Polityka wybiórczego przesuwania wydatków to narzędzie polityki dostosowawczej polegające na przesuwaniu wydatków z dóbr krajowych na zagraniczne lub z dóbr zagranicznych na krajowe za pomocą środków innych niż zmiana kursu walutowego. Jej poszczególne narzędzia są stosowane wybiórczo do wybranych podmiotów utrzymujących stosunki gospodarcze z zagranicą. Możemy wyróżnić trzy grupy narzędzi tej polityki: ograniczenia handlowe, czyli cła, kontyngenty ilościowe, dobrowolne ograniczenia eksportowe i inne ograniczenia dewizowe, czyli ograniczenia praw zawierania transakcji dewizowych do niektórych podmiotów ograniczenia przepływu kapitału obejmujące ograniczenia nakładane na niektóre rodzaje transferu kapitału
Najbardziej zaawansowaną formą ograniczeń handlowych jest monopol handlu zagranicznego - sytuacja, w której państwo w pełni kontroluje obroty handlowe z zagranicą; zarówno wielkość zakupów i sprzedaży, jak i ich kierunek. W takiej sytuacji poprzez ścisłą kontrolę państwo może nie dopuścić do zachwiania równowagi bilansu płatniczego.
Monopole handlu zagranicznego istniały we wszystkich krajach Europy Środkowej i Wschodniej w okresie gospodarki centralnie planowanej. Równowaga bilansu płatniczego w tym okresie w Polsce była równowagą wymuszoną, o charakterze formalnym, która ukształtowała się na poziomie znacznie niższym niż wynikało to z popytu na import.
Z kolei skrajną postacią ograniczeń dewizowych jest monopol walutowy państwa - wyłączne prawo zawierania przez państwo transakcji kupna i sprzedaży walut obcych za walutę narodową oraz wyłączne prawo do zawierania transakcji kredytowych w walutach obcych.
W Polsce monopol walutowy państwa istniał w okresie gospodarki centralnie planowanej, a przestał obowiązywać od 1 stycznia 1990 roku
Zobacz też Polityka dostosowawcza
Bibliografia Budnikowski A., Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze, 2003
Kategoria:Polityka gospodarcza Kategoria:Bilans płatniczy