Biblioteka Narodowa Nowej Zelandii (National Library of New Zealand, mao. Te Puna Mātauranga o Aotearoa) – nowozelandzka biblioteka narodowa, znajdująca się w dwóch budynkach w Wellington.
Historia Historia Biblioteki Narodowej sięga 1858 roku, kiedy utworzono Bibliotekę Zgromadzenia Ogólnego, która służyła posłom ParlamentuReopening Molesworth Street, National Library, Nowa Zelandia [dostęp 15.12.2017]. Biblioteka Narodowa powstała w 1965 roku kiedy Alexander Turnbull Library, General Assembly i National Library Service połączyły się na mocy ustawy National Library ActNational Library Act 1965 (1965 No 136) New Zealand Acts As Enacted, Nowa Zelania [dostęp 16.12.2017]. W 1980 roku Douglas Lilburn zaproponował, by bibliotekę połączyć z Archive of New Zealand Music. W 1985 roku General Assembly odłączyło się od biblioteki. W sierpniu 1987 roku został otwarty nowy budynek Biblioteki Narodowej przy Molesworth Street. Wtedy też przeniesiono zbiory i personel biblioteki z 14 obiektów do nowego budynku. W 1988 roku Biblioteka Narodowa stała się samodzielnym departamentem rządowym i nie podlegała już Departamentowi Edukacji. Wtedy też przyjęło maoryską nazwę Te Puna Mātauranga o Aotearoa, co oznacza źródło wiedzy. W 2003 roku Zgromadzenie Narodowe uchwaliło Ustawę o Bibliotece Narodowej Nowej ZelandiiNational Library of New Zealand (Te Puna Mātauranga o Aotearoa) Act 2003, New Zeeland Legislation, Reprint as at 5 August 2013 [dostęp 15.11.2017]. W 2011 roku Biblioteka Narodowa została włączona do Departamentu Spraw WewnętrznychReopening Molesworth Street , National Library, Nowa Zelandia [dostęp 15.12.2017]. Obecnie jest częścią Wydziału Informacji i Wiedzy Departamentu Spraw WewnętrznychStructure of the Library National Library, Nowa Zelandia [dostęp 15.12.2017].
Budynek Główny budynek Biblioteki Narodowej znajduje się na rogu Molesworth Street i Aitken w WellingtonNational Library of New Zealand Department of Internal Affairs, Nowa Zelandia [dostęp 15.12.2017]. Został zaprojektowany w latach 70. XX wieku w nowym brutalistycznym stylu architektonicznym przez Warren i Mahoney i zbudowany w latach 80. XX wieku. W 2009 roku rozpoczęła się przebudowa budynku Biblioteki, aby podnieść bezpieczeństwo zbiorów i stworzyć przestrzeń magazynową wystarczającą do 2030 roku. Budynek został ponownie otwarty 6 sierpnia 2012Bill Macnaught, A New Look, New Services, New Programmes – Re-opening of National Library of New Zealand in Wellington, Ifla, 2013 [dostęp 15.12.2017]. Po remoncie otwarto nową czytelnię na pierwszym piętrze budynkuReading room, National Library, 2013 W: Terra. The Encyclopedia of New Zealand [dostęp 15.12.2017], a na parter przeniesiono galerię i uruchomiono kawiarnięFederico Monsalve National Library of Wellington, Urbis, 2013 [dostęp 15.11.2017]. Projekt przebudowy wykonała firma Warren and MahoneyJustine Harvey National Library of New Zealand Te Puna Matauranga o Aotearoa Architecturenow, 2013 [dostęp 15.12.2017].
Zadania biblioteki Do zadań Biblioteki należy opracowywanie, gromadzenie i udostępnianie dokumentów, w tym szczególnie dokumentów dotyczących Nowej Zelandii i mieszkańców Nowej Zelandii.
Struktura Biblioteka Alexandra Turnbulla (ATL) Content Services Literacy, Learning and Public Programmes Cyfrowa Nowa Zelandia (Digital New Zealand - DNZ)
Biblioteka Narodowa zatrudnia 299 osób [dane na dzień 30 czerwca 2013 r.].
Biblioteka Alexandra Turnbulla To "biblioteka w bibliotece". Powstała 1920 roku dwa lata po tym, jak Alexander Horsburgh Turnbull ofiarował swoją kolekcję narodowi, jej zbiory znajdują się obecnie w budynku Biblioteki Narodowej.
Content Services Dział ten zajmuje się pozyskiwaniem i opracowaniem zbiorów, ochroną zasobów cyfrowych (archiwizacja Internetu) i usługami dla bibliotek, autorów i wydawców. W ramach usług dla autorów i wydawców Biblioteka Narodowa przyznaje numery ISBN, ISSN i ISMNISBNs, ISSNs, and ISMNs National Library, Nowa Zelandia [dostęp 16.12.2017].
Cataloging in Publication W ramach programu Cataloging in Publication (CiP) Biblioteka Narodowa na podstawie danych od wydawcy przygotowuje opis katalogowy, który jest umieszczany w bibliografii Nowej Zelandii "Publications New Zealand". Zapis obejmuje: tytuł, autora, serię, temat, klasyfikację Deweya i proponowaną datę publikacji. Wydawca zamieszcza w książce informację, że opis tej książki jest dostępny w Bibliotece Narodowej Nowej Zelandii.
Gromadzenie (Legal deposit) W Nowej Zelandii każdy wydawca ma obowiązek przekazać w formie "depozytu prawnego" 2 egzemplarze wydawnictw (także bezpłatnych) do Biblioteki Narodowej. Pierwszy trafia do Biblioteki Turnbulla (można z nich korzystać na miejscu, w czytelni), a drugi do zbioru ogólnego i jest udostępniany (także w formie wypożyczeń do bibliotek na terenie Nowej Zelandii). Obowiązek ten obejmuje również publikacje elektroniczne, które należy przesłać mailem na adres Biblioteki. Nieprzestrzeganie tego obowiązku jest zagrożone karą grzywny do 5000 USD.
Public lending right Nowozelandzcy autorzy, ilustratorzy i redaktorzy od 2008 roku mają prawo do wynagrodzenia jeśli ich książki są udostępniane w bibliotekach. Przysługuje ono autorom zarejestrowanym w programie (w danym roku). Otrzymują oni prawo do wynagrodzenia na podstawie liczby kopii ich tytułu przechowywanych w bibliotekach nowozelandzkich. Jest ona ustalana na podstawie regularnych ankiet. W 2017 roku zarejestrowanych było 1764 autorów, a średnie wynagrodzenie za książkę wyniosło 3,39 USD.
Literacy, Learning and Public Programmes Dział ten opiekuje się bibliotekami szkolnymi. Nie tylko wspomaga bibliotekarzy i nauczycieli, ale również udostępnia zbiory do wypożyczenia. Szkolny koordynator (może nim być bibliotekarz lub nauczyciel) po rejestracji w systemie, może zamówić książki z kolekcji School Lending Collection (dla dzieci 1-13 lat) i Biblioteki Alexandra Turnbulla. Książki są wypożyczane bezpłatnie, na 1 semestr, a szkoła ponosi tylko koszty zwrotu książekServices to Schools National Library, Nowa Zelandia [dostęp 12.12.2017].
Archiwum Narodowego Dziedzictwa Cyfrowego Na mocy National Library of New Zealand Act (2003) jednym z zadań Biblioteki Narodowej Nowej Zelandii jest archiwizacja Internetu. Archiwum internetowe jest częścią kolekcji Biblioteki Aleksandra TurnbullaNew Zealand Web Archive National Library, Nowa Zelandia [dostęp 15.11.2017].
Biblioteka zaczęła archiwizację stron internetowych w 1999 roku. Są archiwizowane strony internetowe obejmujące różnorodne tematy, w tym ważne wydarzenia. W tym strony: rządowe, związane z polityką, w tym blogi oraz dotyczące wyborów, dotyczące Maorysów, społeczności i grup etnicznych, muzyki, sportu, sztuki i środowiska.
Pierwszą akcję archiwizacji nowozelandzkiego internetu zorganizowano w październiku 2008 roku. Zebrano treści z ponad 106 milionów adresów (URL) o łącznej objętości 4.6 terabajta. Jak zaznaczają przedstawiciele Biblioteki, pozyskane zasoby udostępniane będą użytkownikom po ostatecznym opracowaniu kwestii prawnych. Strony archiwizowane są zazwyczaj jeden raz w ciągu roku, a niektóre rozwijające się dynamicznie, częściejFrequently asked questions about archived websites (.pdf) W: New Zealand Web Archive, National Library, Nowa Zelandia [dostęp 16.12.2017].
Biblioteka cyfrowa "Papers Past" W 2001 roku Biblioteka Narodowa uruchomiła bibliotekę cyfrową "Papers Past" (Dokumenty Przeszłości). Zawierała ona 250 000 stron nowozelandzkich gazetDIGITAL NEWSPAPERS YOUR ANCESTORS READ DigitalNZ National Library of NZ online Dostęp 15.12.2017. Początkowa wersja nie miała jednak przeglądarki, która pozwalałaby na wyszukiwanie pełnotekstowe, dostęp do artykułów i tworzenie zestawień. W 2014 roku zawierała ponad 3,5 miliona zdigitalizowanych stron z ponad 90 tytułów prasowych opublikowanych w Nowej Zelandii w latach 1839-1945. W Nowej Zelandii prawo chroni prawa autora do 50 lat po jego śmierci.
Udostępnione zostały: gazety codzienne (Newspapers) z Nowej Zelandii i Pacyfiku z XIX i XX wieku. Zbiór obejmuje lata 1839-1945Newspapers Paper Past, Nowa Zelandia [dostęp 14.12.2017]. magazyny i czasopisma (Magazines and Journals)Magazines and Journals Paper Past, Nowa Zelania [dostęp 14.12.2017]. pamiętniki i listy (Letters and Diaries) Paper Past, Nowa Zelandia [dostęp 14.12.2017]. dokumenty parlamentarne (Parliamentary Papers)Parliamentary Papers Paper Past, Nowa Zelandia [dostęp 14.12.2017].
Oprogramowanie Ponieważ korzystanie z biblioteki cyfrowej było skomplikowane, ze względu na brak dobrej wyszukiwarki w 2007 roku w ramach projektu New Zealand Digital Library Project Uniwersytetu Waikato (Hamilton, Nowa Zelandia) we współpracy z UNESCO oraz Human Info NGO na potrzeby biblioteki powstało oprogramowanie Greenstone Digital LibraryK. Calhoun Exploring Digital Libraries: Foundations, Practice, Prospects Facet Publishing 2014 s. 54 online Dostęp 15.12.2017.
Adres strony: https://paperspast.natlib.govt.nz/
Przypisy
Kategoria:Architektura brutalizmu Kategoria:Architektura w Wellingtonie Nowej_Zelandii Kategoria:Biblioteki w Nowej Zelandii