Geotermometria i geobarometria – działy mineralogii zajmujące się badaniem przedziałów temperatury i ciśnienia, w których dany minerał może istnieć. W przypadku przekroczenia jego granic tworzy fazę nietrwałą, ulega przebudowie strukturalnej w inną odmianę polimorficzną, bądź politypową lub ulega całkowitemu rozkładowi. Umożliwia to określenie temperatury krystalizacji zespołów mineralnych (parageneza), na podstawie ustalenia składu fazowego tych zespołów przy zwróceniu uwagi na substancje tworzące odmiany polimorficzne wrażliwe na przekroczenie granicznych wartości ciśnienia i temperatury, oraz na produkty odmieszania roztworów stałych np. pertyty.
+Termometry mineralogiczne oparte na przemianach polimorficznych – przykłady Substancja Nazwa minerału układ krystalograficzny Temperatura graniczna °C Cu2S chalkozyn
chalkozyn-H rombowy
jednoskośny <103
>103 Ag2S akantyt
argentyt jednoskośny
regularny <179
179-586 HgS cynober
metacynnabaryt trygonalny
regularny <344
>344 kryolit
β-kryolit jednoskośny
regularny <550
>550 SiO2 β-kwarc
α-kwarc
α-trydymit
α-krystobalit trygonalny
heksagonalny
heksagonalny
regularny <573
573-870
870-1470
>1470 K[AlSi3O8] sanidyn –
– mikroklinjednoskośny
trójskośny ciągła zmiana temperatur od około 1000 do 400 K[AlSi2O6] leucyt
β-leucyt tetragonalny
regularny <605
>605
Literatura uzupełniająca Bolewski A., Kubisz J., Żabiński W.: Mineralogia ogólna, Wydawnictwa Geologiczne, wydanie II, Warszawa 1981, Bolewski A.: Mineralogia szczegółowa, Wydawnictwa Geologiczne, wydanie III, Warszawa 1982,
Kategoria:Mineralogia Kategoria:Petrologia