John Malchase David Shalikashvili (gruz. ur. 27 czerwca 1936 w Warszawie, zm. 23 lipca 2011 w Tacomie) – amerykański generał, w latach 1993–1997 Przewodniczący Kolegium Połączonych Szefów Sztabów.
Życiorys Rodzina, dzieciństwo i młodość Pochodzi z gruzińskiej rodziny szlacheckiej. Jego ojciec, książę Dimitri Szalikaszwili (1896–1978), służył w Armii Imperium Rosyjskiego. Po rewolucji październikowej Dimitri Szalikaszwili został podporucznikiem w armii Demokratycznej Republiki Gruzji. W 1921 roku, w momencie aneksji Gruzji przez Rosję Radziecką, służył w misji dyplomatycznej w Turcji. Następnie wyemigrował do Polski, gdzie założył rodzinę i służył w Wojsku Polskim jako gruziński oficer kontraktowy. Po ukończeniu Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie służył w stopniu rotmistrza dyplomowanego w 1 Pułku Szwoleżerów Józefa Piłsudskiego. We wrześniu 1939 Dimitri Szalikaszwili brał udział w kampanii wrześniowej i trafił do niewoli niemieckiej, którą opuścił w wyniku zabiegów żony. W 1941 wstąpił do Legionu Gruzińskiego, organizowanego w ramach Legionów Wschodnich Wehrmachtu. Pełnił służbę w okupowanej Normandii jako , wziął udział w walkach przeciwko aliantom po ich lądowaniu w czerwcu 1944. Jego oddział został następnie wycofany do Niemiec i włączony do SS-Waffengruppe Georgien.
John Shalikashvili urodził się w 1936 roku w Warszawie pod imieniem Jan i tam przeżył II wojnę światową. Po jej zakończeniu wraz z matką, Marią z d. Rüdiger-Bielajewą i rodzeństwem przedostał się do Berlina (według wersji przedstawionej publicznie przez Billa Clintona uciekł przed Armią Czerwoną jeszcze w 1944). Po zwolnieniu ojca z niewoli w 1952 roku rodzina Szalikaszwilich wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych, gdzie Dimitri znalazł pracę w koncernie energetycznym , a Maria została zatrudniona jako urzędniczka w . Rodzina osiadła w Peorii w stanie Illinois. John Shalikashvili uczęszczał do lokalnej szkoły, a następnie studiował na Uniwersytecie Bradley. W 1958 uzyskał dyplom inżyniera mechanika. W tym samym roku rodzina uzyskała amerykańskie obywatelstwo. W 1970 uzyskał magisterium w dziedzinie stosunków międzynarodowych na George Washington University.
Kariera wojskowa W lipcu 1958 otrzymał powołanie do służby wojskowej. Rok później ukończył szkołę oficerską i otrzymał awans na podporucznika. Służył w oddziałach artylerii, m.in. na stanowiskach dowódcy plutonu i baterii. W latach 1968–1969 był oficerem sztabowym w Wietnamie. Następnie studiował w Naval War College w Newport w stanie Rhode Island.
Od 1970 służył jako oficer artylerii, a od 1975 jako dowódca batalionu w 9. Dywizji Piechoty w Forcie Lewis. W 1977 uczęszczał do U.S. Army War College oraz dowodził artylerią 1. Dywizji Pancernej w Niemczech. Następnie został zastępcą dowódcy dywizji. W 1987 objął stanowisko dowódcy 9. Dywizji Piechoty w Forcie Lewis.
W 1991, po zakończeniu wojny w Zatoce Perskiej objął dowództwo Operacji Provide ComfortRaymond K. Bluhm (red.) – US Army, A Complete History, Army Historical Foundation, New York 2004, s. 685, , mającej na celu ochronę ludności kurdyjskiej w północnym Iraku.
W 1993 został mianowany przez prezydenta Billa Clintona na stanowisko Przewodniczącego Kolegium Połączonych Szefów Sztabów. Obowiązki objął 25 października 1993. We wrześniu 1997 przeszedł w stan spoczynkuRaymond K. Bluhm (red.) – US Army, A Complete History, s.691.
W stanie spoczynku W 2004 był doradcą w kampanii prezydenckiej Johna Kerry'ego. Pracował jako profesor wizytujący w Center for International Security and Cooperation na Uniwersytecie Stanforda oraz jako dyrektor w Russell Investments, L-3 Communications, Inc., Plug Power Inc., United Defense, Inc. oraz w National Bureau of Asian Research. 7 sierpnia 2004 przeszedł poważny udar mózgu.
Odznaczenia
Przypisy
Bibliografia
Biogram w Gazecie Wyborczej
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jerzego Waszyngtona Kategoria:Amerykańscy generałowie Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Army Distinguished Service Medal Kategoria:Odznaczeni Brązową Gwiazdą Kategoria:Odznaczeni Defense Distinguished Service Medal Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Odznaczeni Legią Zasługi Kategoria:Odznaczeni Medalem Lotniczym (USA) Kategoria:Odznaczeni Medalem Pochwalnym (USA) Kategoria:Odznaczeni Prezydenckim Medalem Wolności Kategoria:Odznaczeni Meritorious Service Medal (Stany Zjednoczone) Kategoria:Odznaczeni National Defense Service Medal Kategoria:Urodzeni w 1936 Kategoria:Zmarli w 2011 Kategoria:Funkcjonariusze NATO Kategoria:Osoby pochodzenia gruzińskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Lwa Białego