Irena Stawowy-Kawka (ur. 12 czerwca 1951) – polska historyczka, profesor nauk humanistycznych, nauczycielka akademicka Uniwersytetu Jagiellońskiego, badaczka dziejów Bałkanów, Macedonii, mniejszości narodowych i religijnych oraz społeczeństw wieloetnicznych. Autorka m.in. monografii Historia Macedonii oraz Albańczycy w Macedonii 1944–2001.

Życiorys W 1986 obroniła pracę doktorską pt. Problem macedoński w ramach polityki narodowej Jugosławii; jej promotorem był prof. Marian Zgórniak. W 1994 opublikowała rozprawę habilitacyjną pt. Ekspansja gospodarcza III Rzeszy w Jugosławii i Rumunii 1929–1939. W 2002 otrzymała tytuł naukowy profesora nauk humanistycznychPostanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 stycznia 2002 r. nr 115-2-02 o nadaniu tytułu naukowego profesora ()..

Zawodowo związana z Uniwersytetem Jagiellońskim, w szczególności z Wydziałem Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ oraz Instytutem Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych UJ. W latach 2002–2008 pełniła funkcję dyrektora Instytutu Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych UJ.

Jej zainteresowania naukowe obejmują Europę Środkowo-Wschodnią, Bałkany, kraje i narody bałkańskie, mniejszości narodowe i religijne, społeczeństwa wieloetniczne, konflikty, międzynarodową prewencję oraz historiografię.

Odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi (2005). W 2020 przyznano jej Nagrodę Specjalną im. Profesora Jerzego Skowronka za całokształt opublikowanego dorobku naukowego, wkład w rozwój bałkanistyki oraz upowszechnianie wiedzy o Bałkanach.

Działalność naukowa i organizacyjna W pracy badawczej zajmuje się przede wszystkim historią polityczną i społeczną Bałkanów w XX i XXI wieku, ze szczególnym uwzględnieniem Macedonii, relacji macedońsko-albańskich, polityki narodowościowej Jugosławii, problematyki mniejszości narodowych i religijnych oraz procesów stabilizacji i destabilizacji w Europie Południowo-Wschodniej.

W monografii Albańczycy w Macedonii 1944–2001 analizowała położenie Albańczyków w Macedonii w okresie jugosłowiańskim oraz po powstaniu niepodległej Republiki Macedonii, w tym uwarunkowania konfliktu albańsko-macedońskiego z 2001 roku.

Była związana z pracami Komisji Środkowoeuropejskiej Polskiej Akademii Umiejętności, Komisji PAU do Oceny Podręczników Szkolnych, Komisji Historycznej Oddziału PAN w Krakowie, Komisji Najnowszych Dziejów Słowian afiliowanej przy Międzynarodowym Komitecie Slawistów, Polsko-Bułgarskiej Komisji PAN i BAN, Komisji Bałkanistycznej Oddziału PAN w Poznaniu, Polskiego Towarzystwa Nauk Politycznych oraz Polskiego Towarzystwa Studiów Międzynarodowych.

W 2019 ukazała się księga jubileuszowa ofiarowana prof. Irenie Stawowy-Kawce pt. Europa Środkowa i Bałkany. Konteksty historyczne i politologiczne. Narody, mniejszości narodowe i religijne, pod redakcją Mirelli Korzeniewskiej-Wiszniewskiej, Agnieszki Kastory i Rafała Woźnicy.

Wybrane publikacje

Książki i redakcje naukowe

Macedonia w polityce państw bałkańskich w XX wieku, Kraków: Wydawnictwo i Drukarnia „Secesja”, 1993. Ekspansja gospodarcza Trzeciej Rzeszy w Jugosławii i Rumunii: 1929–1939, Kraków: Uniwersytet Jagielloński, 1993. Historia Macedonii, Wrocław: Ossolineum, 2000, . Miejsce Macedonii na Bałkanach. Historia – polityka – kultura – nauka, red. Irena Stawowy-Kawka, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2005. Tożsamość narodowa w społeczeństwie multietnicznym Macedonii. Historia – kultura – literatura – język – media, red. Maciej Kawka, Irena Stawowy-Kawka, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2008, . Czynniki stabilizacji i destabilizacji w stosunkach międzynarodowych na początku XXI wieku. Księga pamiątkowa poświęcona Profesorowi Lubomirowi Zyblikiewiczowi, red. Irena Stawowy-Kawka, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2009. Macedoński dyskurs niepodległościowy. Historia – kultura – literatura – język – media, red. Irena Stawowy-Kawka, Maciej Kawka, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2011, . Albańczycy w Macedonii 1944–2001, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2014, .

Wybrane artykuły

„Wpływ mniejszości narodowych – greckiej w Albanii i albańskiej w Grecji – na relacje grecko-albańskie po 1991 roku”, Studia Środkowoeuropejskie i Bałkanistyczne, t. 24, 2016, s. 147–161, doi:10.4467/2543733XSSB.16.010.6252. „Między chrześcijaństwem a islamem. Albania jako kraj wielu wyznań po 1991 roku”, Studia Środkowoeuropejskie i Bałkanistyczne, t. 25, 2017, s. 239–258, doi:10.4467/2543733XSSB.17.016.7262. „Małe grupy mniejszościowe na Bałkanach i problem ich samoidentyfikacji: procesy transgresji na przykładzie Goranów”, Studia Środkowoeuropejskie i Bałkanistyczne, t. 26, 2017, s. 221–232, doi:10.4467/2543733XSSB.17.034.8332. „Rok 1947 w relacjach bułgarsko-jugosłowiańskich w kontekście polityki Stalina i sytuacji międzynarodowej”, Studia Środkowoeuropejskie i Bałkanistyczne, t. 27, 2018, s. 143–164, doi:10.4467/2543733XSSB.17.009.9984. „Prawa mniejszości narodowych i etnicznych w Albanii w okresie transformacji politycznych po 1991 r.”, Rocznik Administracji Publicznej, 2018, nr 4, s. 171–185, doi:10.4467/24497800RAP.18.009.9224. „Macedonia – nowe wyzwania i trudne kompromisy (2016–2019)”, Studia Środkowoeuropejskie i Bałkanistyczne, t. 30, 2021, s. 205–226, doi:10.4467/2543733XSSB.21.015.13808.

Przypisy

Bibliografia

Europa Środkowa i Bałkany. Konteksty historyczne i politologiczne. Narody, mniejszości narodowe i religijne. Księga jubileuszowa ofiarowana prof. dr hab. Irenie Stawowy-Kawce, red. Mirella Korzeniewska-Wiszniewska, Agnieszka Kastory, Rafał Woźnica, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2019, .

Linki zewnętrzne

Irena Stawowy-Kawka na stronie Instytutu Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych UJ Irena Stawowy-Kawka – publikacje w bibliotece Polona Irena Stawowy-Kawka w bazie eJournals

Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy historycy Kategoria:Polscy bałkaniści Kategoria:Urodzeni w 1951 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego