Tetradactylus – rodzaj jaszczurek z podrodziny Gerrhosaurinae w obrębie rodziny tarczowcowatych (Gerrhosauridae).
Zasięg występowania Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce Subsaharyjskiej (Demokratyczna Republika Konga, Tanzania, Zambia, Angola, Mozambik, Eswatini i Południowa Afryka).
Charakterystyka U gatunków z tego rodzaju charakterystyczna jest stopniowa redukcja kończyn i palców – od dwóch par pięciopalczastych, drobnych i wątłych kończyn u T. seps, przez cztero- (T. tetradactylus), dwu- (przednie u T. eastwoodae) i jednopalczaste (tylne u T. eastwoodae) do prawie całkowitej redukcji kończyn u T. ellenbergeri.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1820 roku niemiecki botanik i zoolog Blasius Merrem w publikacji własnego autorstwa poświęconej systematyce płazów i gadów. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) rózgowiec czteropalcy (T. tetradactylus).
Etymologia Tetradactylus: τετρα- tetra- „cztero-”, od τεσσαρες tessares ‘cztery’; δακτυλος daktulos ‘palec’. Cicigna: etymologia niejasna, Gray nie podał wyjaśnienia nazwy rodzajowej; Agassiz uważał, że to zmyślona nazwa. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Sincus sepiformis (= Lacerta seps ). Saurophis: gr. σαυρος sauros ‘jaszczurka’; οφις ophis, οφεως opheōs ‘wąż’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Lacerta seps . Caitia (Caetia): etymologia niejasna, Gray nie podał wyjaśnienia nazwy rodzajowej; Agassiz uważał, że to zmyślona nazwa. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Caitia africana . Homodactylus: gr. ὁμως homōs ‘taki sam, razem’; δακτυλος daktulos ‘palec’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Caitia africana . Pleurostrichus: gr. πλευρα pleura ‘bok’; θριξ thrix, τριχος trikhos ‘włosy’. Gatunek typowy: Sincus sepiformis (= Lacerta seps ). Paratetradactylus: para ‘blisko, obok’; rodzaj Tetradactylus . Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Paratetradactylus ellenbergeri .
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki: Tetradactylus africanus Tetradactylus breyeri Tetradactylus eastwoodae – takson wymarły Tetradactylus ellenbergeri Tetradactylus fitzsimonsi Tetradactylus seps Tetradactylus tetradactylus – rózgowiec czteropalcy Tetradactylus udzungwensis
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Tarczowcowate