Parafia Przemienienia Pańskiego – parafia prawosławna w Topolanach, w dekanacie Gródek diecezji białostocko-gdańskiej.
Na terenie parafii funkcjonują 2 cerkwie i 2 kaplice: cerkiew Przemienienia Pańskiego w Topolanach – parafialna cerkiew Podwyższenia Krzyża Świętego w uroczysku Piatienka – cmentarna kaplica św. Anny w Potoce kaplica św. Paraskiewy w uroczysku PiatienkaCiekawe Podlasie – Cerkiew pw. Podwyższenia Krzyża Św. i kapliczka św. Paraskiewy (FOLWARKI TYLWICKIE (PIATIENKA)
Do parafii należą miejscowości: Topolany, Wierch-Topolany, Potoka, Mościska, Tylwica, Małynka, Folwarki Tylwickie, Kołpaki, Tylwica-Majątek, Hoźna, Krukowszczyzna i uroczysko Piatienka.
Historia Parafia prawosławna w Topolanach powstała w początkach XVIII w. Jeszcze w tym samym stuleciu przyjęła postanowienia unii brzeskiej. W 1835 r. została zlikwidowana, a wiernych dołączono do parafii w Potoce (która 4 lata później – na mocy postanowień synodu połockiego – powróciła do prawosławia). Po I wojnie światowej parafia w Potoce uległa likwidacji, a wierni z Topolan zostali przyłączeni do parafii w Zabłudowie. Reaktywacja parafii w Topolanach nastąpiła w 1940 r. (według innego źródła już w 1932 r.Serwis Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego – Zabłudów: Historia parafii Zaśnięcia Bogurodzicy).
W sierpniu 2018 r. w Potoce, w miejscu dawnej cerkwi (zniszczonej w czasie I wojny światowej) rozpoczęto budowę kaplicy pw. św. Anny. Gotowy obiekt – mający być upamiętnieniem pacyfikacji Potoki w maju 1945 r. – został poświęcony 5 października 2019 r. przez arcybiskupa białostockiego i gdańskiego Jakuba.
Wykaz proboszczów 1928–1953 – ks. Grzegorz Stalbowski (przed reaktywacją parafii – opiekun duchowy) 1954–1986 – ks. Piotr Miedźwiedziew 1987–1994 – ks. Jan Gacuta 1994–2010 – ks. Grzegorz Ostaszewski od 4.10.2010 do 7.12.2025 – ks. Aleksander Aleksiejuk od 08.12.2025 r. - ks. Grzegorz Wasiluk
Uroczysko Piatienka
Przypisy
Bibliografia Kalendarz Prawosławny 2021, Wydanie Warszawskiej Metropolii Prawosławnej, , ss. 197–206, 224 Hierarchia i kler kościoła prawosławnego w granicach II Rzeczypospolitej i Polski powojennej w XIX–XXI wieku, ks. Grzegorz Sosna i m. Antonina Troc-Sosna, Ryboły 2012
Kategoria:Parafie pod wezwaniem Przemienienia Pańskiego Kategoria:Parafie prawosławne w dekanacie Gródek Parafia