia w Écône doprowadziły jedenastu księży, diakona oraz niewielu seminarzystów Bractwa do opuszczenia go i założenia Bractwa Kapłańskiego Świętego Piotra (FSSP) w tym samym roku, które otrzymało mandat Stolicy Apostolskiej dla swojego funkcjonowania. Na prośbę kard. Josepha Ratzingera w roku 1989 powstało ich pierwsze seminarium w Wigratzbad.
Papież Benedykt XVI 7 lipca 2007 roku uchwalił motu proprio Summorum Pontificum zezwalające każdemu kapłanowi katolickiemu na odprawianie mszy świętej w nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego. To zezwolenie zostało następnie ograniczone przez papieża Franciszka w wydanym 16 lutego 2021 roku motu proprio Traditionis custodes, którego wnioski i decyzje okazały się być, według raportu , sprzeczne z opiniami biskupów, na których podstawie miał powstać dokument.
Tradycjonalizm na świecie Od momentu zakończenia II Soboru Watykańskiego powstało wiele zgromadzeń tradycjonalistycznych. Część z nich działa, nie będąc w komunii ze Stolicą Apostolską.
Zgromadzenia uregulowane kanonicznie i prałatury personalne Bractwo Kapłańskie Świętego Piotra (FSSP)
Bractwo Świętego Wincentego Ferrera (FSVF) https://rytdominikanski.pl/tag/ferreriusze/
Instytut Dobrego Pasterza (IBP) Instytut Chrystusa Króla Najwyższego Kapłana (ICKSP) Kanonicy Regularni Świętego Jana Kantego (SJC)
Apostolska administratura personalna Świętego Jana Marii Vianneyahttps://www.adapostolica.org/
Zgromadzenia o nieuregulowanym statusie kanonicznym Ugrupowania opowiadające się za kryzysem w Kościele
Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa X Bractwo Kapłańskie Świętego Jozafatahttps://news.fsspx.pl/2023/06/bawaria-swiecenia-wyzsze-w-seminarium-fsspx-w-zaitzkofen-3/ Bractwo Kapłańskie Przemienienia Pańskiego z Perignyhttps://news.fsspx.pl/2013/09/fidelitier-fsspx-i-lotewscy-grekokatolicy/ Bractwo Kapłańskie Świętego Jana Poprzednikahttps://news.fsspx.pl/tag/bractwo-swietego-jana-poprzednika-panskiego/
Zgromadzenia o poglądach sedewakantystycznych i sedeprywacjonistycznych
Sedeprywacjonizm
Instytut Rzymskokatolicki (ICR)
Instytut Matki Dobrej Rady (IMBC)
Sedewakantyzm
Klasztor Najświętszej Rodziny (MHFM)
Redemptoryści Zaalpejscyhttps://www.fronda.pl/a/Tajemnicze-wydarzenia-kryzys-i-podzialy-wsrod-redemptorystow-zaalpejskich,255306.html Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa V (FSSPV) Zgromadzenie Maryi Niepokalanej Królowej (CMRI)
Unia Kapłańska Marcela Lefebvre’ahttps://gosc.pl/doc/2414834.Lefebrysci-Papiez-mniej-katolicki-niz-my
Trydenckie Bractwo Kapłańskiehttps://www.obispoenmisiones.com/biografia/
Zgromadzenia o charakterze konklawistycznym i mistycjalistycznym
Konklawizm
Kościół Palmariański Kościół Katolicki Michała I Prawdziwy Kościół Katolicki"Parents and Siblings of His Holiness Pope Pius XIII", trueCarpentry.org; accessed August 19, 2021. Mistycjalizm
Apostołowie Nieskończonej Miłościhttp://classiques.uqac.ca/contemporains/rigal_cellard_bernadette/gregoire_xvii_apotres_amour_infini/gregoire_xvii_texte.htmlhttps://www.lapresse.ca/actualites/national/201201/04/01-4482663-secte-des-apotres-de-lamour-infini-le-pape-est-mort.php Zgromadzenia o charakterze koncyliarystycznym
Koncyliaryzm
Prawowierny Kościół Greckokatolickihttps://vkpatriarhat.org/pl/?p=17837
Zobacz też ultramontanizm prawosławie starokatolicyzm staroobrzędowcy starokalendarzowcy
Przypisy