right|150px Jednostki dowodzenia i łączności Wojska Polskiego – spis polskich jednostek dowodzenia i łączności. thumb|Odznaka wojsk łączności Wojska Polskiego II RP Poniżej przedstawiono genezę polskich jednostek dowodzenia i łączności oraz ich podległość i przekształcenia organizacyjne (przeformowania, przemianowania).
Wojska łączności II RP
Formacje łączności Armii Wielkopolskiej w chwili zjednoczenia z armią krajową otrzymały nowe nazwy: I batalion telegraficzny dowództwo → dowództwo 7 baonu telegraficznego 1 kompania → 15 kompania telegraficzna 2 kompania → kompania telegraficzna ciężka nr VII 3 kompania → kompania telegraficzna jazdy nr 7 4 kompania → 17 kompania telegraficzna II batalion telegraficzny dowództwo (rozformowane) 1 kompania → 14 kompania telegraficzna 2 kompania → kompania telegraficzna budowlana nr VII 3 kompania → kompania telegraficzna parkowa nr VII 4 kompania → kompania telegraficzna zapasowa nr 7 w Poznaniu stacja radio forteczna w Poznaniu → stacja radiotelegraficzna „Poznań” (stała) stacja radio (ciężka, odbiorcza) → stacja radiotelegraficzna polowa nr 12 stacja radio (polowa) → stacja radiotelegraficzna polowa nr 13 oddział radiotelegraficzny → kompania radiotelegraficzna zapasowa nr 2 w Poznaniu Stacje radiotelegraficzne polowe nr 12 i 13 tworzyły 1 kompanię 2 Baonu Radiotelegraficznego w Poznaniu. Kompania radiotelegraficzna zapasowa nr 2 miała „bezzwłocznie wystawić” kompanię radiotelegraficzną szkolną nr 2 i 4 kompanię 2 Baonu Radiotelegraficznego.
W latach 1919–1921
Formacje łączności po zjednoczeniu armii krajowej z Armią Wielkopolską i Armią Polską we Francji Bataliony I batalion radiotelegraficzny II batalion radiotelegraficzny zapasowy batalion radiotelegraficzny
I batalion telefoniczny II batalion telegraficzny w Puławach III batalion telegraficzny w Kielcach IV batalion telegraficzny w Łodzi V batalion telegraficzny w Krakowie VI batalion telegraficzny we Lwowie VII batalion telegraficzny w Poznaniu VIII batalion telegraficzny IX batalion telegraficzny
Kompanie kompania telegraficzna Naczelnego Dowództwa (ND WP) kompania telegraficzna ciężka nr II (Front Wołyński) kompania telegraficzna ciężka nr VI (Front Galicyjski) kompania telegraficzna ciężka nr VII kompania telegraficzna parkowa nr VI (Front Galicyjski) kompania telegraficzna parkowa nr VII kompania telegraficzna budowlana nr VII kompania telegraficzna zapasowa nr 7 w Poznaniu
Kompanie radiotelegraficzne kompania radiotelegraficzna parkowa nr I (Front Galicyjski) kompania radiotelegraficzna zapasowa nr 2 w Poznaniu
Kompanie telegraficzne dywizyjne i jazdy 14 kompania telegraficzna (14 DP) 15 kompania telegraficzna (15 DP) 17 kompania telegraficzna (17 DP) kompania telegraficzna jazdy nr 7 (7 BJ)
Plutony pluton telegraficzno-budowlany nr 1/I (ND WP) pluton telegraficzno-budowlany nr 2/I (ND WP) pluton specjalny nr I/2 (Front Wołyński)
Stacje radiotelegraficzne polowe Centralna Stacja Radiotelegraficzna w Warszawie (ND WP) stacja radiotelegraficzna „Kraków” (stała) (ND WP) stacja radiotelegraficzna „Lwów” (stała) (Front Galicyjski) stacja radiotelegraficzna „Poznań” (stała) stacja radiotelegraficzna polowa nr 2 (na wózkach) (Front Galicyjski) stacja radiotelegraficzna polowa nr 3 (na wózkach) (ND WP) stacja radiotelegraficzna polowa nr 4 (na wózkach) (Front Wołyński) stacja radiotelegraficzna polowa nr 8 (samochodowa) (ND WP) stacja radiotelegraficzna polowa nr 12 stacja radiotelegraficzna polowa nr 13 stacja radiotelegraficzna polowa nr 15 (na wózkach) (ND WP) stacja radiotelegraficzna polowa nr 17 (na wózkach) (ND WP) stacja radiotelegraficzna polowa nr 18 (na wózkach) (ND WP) stacja radiotelegraficzna polowa nr 20 (konna) (ND WP)
Stacje telegraficzne Centrala Hughesa przy Naczelnym Dowództwie WP Stacja Hughesa w Belwederze Stacja Telegraficzna (Hughesa) w Zamku (zlikwidowana 31 X 1921) Wojskowa Stacja Telegraficzna przy Wojskowej Sekcji Kolejowej w Ministerstwie Kolei Żelaznych(zlikwidowana 31 X 1921) Stacja Hughesa Dowództwa Frontu Wołyńskiego Stacja Hughesa przy DOE Równo Stacja Hughesa Dowództwa Frontu Galicyjskiego Stacja Hughesa przy DOE Lwów
Wojskowe Dyrekcje Telegrafów i Telefonów Wojskowa Dyrekcja Telegrafów i Telefonów w Brześciu Litewskim (ND WP) Wojskowa Dyrekcja Telegrafów i Telefonów w Kowlu (ND WP) Wojskowa Dyrekcja Telegrafów i Telefonów w Wilnie (ND WP)
W latach 1921–1939 Pułki 1 pułk łączności 2 pułk łączności 3 pułk łączności
Bataliony 1 batalion telegraficzny w Zegrzu (1931-1939) 5 batalion telegraficzny w Krakowie 6 batalion telegraficzny w Jarosławiu 7 batalion telegraficzny w Poznaniu
Plutony pluton telegraficzny lokalny w Warszawie pluton telegraficzny lokalny w Modlinie pluton telegraficzny lokalny w Dęblinie pluton telegraficzny lokalny w Grodnie pluton telegraficzny lokalny w Toruniu pluton telegraficzny lokalny w Grudziądzu pluton telegraficzny lokalny w Przemyślu Plutony rozformowane zostały w terminie do 1 lipca 1927.
Inne jednostki stacja telegraficzna Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie na Placu Saskim 3
Jednostki łączności PSZ na Zachodzie
sztabowa kompania łączności → 1 Pułk Łączności 1 pułk łączności – jednostka Armii Polskiej w ZSRR → batalion łączności Armii batalion łączności armii → 11 batalion łączności 11 batalion łączności → 11 batalion łączności Korpusu 11 batalion łączności Korpusu
Oddziały Łączności 1 Dywizji Pancernej → 1 Batalion Łączności 1 batalion łączności – jednostka 1 DPanc 4 batalion łączności 4 DP
pluton łączności Ośrodka Zapasowego Armii 7 batalion łączności batalion łączności II Korpusu Strzelców → Batalion Łączności Armii i 12 Etapowa Kompania Łączności 12 etapowa kompania łączności
Wojska łączności ludowego Wojska Polskiego
thumb|300px|Aparatownia ADK-11 Brygady 2 Brygada Łączności 15 Brygada Radioliniowo-Kablowa – przeformowana 1968 z 15 Pułk Radioliniowo-Kablowy; od 1 stycznia 2003 jako 15 Sieradzka Brygada Wsparcia Dowodzenia; stacjonowała w Sieradzu; 20 Brygada Łączności WOWew. Ziemi Kieleckiej Pułki łączności 1 samodzielny pułk łączności – jednostka 1 A WP; rozformowany we wrześniu 1945 1 szkolny pułk łączności – powstał w 1947 z przeformowania 1(3) Pułku Łączności; 1 pułk łączności – jednostka SG Wojska Polskiego; powstał w 1967 z przemianowania 5 płącz; stacjonował w Wałczu 2 pułk łączności – jednostka ND WP; rozformowany we wrześniu 1945; 2 zapasowy pułk łączności 2 pułk budownictwa łączności w Zgierzu – jednostka przekształcona w 1990 w Drugi Wojskowy Zakład Budownictwa Łączności w Zgierzu 3 pułk łączności – jednostka ND WP; we wrześniu 1945 przemianowany w 1 płącz; w 1947 przeformowany na 1 Szkolny Pułk Łączności; 4 samodzielny pułk łączności – jednostka 2 Armii WP, rozformowany w 1947 4 Łużycki pułk łączności – przemianowany z 7 pułku łączności; stacjonował w Bydgoszczy 5 pułk łączności – jednostka SG WP; powstał w 1957 na bazie Pułku Łączności MON; stacjonował w Warszawie; 6 pułk łączności – w 1945 w składzie wojsk lotniczych; 26 lutego 1946 przeformowany na 5 sbłącz WL WP – Pruszków 6 pułk łączności Lotnictwa Operacyjnego – 4.05.1967 przemianowany z 37 pułku łączności WL; w 1999 przeformowany w 6 Brygadę Dowodzenia WLOP – Śrem 6 pułk dowodzenia WLOP powstał w 2002(?) na bazie 6 Brygady Dowodzenia WLOP; 2007 przeformowany na 6 batalion dowodzenia Sił Powietrznych 7 pułk łączności – powstał w 1950; stacjonował w Bydgoszczy, przemianowany na 4 Łużycki pułk łączności 7 pułk łączności KBW Ziemi Kieleckiej 9 pułk łączności – powstał w 1956 na bazie 17 błącz i 40 lebłącz; stacjonował w Białobrzegach 10 Saski pułk łączności – powstał w 1950; stacjonował we Wrocławiu 11 pułk łączności MW 12 pułk radioliniowo-kablowy Ziemi Świeckiej – powstał w 1972, stacjonował w Świeciu 14 Strzegomski pułk radioliniowo-kablowy 15 pułk radioliniowo-kablowy – powstała w 1955 jako 56 batalionu radiolinii; w 1962 przeformowany w pułk; w 1968 przeformowany w 15 Brygadę Radioliniowo-Kablową; stacjonował w Sieradzu; 20 pułk łączności WOWewn. Ziemi Kieleckiej 37 pułk łączności WL – w styczniu 1951 przeformowany z 5 batalionu łączności lotnictwa; 04.05.1967 przemianowany na 6 Pułk Łączności Lotnictwa Operacyjnego. Nowy Dwór Mazowiecki i Śrem Pułk łączności Ministerstwa Obrony Narodowej
Bataliony łączności thumb|300px|Radiostacja RD-115 – miejsce pracy operatora łączności 1 batalion łączności SG – przemianowany w styczniu 1948 na 1 batalion łączności MON 1 samodzielny batalion łączności Ministerstwa Obrony Narodowej 1 batalion łączności – jednostka 1 DP 1 batalion łączności – jednostka OW Warszawa; numerację nadano w październiku 1946; stacjonował w Mińsku Mazowieckim (1948); w 1951 przemianowany w 17 błącz; 1 okręgowy batalion łączności, JW 4425, LegionowoSpis zespołów archiwalnych Archiwum Wojskowego w Oleśnicy. 2 Samodzielny batalion łączności – jednostka 1 A WP; we wrześniu 1945 przemianowany na 2 liniowo eksploatacyjny batalion łączności; rozwiązany w 1946; 2 batalion łączności – jednostka OW Pomorze; numerację nadano w październiku 1946; stacjonował w Bydgoszczy (1948); jesienią 1950 przeformowany w 2 liniowy batalion łączności; rozwiązany wiosną 1957 3 batalion łączności – jednostka OW Poznań; numerację nadano w październiku 1946; powstał w 1945 na bazie 4 płacz; stacjonował w Poznaniu (1948); przeformowany na 44 błacz 2 KP 4 batalion łączności – jednostka OW Wrocław; powstał w 1945 na bazie 1 płacz; numerację nadano w październiku 1946; stacjonował we Wrocławiu (1948); jesienią 1950 przeformowany w 4 Liniowy Batalion Łączności; rozwiązany wiosną 1957 5 batalion łączności lotnictwa – 26 lutego 1946 przeformowany z 6 płącz lotnictwa; w styczniu 1951 przeformowany na 37 płącz WL. 5 batalion łączności – jednostka OW Kraków; numerację nadano w październiku 1946; stacjonował w Krakowie (1948) 7 Samodzielny batalion łączności – jednostka ND WP; rozformowany we wrześniu 1945; 7 batalion łączności – jednostka OW Lublin; powstał z okręgowej 7 kłącz; numerację nadano w październiku 1946; stacjonował w Lublinie (1948) thumb|300px|Radiostacja R-140 8 samodzielny batalion łączności – jednostka ND WP; rozformowany we wrześniu 1945; 9 samodzielny batalion łączności – jednostka ND WP; we wrześniu 1945 przemianowany na 2 Liniowo Eksploatacyjny batalion łączności – rozwiązany wiosną 1946; 10 samodzielny batalion łączności – jednostka 2 A WP; we wrześniu 1945 przemianowany na 5 Liniowo Eksploatacyjny batalion łączności – rozwiązany w 1946 11 batalion łączności – jednostka ND WP; we wrześniu 1945 przemianowany na 3 Liniowo Eksploatacyjny batalion łączności; 12 batalion łączności – jednostka 16 DP 13 batalion łączności – jednostka 1 SDP 15 samodzielny batalion łączności – jednostka ND WP; rozformowany we wrześniu 1945; 15 batalion łączności – jednostka 6 DP; powstał w listopadzie 1945 na bazie dywizyjnej 15 kłacz; w marcu 1946 przeformowany w 26 kłącz; a w 1949 na 26 błącz; stacjonował w Krakowie 16 batalion radiopelengacyjny – sformowany w maju 1951; stacjonował w Beniaminowie 17 batalion łączności – jednostka OW Warszawa; powstała z przemianowania 1 bł; stacjonował w Legionowie; rozformowany w 1956 (na bazie 17 błącz i 40 lebłącz powstał 9 płącz) 18 batalion łączności – jednostka 11 DP 18 batalion łączności – jednostka 2 DP 19 batalion łączności – jednostka 12 DP 19 batalion łączności – jednostka 10 DZ; powstał z przemianowania 41 Batalionu Łączności; stacjonował w garnizonie Opole; przeformowany w 10 batalion dowodzenia. 20 batalion łączności – jednostka 13 DP 20 batalion łączności – jednostka 3 DP 21 batalion łączności – jednostka 14 DP 21 batalion łączności W)Wewn. 22 batalion łączności 23 batalion radiowy, JW 5584, sformowany w maju 1951; stacjonował w Warszawie; rozformowany w grudniu 1954; thumb|300px|Radiostacja R-105 24 batalion łączności – jednostka 7 DP 25 batalion łączności – jednostka 10 DP