Linia kolejowa nr 209

Linia kolejowa nr 209 Kowalewo Pomorskie – Bydgoszcz Wschód – drugorzędna, częściowo zelektryfikowana, jednotorowa linia kolejowa (od km 69,509 znaczenia państwowego) w województwie kujawsko-pomorskim. Ruch pasażerski i towarowy odbywa się głównie na odcinku Bydgoszcz – Chełmża.

Historia linii (XIX i XX wiek) i zawieszenie przewozów Początki linii (między Fordonem a bydgoskim Dworcem Wschód) datuje się na 1 listopada 1885 r. Linię od Kowalewa Pomorskiego do Chełmży otwarto 1 lipca 1894 r., pomiędzy Chełmżą a Fordonem 25 października 1895 r., zaś między Brodnicą a Kowalewem Pomorskim 1 listopada 1900 r.

31 maja 1984 roku zelektryfikowano odcinek Bydgoszcz Wschód – Bydgoszcz Fordon.

Dawniej linia kolejowa rozpoczynała się na stacji Brodnica. W piątek 1 października 1999 zawieszono przewozy pasażerskie na odcinku od Brodnicy do Chełmży. Dzień wcześniej, w czwartek 30 września 1999, na odcinek Chełmża-Brodnica w pożegnalną trasę wyruszył skład z lokomotywą SM41.

Odcinek Brodnica – Kowalewo Pomorskie został zlikwidowany decyzją Ministra Infrastruktury z 7 września 2005, zaś w 2006 usunięty z ewidencji PKP PLK. Dodatkowo, trasa Kowalewo Pomorskie – Chełmża stała się wówczas nieprzejezdna ze względu na kradzież szyn.

W poniedziałek, 3 kwietnia 2000, zawieszono przewozy pasażerskie na odcinku od Bydgoszczy do Chełmży. Ostatni pociąg z Chełmży do Bydgoszczy ruszył wówczas w trasę w niedzielę 2 kwietnia 2000 o godzinie 17:42.

Wydarzenia w czasie zawieszenia przewozów Od 3 kwietnia 2000 do 14 grudnia 2003, a następnie od 5 stycznia do 1 maja 2004, na trasie od Bydgoszczy Głównej do stacji Bydgoszcz Fordon kursowały pociągi pasażerskie obsługiwane składami EN57 – elektryfikacja odcinka miała miejsce w maju 1984 r..

W maju 2001 trasą z Płocka do Unisławia (przez Brodnicę i Golub-Dobrzyń), w ramach imprezy „1000 km liniami towarowymi w Polsce”, przejechał pociąg prowadzony przez SM42. 15 lipca 2003 między Bydgoszczą a Brodnicą (przez Chełmżę) odbył się kurs szynobusu 215M-001 z cyklu „Szynobus dla gmin”. Z kolei 11 stycznia 2004 podczas 12. Finału WOŚP odbył się kurs szynobusu SA106 pomiędzy Kowalewem Pomorskim a Brodnicą.

Po nieco ponad 7 latach od likwidacji linii kolejowej do Chełmży, w sobotę 26 maja 2007, odbył się przejazd specjalny na trasie Bydgoszcz Główna – Chełmża – Toruń Wschodni, zorganizowany przez Urząd Marszałkowski w Toruniu przy współpracy z zakładami linii kolejowych w Bydgoszczy i Toruniu oraz Kujawsko-Pomorskim Zakładem Przewozów Regionalnych w Bydgoszczy.

W dniu 26 września 2009 roku odcinkiem Kowalewo Pomorskie – Golub-Dobrzyń przejechał pociąg turystyczny. Był to ostatni pociąg uruchomiony na tym odcinkuTory zwinięte i co dalej?.

Reaktywacja linii na odcinku Bydgoszcz – Chełmża i pociągi turystyczne W czwartek 13 listopada 2008 Przewozy Regionalne wznowiły ruch pociągów pasażerskich na trasie Bydgoszcz – Chełmża. Na całej wznowionej trasie cena biletów obliczana była według specjalnej taryfy relacyjnej. 12 grudnia 2010 linię kolejową do Chełmży przejęła Arriva RP i użytkuje ją do dziś.

Począwszy od kwietnia 2012 corocznie (wyjątkiem są lata 2018 i 2020-2022) organizowany jest przejazd zabytkowym parowozem Ol49, Pt47 lub Pm36 bądź lokomotywą SU45 pod nazwą „Ko-piernik” na trasie od dworca Toruń Miasto przez Chełmżę, Unisław i Bydgoszcz Główną z powrotem do Torunia (przez Solec Kujawski). Przejazd odbył się dotychczas kilkukrotnie.

W związku z planowanym przez Urząd Marszałkowski w Toruniu wznowieniem ruchu pasażerskiego (turystycznego i planowego) w sobotę 26 września 2009 odcinkiem Kowalewo Pomorskie – Golub-Dobrzyń (tam i z powrotem) przejechał pociąg turystyczny relacji Toruń Główny – Golub-Dobrzyń – Toruń Główny. W tej wycieczce wzięło udział łącznie 400 pasażerów.

W sobotę 17 kwietnia 2010 nieużywanym w ruchu pasażerskim odcinkiem Chełmża – Kowalewo Pomorskie (przez Mirakowo i Mlewiec) przejechał pociąg turystyczny relacji Toruń Główny – Chełmża – Kowalewo Pomorskie – Jabłonowo Pomorskie – Brodnica – Sierpc – Toruń Główny uruchomiony przez Stowarzyszenie Sympatyków Komunikacji Szynowej (SSKS) pod nazwą „Wokół Doliny Drwęcy”.

W 2019 przeprowadzono remont wiaduktów znajdujących się w Bydgoszczy nad ul. Kaliskiego i BrzechwyKolej remontuje wiadukt w Fordonie. Jezdnia jest zwężonaRemont wiaduktu w Fordonie. Niedługo koniec utrudnień dla kierowców.

Między 13 grudnia 2020 a 17 stycznia 2021 ruch pociągów na trasie Bydgoszcz – Chełmża został zawieszony z powodu obostrzeń pandemicznych związanych z COVID-19 (od 3 stycznia 2021 kursowała autobusowa komunikacja zastępcza; autobusy początkowo nie zatrzymywały się na wysokości przystanków umiejscowionych na terenie Bydgoszczy). 18 stycznia 2021 pociągi wróciły na trasę. Od 10 marca 2024 pociągi kursują także w niedziele i święta.

Plany rewitalizacji W ciągu kilku kolejnych lat planowano rewitalizację linii kolejowej Toruń-Brodnica (jako linii turystycznej pod nazwą „Kujawsko-Pomorska Kolej Turystyczna”). W tym celu sprowadzono do lokomotywowni przy stacji PKP Toruń Kluczyki lokomotywy SM41-111 i Ol49-3 oraz cztery zabytkowe wagony. W następnej kolejności planowano odnowić dworce i zabudowania stacyjne na trasie od Torunia do Brodnicy (w tym m.in. zaadaptować na kawiarnię dworzec w Kowalewie Pomorskim, na hotel i restaurację dworzec w Golubiu-Dobrzyniu oraz na muzeum kolei dworzec we Wrockach). Prace nad rewitalizacją zawieszono w listopadzie 2012.

Rozbiórka nieczynnego odcinka Brodnica – Kowalewo Pomorskie Plany zostały zaniechane, a linia została przeznaczona do likwidacji. Zgodę na rozbiórkę torów pomiędzy Kowalewem Pomorskim a Brodnicą (50 kilometrów – przez Chełmoniec, Ostrowite, Golub-Dobrzyń, Gałczewko, Tokary, Wrocki, Kawki, Małki, Niewierz i Drużyny) wyraził 20 grudnia 2016 zarząd PKP SA. 30 stycznia 2017 PKP SA ogłosiły przetarg na sprzedaż złomu pochodzącego z rozbiórki linii na odcinku Kowalewo Pomorskie – Brodnica (przetarg wygrała firma RWS Cetus).

Głównym powodem takiej decyzji był nie najlepszy stan torów, ramp i peronów na tej trasie (tory miały dużo ubytków (w tym podkładek), były zdewastowane, zarośnięte i zniszczone), zaś infrastruktura wymagałaby dużych nakładów finansowych. Sama rozbiórka rozpoczęła się pod koniec marca 2017 i trwała 4 miesiące (do lipca 2017).

Jeszcze w maju 2018 było możliwe przywrócenie przejezdności od Chełmży do Kowalewa Pomorskiego, jednakże żaden przewoźnik nie był wówczas zainteresowany obsługą tego odcinka.

Przypisy

Linki zewnętrzne

Przez ponad sto lat była tu stacja. Ale tego świata już nie ma. Ostatni pociąg przejechał tu w 1999 r.

Kategoria:Linie kolejowe w Polsce Kategoria:Zlikwidowane linie kolejowe w Polsce