1795

Wydarzenia w Polsce

7 stycznia – ostatni król Polski Stanisław August Poniatowski został wywieziony na zesłanie do Grodna. 28 marca – III rozbiór Polski: Sejm kurlandzki ogłosił przyłączenie Księstwa Kurlandii i Semigalii do Rosji. 10 kwietnia – pożar strawił doszczętnie zabudowę miasta Stopnica koło Buska-Zdroju. 28 lipca – na rzecz skarbu państwa pruskiego przejęte zostały majątki ziemskie Kościoła katolickiego znajdujące się na ziemiach polskich będących pod zaborem pruskim z gwarancją wypłacania przez rząd instytucjom kościelnym 50% dochodów z nich uzyskanychBolesław Kumor, Historia Kościoła. Czasy nowożytne. Kościół w okresie absolutyzmu i oświecenia. Katolicki Uniwersytet Lubelski Lublin 1985, s. 243.. 3/4 października – III rozbiór Polski: w nocy na rozkaz króla Fryderyka Wilhelma II najeźdźcy zrabowali z Zamku Królewskiego na Wawelu insygnia królewskie, które przewieziono do Berlina, a w roku 1811 przetopiono na złoto. 24 października – III rozbiór Polski: Rosja, Prusy i Austria podpisały akt trzeciego rozbioru Polski. 25 listopada – III rozbiór Polski: ostatni król Polski Stanisław August Poniatowski abdykował na rzecz Rosji i został deportowany do Petersburga, Polska na 123 lata przestała istnieć jako państwo. 16 grudnia – papież Pius VI wydał brewe potępiające insurekcję kościuszkowską określając ją przedsięwzięciem bezbożnymDariusz Łukasiewicz, Niemieckie psy” i „polskie świnie” oraz inne eseje z historii kultury, Gdynia 1997, s. 249..

Wydarzenia na świecie

19 stycznia – proklamowano powstanie Republiki Batawskiej na terenie dzisiejszej Holandii. 6 lutego – Burowie utworzyli w południowej Afryce Republikę Graff Reinet. 7 lutego – weszła w życie 11. poprawka do Konstytucji Stanów Zjednoczonych, dotycząca prawa występowania z powództwem wobec indywidualnych stanów. 21 lutego – Francuskie Zgromadzenie Narodowe ogłosiło wolność kultów religijnych. 1 kwietnia – rewolucja francuska: w Paryżu wojsko rozpędziło demonstrację przeciwko głodowi, nowobogackim i za przywróceniem cen maksymalnych. 5 kwietnia – został zawarty pokój francusko-pruski w Bazylei, w którym Prusy uznały Republikę Francji i jej granicę na Renie. 7 kwietnia – we Francji ustalono wzorzec metra. 8 kwietnia – przyszły król Wielkiej Brytanii Jerzy IV poślubił Karolinę Brunszwicką. 15 kwietnia – Baeda Maryam II został cesarzem Etiopii. 20 maja – Fryderyk Eugeniusz został księciem Wirtembergii. 24 maja – rewolucja francuska: rząd francuski ogłosił zakaz zgromadzeń dla kobiet. 31 maja – rewolucja francuska: zlikwidowano Trybunał Rewolucyjny. 6 czerwca – walka z rewolucją francuską: zwycięstwo Rojalistów w bitwie pod Étrelles. 18 czerwca – w południowej Afryce Burowie utworzyli Republikę Swellendam. 23 czerwca – I koalicja antyfrancuska: zwycięstwo floty brytyjskiej nad francuską w bitwie pod Groix; początek bitwy pod Quiberon. 14 lipca – Marsylianka została ogłoszona hymnem Francji. 22 lipca – został zawarty pokój francusko-hiszpański w Bazylei 2 sierpnia – podpisano traktat z Greenville, kończący wojnę pomiędzy koalicją Indian i USA. 22 sierpnia: francuski Konwent Narodowy uchwalił Konstytucję Dyrektorialną. w Paryżu polscy emigranci polityczni założyli organizację niepodległościową Deputacja Polska. 16 września – holenderska Kolonia Przylądkowa w południowej Afryce skapitulowała przed wojskami brytyjskimi. 23 września – rewolucja francuska: Termidorianie doprowadzili do uchwalenia trzeciej w dziejach Francji konstytucji. Zgodnie z nią władza prawodawcza należała do Rady Pięciuset (uchwalała ona projekty ustaw) oraz Rady Starszych (nadawała rezolucjom Rady Pięciuset moc prawną). Czynne prawo wyborcze przysługiwało wszystkim obywatelom, którzy ukończyli 21 lat i płacili podatek bezpośredni. 1 października – Francja anektowała Niderlandy Austriackie. 2 października – Rosja i Austria zawarły ugodę z Prusami w sprawie udziału tego kraju w III rozbiorze Polski. 5 października – w Paryżu doszło do nieudanej próby zamachu stanu rojalistów przeciwko Konwentowi Narodowemu. 25 października – powstało towarzystwo naukowe Institut de France. 26 października – rewolucja francuska: utworzono Dyrektoriat. 27 października – Eskurial: Hiszpania i USA zawarły traktat o przyjaźni i regulacji granicy między Georgią a hiszpańską Florydą.

Ludwig van Beethoven skomponował menuet G-dur na fortepian.

Urodzili się 6 stycznia – Anselme Payen, francuski chemik (zm. 1871) 15 stycznia – Aleksandr Gribojedow (ros. Александр Сергеевич Грибоедов), rosyjski dramatopisarz i dyplomata, wolnomularz (zm. 1829) 18 stycznia - Anna Pawłowna Romanowa, wielka księżna rosyjska, królowa holenderska (zm. 1865) 8 lutego – Friedlieb Ferdinand Runge, niemiecki chemik analityk, odkrywca kofeiny w kawie (zm. 1867) 25 lutego – Antonín Pich, czeski znachor i zielarz (zm. 1865) 17 marca – Wincenty Lipski, polski duchowny katolicki, biskup pomocniczy i administrator diecezji tyraspolskiej (zm. 1875) 19 marca – Józef Jan Giedroyć, polski major, uczestnik powstania listopadowego (zm. 1831) 19 kwietnia – Christian Gottfried Ehrenberg, niemiecki lekarz, przyrodnik i podróżnik (zm. 1876) 21 kwietnia – Wincenty Pallotti, włoski duchowny katolicki, założyciel pallotynów, święty (zm. 1850) 23 maja – Charles Barry, angielski architekt, przedstawiciel eklektyzmu (zm. 1860) 22 lipca – Gabriel Lamé, matematyk francuski (zm. 1870) 20 sierpnia – Robert F. Stockton, amerykański wojskowy, polityk, senator ze stanu New Jersey (zm. 1866) 15 października – Fryderyk Wilhelm IV Pruski, król Prus z dynastii Hohenzollernów (zm. 1861) 2 listopada – James Polk, jedenasty prezydent USA (zm. 1849) 4 grudnia – Thomas Carlyle, szkocki pisarz społeczny, historyk i filozof historii (zm. 1881) 8 grudnia – Peter Andreas Hansen, niemiecki astronom (zm. 1874)

data dzienna nieznana: Karol Cho Shin-ch'ŏl, koreański męczennik, święty katolicki (zm. 1839) Paweł Chŏng Ha-sang, koreański męczennik, święty katolicki (zm. 1839) Antoni Kim Sŏng-u, koreański męczennik, święty katolicki (zm. 1841) Jan Chrzciciel Yi Kwang-nyŏl, koreański męczennik, święty katolicki (zm. 1839)

Zmarli

Święta ruchome Tłusty czwartek: 12 lutego Ostatki: 17 lutego Popielec: 18 lutego Niedziela Palmowa: 29 marca Wielki Czwartek: 2 kwietnia Wielki Piątek: 3 kwietnia Wielka Sobota: 4 kwietnia Wielkanoc: 5 kwietnia Poniedziałek Wielkanocny: 6 kwietnia Wniebowstąpienie Pańskie: 14 maja Zesłanie Ducha Świętego: 24 maja Boże Ciało: 4 czerwca

Przypisy

*1795