Złociec czerwonawy (Buchwaldoboletus lignicola (Kallenb.) Pilát) – gatunek grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji: Buchwaldoboletus, Boletaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi (według Index Fungorum).
Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1929 r. Franz Joseph Kallenbach, nadając mu nazwę Boletus lignicola. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1969 r. Albert Pilát, przenosząc go do rodzaju Buchwaldoboletus.
Synonimy:
W 1999 r. Władysław Wojewoda podał nazwę polską złotak czerwonawy a wcześniej Alina Skirgiełło opisywała ten gatunek jako złotak nadrzewny, we wcześniejszych klasyfikacjach gatunek ten zaliczany był bowiem m.in. do rodzaju Pulveroboletus (złotak). Po przeniesieniu go do rodzaju Buchwaldoboletus (złociec) obydwie nazwy polskie stały się niespójne z nazwą naukową. Z tego powodu w 2021 r., Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów ustaliła dla tego taksonu nową nazwę – złociec czerwonawy.
Morfologia Kapelusz Średnica 3–9 cm, początkowo półkulisty, potem łukowaty, na koniec płaski. Brzeg długo podwinięty. Powierzchnia matowa i filcowata, u starszych okazów kosmkowata i popękana na poletka. Przez szczeliny popękanej skórki widoczny rdzawobrązowy miąższ. Skórka daje się ściągać płatami. Rurki Przyrośnięte do trzonu lub nieco zbiegające. Początkowo mają barwę cytrynowożółtą, potem żółtozieloną. Łatwo oddzielają się od miąższu. Pory średniej wielkości, kanciaste, po uciśnięciu zmieniają barwę na błękitna. Trzon Wysokość 3–8 cm, grubość 0,7–2,7 cm, kształt walcowaty, równo gruby, czasami wygięty, dość często ekscentryczny. Powierzchnia o barwie rdzawożółtej lub rdzawobrązowej, przy podstawie jaśniejszej – cytrynowożółtej. Wyrastająca z podstawy trzonu grzybnia jest żółta. Miąższ Miękki, gąbczasty, cytrynowożółty, a pod skórką płowy. Po uszkodzeniu lekko błękitnieje, zwłaszcza nad rurkami. Ma aromatyczny zapach i jest nieco kwaskowaty. Wysyp zarodników Oliwkowy. Zarodniki eliptyczno-wrzecionowate, gładkie, o rozmiarach 6–9 × 3–4 μm. Gatunki podobne złotoborowik drobny (Aureoboletus gentilis). Odróżnia się silniej wybarwionym (czerwonobrązowym, wiśniowym lub różowym) kapeluszem i złotożółtymi rurkami. Zazwyczaj rośnie u podstawy pnia drzew liściastych. lejkoporek olszowy (Gyrodon lividus). Ma kapelusz zamszowy, piaskowożółty, a jego krótkie rurki silnie zbiegają na trzon. Rośnie pod olchami.
Występowanie i siedlisko Podano występowanie tego gatunku tylko w jednej z prowincji Kanady w Ameryce Północnej i niektórych krajach Europy. Wszędzie jest rzadki. W Polsce gatunek rzadki. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status V – gatunek, który zapewne w najbliższej przyszłości przesunie się do kategorii wymierających, jeśli nadal będą działać czynniki zagrożenia. Znajduje się na listach gatunków zagrożonych także w Belgii, Danii, Finlandii, Niemczech, Norwegii, Szwecji.
Wcześniej mykologowie uważali, że jest to gatunek, który rozkłada materię drzewną (saprotrof), ale ostatnie badania wykazały, że jest pasożytem murszaka rdzawego (Phaeolus schweinitzii), którego owocniki często znajdują się w pobliżu. Złociec czerwonawy jest grzybem nagrzybnym. Wyrasta w niewielkich grupkach od czerwca do października.
Znaczenie Grzyb jadalny, ale z racji na wyjątkową rzadkość nie ma zastosowania kulinarnego. Z tego samego powodu zasługuje na ochronę.
Przypisy
Kategoria:Borowikowate Kategoria:Grzyby jadalne Kategoria:Grzyby nagrzybne Kategoria:Mykobiota Polski