thumb|240px|Biegacz wręgaty thumb|C. cancellatus tibiscinus Biegacz wręgaty (Carabus (Tachypus) cancellatus) – gatunek chrząszcza z rodziny biegaczowatych (Carabidae) i podrodziny Carabinae.
Taksonomia Gatunek został opisany w 1798 roku przez Johanna Karla Wilhelma Illigera. Klasyfikowany jest obecnie w podrodzaju Tachypus, zaliczanym do podziału (subdivisio) Latitarsi w dziale (divisio) Multistriati. Dawniej zaliczany do podrodzaju Cancellocarabus, obecnie zsynonimizowanego z Tachypus.
Opis Ciało długości od 16 lub 17 do 32 mm. Duży biegacz o pokrywach z wyraźnymi żeberkami i pojedynczymi rzędami guzków pomiędzy nimi. Rzędy wzgórków wyraźne i nieprzerywane dużymi dołkami. Grzbietowa część ciała ubarwiona metalicznie, miedzianie, czasem zielonkawo. Przedplecze o krawędzi bocznej ze szczecinkami, a tylnych kątach wystających do tyłu. Pierwszy człon czułków zwykle czerwony, ale może być też czarny. Czwarty człon czułków na wierzchołku niemal nagi. Odnóża czerwonawe lub czarne.
Biologia i ekologia Pożywienie Głównie larwy owadów i inne drobne bezkręgowce: ślimaki i dżdżownice. Jedzą także padlinę. Drapieżne są zarówno owady dorosłe, jak i larwy.
Cykl życiowy Owady dorosłe wychodzą z kryjówek w kwietniu (wcześniej na południu, później na północy areału występowania) i żyją do sierpnia. W tym czasie odbywają się gody i samica składa ok. 45 jaj, z których wylęgają się żarłoczne larwy. Larwy przepoczwarzają się jeszcze w tym samym roku i dorosłe owady pojawiają się znów jesienią: we wrześniu i październiku. Zimują pod korą lub zagrzebane w kępach traw, gdzie czekają do kwietnia roku następnego.
Zachowanie Biegają bardzo szybko i sprawnie. Zaniepokojone potrafią wyrzucać sok żołądkowy na odległość 25 cm.
Habitat Występuje do wysokości 1000 m n.p.m. Zasiedla głównie obszary pól i łąk, miejscami jest bardzo liczny. Spotykany także w lasach.
Rozprzestrzenienie Gatunek eurosyberyjski, rozprzestrzeniony od Hiszpanii po Bajkał. W Europie wykazany z Albanii, Austrii, Belgii, Bośni i Hercegowiny, Bułgarii, Białorusi, Czech, Chorwacji, Cypru, Danii, Estonii, europejskiej Turcji, Finlandii, Francji, Hiszpanii, Holandii, byłej Jugosławii, Luksemburgu, Liechtensteinu, Litwy, Łotwy, Mołdawii, Niemiec, Norwegii, obwodu królewieckiego, Polski, europejskiej Rosji, Rumunii, Słowacji, Słowenii, Szwecji, Szwajcarii, Ukrainy, Węgier, Wielkiej Brytanii i Włoch. Poza Europą znany z Syberii i Kazachstanu. Na Wyspach Brytyjskich i w Ameryce Północnej został wprowadzony. W Polsce na terenie całego kraju.
Podgatunki Wyróżnia się 9 podgatunków tego biegacza:
Carabus cancellatus alessiensis Apfelbeck, 1901 Carabus cancellatus cancellatus Illiger, 1798 Carabus cancellatus carinatus Charpentier, 1825 Carabus cancellatus corpulentus Kraatz, 1880 Carabus cancellatus emarginatus Duftschmid, 1812 Carabus cancellatus excisus Dejean, 1826 Carabus cancellatus graniger Palliardi, 1825 Carabus cancellatus tibiscinus Csiki, 1906 Carabus cancellatus tuberculatus Dejean, 1826
Przypisy
Kategoria:Biegacze Kategoria:Chrząszcze Ameryki Północnej Kategoria:Chrząszcze Azji Kategoria:Chrząszcze Europy Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1798 roku