Rząd Piotra Jaroszewicza – pierwszy rząd utworzony przez premiera Piotra Jaroszewicza (drugi rząd pod jego kierownictwem).
29 marca 1972 Sejm powołał rząd. Powołanie gabinetu połączone było z reorganizacją centralnych organów państwowych. Zlikwidowano: Ministerstwo Oświaty i Szkolnictwa Wyższego oraz Komitet Nauki i Techniki. Utworzono w ich miejsce Ministerstwo Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki oraz Ministerstwo Oświaty i Wychowania. Kolejną zmianą była likwidacja Ministerstwa Handlu Wewnętrznego i Ministerstwa Gospodarki Komunalnej i Komitetu Drobnej Wytwórczości, a w to miejsce utworzono Ministerstwo Handlu Wewnętrznego i Usług oraz Ministerstwo Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska. Zniesiono Komitet Pracy i Płac, a utworzono Ministerstwo Pracy, Płac i Spraw socjalnych.
W skład rządu weszło 31 osób, czyli: prezes Rady Ministrów, 6 wiceprezesów Rady Ministrów oraz 24 ministrów. Jeden z wicepremierów objął funkcję przewodniczącego Komisji Planowania przy Radzie Ministrów, zaś inny stanowisko ministra górnictwa i energetyki. 27 członków rządu było działaczami PZPR, 3 ZSL a 1 SD. Przeciętny wiek członków rządu wyniósł 50,3 lat. Najstarszym był Piotr Jaroszewicz – 62 lata, najmłodszym Tadeusz Wrzaszczyk – 39 lat. 12 członków rządu było posłami na Sejm. Rząd istniał do 27 marca 1976, kiedy zaprzysiężono kolejny rząd Piotra Jaroszewicza.
Powołanie Piotra Jaroszewicza na premiera nastąpiło po odwołaniu Józefa Cyrankiewicza w związku z wydarzeniami z grudnia 1970. 23 grudnia 1970 przejął on poprzedni piąty rząd Józefa Cyrankiewicza i kierował nim do 28 marca 1972, kiedy złożył dymisję. Dymisja została przyjęta i tego samego dnia Sejm powołał Piotra Jaroszewicza na stanowisko prezesa Rady Ministrów oraz powierzył mu przedstawienie składu rządu.
Rada Ministrów Piotra Jaroszewicza (1972–1976) Funkcja Imię i nazwisko Czas pełnienia funkcji Od Do Prezes Rady Ministrów Piotr Jaroszewicz (PZPR) Wiceprezes Rady Ministrów Mieczysław Jagielski (PZPR) Przewodniczący Komisji Planowania przy Radzie Ministrów Wiceprezes Rady Ministrów Franciszek Kaim (PZPR) Wiceprezes Rady Ministrów Jan Mitręga (PZPR) Minister górnictwa i energetyki Wiceprezes Rady Ministrów Kazimierz Olszewski (PZPR) Minister żeglugi Minister handlu zagranicznego i gospodarki morskiej Wiceprezes Rady Ministrów Józef Tejchma (PZPR) Minister kultury i sztuki Wiceprezes Rady Ministrów Zdzisław Tomal (ZSL) Minister sprawiedliwości Włodzimierz Berutowicz (PZPR) Minister obrony narodowej Wojciech Jaruzelski (PZPR) Minister finansów Stefan Jędrychowski (PZPR) Minister nauki, szkolnictwa wyższego i techniki Jan Kaczmarek (PZPR) Minister budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych Alojzy Karkoszka (PZPR) Wiceprezes Rady Ministrów Minister pracy, płac i spraw socjalnych Wincenty Kawalec (PZPR) Minister przemysłu spożywczego i skupu Emil Kołodziej (ZSL) Minister łączności Edward Kowalczyk (SD) Minister oświaty i wychowania Jerzy Kuberski (PZPR) Minister przemysłu lekkiego Tadeusz Kunicki (PZPR) Minister gospodarki terenowej i ochrony środowiska Jerzy Kusiak (PZPR) Minister przemysłu ciężkiego Włodzimierz Lejczak (PZPR) Minister spraw wewnętrznych Wiesław Ociepka (PZPR) Minister rolnictwa Józef Okuniewski (PZPR) Minister handlu zagranicznego Tadeusz Olechowski (PZPR) Minister przemysłu chemicznego Jerzy Olszewski (PZPR) Minister handlu zagranicznego i gospodarki morskiej Minister spraw zagranicznych Stefan Olszowski (PZPR) Minister leśnictwa i przemysłu drzewnego Jerzy Popko (ZSL) Minister handlu wewnętrznego i usług Edward Sznajder (PZPR) Minister żeglugi Jerzy Szopa (PZPR) Minister zdrowia i opieki społecznej Marian Śliwiński (PZPR) Minister kultury i sztuki Stanisław Wroński (PZPR) Minister bez teki Minister przemysłu maszynowego Tadeusz Wrzaszczyk (PZPR) Wiceprezes Rady Ministrów Przewodniczący Komisji Planowania przy Radzie Ministrów Minister komunikacji Mieczysław Zajfryd (PZPR) Minister do spraw kombatantów Mieczysław Grudzień (PZPR) Minister spraw wewnętrznych Stanisław Kowalczyk (PZPR) Minister leśnictwa i przemysłu drzewnego Tadeusz Skwirzyński (ZSL) Minister rolnictwa Kazimierz Barcikowski (PZPR) Wiceprezes Rady Ministrów Franciszek Szlachcic (PZPR) Minister w składzie Rady Ministrów Kazimierz Kąkol (PZPR) Minister górnictwa i energetyki Jan Kulpiński (PZPR) Minister finansów Henryk Kisiel (PZPR) Minister pracy, płac i spraw socjalnych Tadeusz Rudolf (PZPR) Minister przemysłu chemicznego Maciej Wirowski (PZPR) Minister nauki, szkolnictwa wyższego i techniki Sylwester Kaliski (PZPR) Minister administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska Tadeusz Bejm (PZPR) Minister handlu wewnętrznego i usług Jerzy Gawrysiak (PZPR) Minister budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych Adam Glazur (PZPR) Wiceprezes Rady Ministrów Tadeusz Pyka (PZPR) Minister przemysłu maszynowego Aleksander Kopeć (PZPR)
W dniu zaprzysiężenia 29 marca 1972 Piotr Jaroszewicz (PZPR) – prezes Rady Ministrów Mieczysław Jagielski (PZPR) – wiceprezes Rady Ministrów, przewodniczący Komisji Planowania przy Radzie Ministrów Franciszek Kaim (PZPR) – wiceprezes Rady Ministrów Jan Mitręga (PZPR) – wiceprezes Rady Ministrów, minister górnictwa i energetyki Kazimierz Olszewski (PZPR) – wiceprezes Rady Ministrów Józef Tejchma (PZPR) – wiceprezes Rady Ministrów Zdzisław Tomal (ZSL) – wiceprezes Rady Ministrów Włodzimierz Berutowicz (PZPR) – minister sprawiedliwości Wojciech Jaruzelski (PZPR) – minister obrony narodowej Stefan Jędrychowski (PZPR) – minister finansów Jan Kaczmarek (PZPR) – minister nauki, szkolnictwa wyższego i techniki Alojzy Karkoszka (PZPR) – minister budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych Wincenty Kawalec (PZPR) – minister pracy, płac i spraw socjalnych Emil Kołodziej (ZSL) – minister przemysłu spożywczego i skupu Edward Kowalczyk (SD) – minister łączności Jerzy Kuberski (PZPR) – minister oświaty i wychowania Tadeusz Kunicki (PZPR) – minister przemysłu lekkiego Jerzy Kusiak (PZPR) – minister gospodarki terenowej i ochrony środowiska Włodzimierz Lejczak (PZPR) – minister przemysłu ciężkiego Wiesław Ociepka (PZPR) – minister spraw wewnętrznych Józef Okuniewski (PZPR) – minister rolnictwa Tadeusz Olechowski (PZPR) – minister handlu zagranicznego Jerzy Olszewski (PZPR) – minister przemysłu chemicznego Stefan Olszowski (PZPR) – minister spraw zagranicznych Jerzy Popko (ZSL) – minister leśnictwa i przemysłu drzewnego Edward Sznajder (PZPR) – minister handlu wewnętrznego i usług Jerzy Szopa (PZPR) – minister żeglugi Marian Śliwiński (PZPR) – minister zdrowia i opieki społecznej Stanisław Wroński (PZPR) – minister kultury i sztuki Tadeusz Wrzaszczyk (PZPR) – minister przemysłu maszynowego Mieczysław Zajfryd (PZPR) – minister komunikacji
Zmiany w składzie Rady Ministrów 15 czerwca 1972 Powołanie: Mieczysława Grudnia na urząd ministra do spraw kombatantów. 28 lutego 1973 Śmierć: Wiesława Ociepki, ministra spraw wewnętrznych (powołany na ten urząd 29 marca 1972). 22 marca 1973 Powołanie: Stanisława Kowalczyka na urząd ministra spraw wewnętrznych. 22 listopada 1973 Odwołanie: Jerzego Popki z urzędu ministra leśnictwa i przemysłu drzewnego (powołany na ten urząd 29 marca 1972). Jerzego Szopy z urzędu ministra żeglugi (powołany na ten urząd 29 marca 1972). Powołanie: Kazimierza Olszewskiego na urząd ministra żeglugi. Tadeusza Skwirzyńskiego na urząd ministra leśnictwa i przemysłu drzewnego. 16 lutego 1974 Odwołanie: Józefa Okuniewskiego z urzędu ministra rolnictwa (powołany na ten urząd 29 marca 1972). Stanisława Wrońskiego z urzędu ministra kultury i sztuki (powołany na ten urząd 29 marca 1972). Powołanie: Kazimierza Barcikowskiego na urząd ministra rolnictwa. Józefa Tejchmy na urząd ministra kultury i sztuki. Stanisława Wrońskiego na urząd ministra bez teki. 10 kwietnia 1974 Odwołanie: Tadeusza Olechowskiego z urzędu ministra handlu zagranicznego (powołany na ten urząd 29 marca 1972). Kazimierza Olszewskiego z urzędu ministra żeglugi (powołany na ten urząd 22 listopada 1973). Powołanie: Kazimierza Olszewskiego na urząd ministra handlu zagranicznego i gospodarki morskiej. 29 maja 1974 Powołanie: Kazimierza Kąkola na urząd ministra w składzie Rady Ministrów. Franciszka Szlachcica na urząd wiceprezesa Rady Ministrów. 26 czerwca 1974 Odwołanie: Stanisława Wrońskiego z urzędu ministra bez teki (powołany na ten urząd 16 lutego 1974). 24 września 1974 Odwołanie: Jana Mitręgi z urzędu ministra górnictwa i energetyki (powołany na ten urząd 29 marca 1972). Powołanie: Jana Kulpińskiego na urząd ministra górnictwa i energetyki. 21 listopada 1974 Odwołanie: Stefana Jędrychowskiego z urzędu ministra finansów (powołany na ten urząd 29 marca 1972). Wincentego Kawalca z urzędu ministra pracy, płac i spraw socjalnych (powołany na ten urząd 29 marca 1972). Jerzego Olszewskiego z urzędu ministra przemysłu chemicznego (powołany na ten urząd 29 marca 1972). Kazimierza Olszewskiego z urzędu ministra handlu zagranicznego i gospodarki morskiej (powołany na ten urząd 10 kwietnia 1974). Powołanie: Henryka Kisiela na urząd ministra finansów. Jerzego Olszewskiego na urząd ministra handlu zagranicznego i gospodarki morskiej. Tadeusza Rudolfa na urząd ministra pracy, płac i spraw socjalnych. Macieja Wirowskiego na urząd ministra przemysłu chemicznego. 17 grudnia 1974 Odwołanie: Jana Kaczmarka z urzędu ministra nauki, szkolnictwa wyższego i techniki (powołany na ten urząd 29 marca 1972). Powołanie: Sylwestra Kaliskiego na urząd ministra nauki, szkolnictwa wyższego i techniki. 21 lutego 1975 Odwołanie: Jana Mitręgi z urzędu wiceprezesa Rady Ministrów (powołany na ten urząd 29 marca 1972). 28 maja 1975 Odwołanie: Alojzego Karkoszki z urzędu ministra budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych (powołany na ten urząd 29 marca 1972). Jerzego Kusiaka z urzędu ministra gospodarki terenowej i ochrony środowiska (powołany na ten urząd 29 marca 1972). Edwarda Sznajdra z urzędu ministra handlu wewnętrznego i usług (powołany na ten urząd 29 marca 1972). Powołanie: Tadeusza Bejma na urząd ministra administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska. Jerzego Gawrysiaka na urząd ministra handlu wewnętrznego i usług. Adama Glazura na urząd ministra budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych. Alojzego Karkoszki na urząd wiceprezesa Rady ministrów. 23 października 1975 Odwołanie: Mieczysława Jagielskiego z urzędu przewodniczącego Komisji Planowania przy Radzie Ministrów (powołany na ten urząd 29 marca 1972). Tadeusza Wrzaszczyka z urzędu ministra przemysłu maszynowego (powołany na ten urząd 29 marca 1972). Powołanie: Aleksandra Kopcia na urząd ministra przemysłu maszynowego. Tadeusza Pyki na urząd wiceprezesa Rady Ministrów. Tadeusza Wrzaszczyka na urzędy wiceprezesa Rady Ministrów oraz przewodniczącego Komisji Planowania przy Radzie Ministrów.
Przypisy
Bibliografia Tadeusz Mołdawa, Ludzie władzy 1944–1991, Warszawa 1991, 129–134.
Jaroszewicza Kategoria:1972 w Polsce Kategoria:1973 w Polsce Kategoria:1974 w Polsce Kategoria:1975 w Polsce Kategoria:1976 w Polsce