thumb|Czarna Przełęcz nad Doliną Jastrzębią (podpisane formacje) Czarna Przełęcz (słow. Čierne sedlo, Nižné Čierne sedlo, niem. Schwarzseejoch, węg. Fekete-tavi-hágó) – szeroka przełęcz położona w głównej grani Tatr w słowackiej części Tatr Wysokich, na wysokości 2258 m n.p.m. Jest to największe obniżenie grani na odcinku pomiędzy Czarnym Szczytem (Čierny štít, 2429 m) na południu i Kołowym Szczytem (Kolový štít, 2419 m) na północy. Po zachodniej stronie przełęczy znajduje się Dolina Czarna Jaworowa (Čierna Javorová dolina), a po wschodniej – Dolina Jastrzębia (Malá Zmrzlá dolina). Wcześniejsze pomiary określały wysokość przełęczy na 2266 lub ok. 2265 m, a także – ewidentnie błędnie – 2057 m.

Czarna Przełęcz jest najniższym punktem odcinka grani, w którym między Czarnym a Kołowym Szczytem położone są kolejno: Wyżni Czarny Karb (Vyšný Čierny zárez), Czarny Grzebień (Čierny hrebeň), Czarny Karb (Čierny zárez), Czarny Kopiniak (Čierna kopa, Čierny kopiniak), Czarna Przełęcz (Nižné Čierne sedlo), Czarne Czuby (Čierne zuby), Czarny Przechód (Čierne sedlo). Kołowa Kopka (Kolová kôpka), Przełączka za Kołową Kopką (Štrbina za Kolovou kôpkou).

Z najniższego punktu przełęczy na zachód do Czarnego Bańdziocha w Dolinie Czarnej Jaworowej opada krótki żleb o charakterze małego komina. Do Doliny Jastrzębiej zbiega natomiast trawiasto-skalisty, wąski żleb, pod którym rozlegają się Danielowy Ogród i Danielowe Pola.

Na przełęcz nie prowadzi żaden szlak turystyczny. Przejście przez nią z Doliny Jastrzębiej do Czarnej Jaworowej (lub na odwrót) jest wyraźnie trudniejsze od przejścia przez Czarny Przechód, położony nieco wyżej i około 120 m dalej na północny zachód, w południowej grani Kołowego Szczytu. Najdogodniejsze drogi dla taterników wiodą na siodło granią z Czarnego Przechodu i żlebkiem z Czarnego Bańdziocha.

Pierwsze znane wejścia: latem – Alfred Martin i Johann Franz (senior), 16 lipca 1907 r., przy przejściu granią, zimą – Adam Karpiński i Konstanty Narkiewicz-Jodko, 4 kwietnia 1928 r., przy przejściu granią. Niemal wszystkie dawne wejścia na Czarną Przełęcz w rzeczywistości dotyczyły Czarnego Przechodu. Niekiedy Czarną Przełęcz wyjątkowo określano też Niżnią Czarną Przełęczą.

Przypisy

Kategoria:Przełęcze słowackich Tatr Kategoria:Przełęcze Tatr Wysokich