Ryżniak (Oryzomys) – rodzaj ssaków z podrodziny bawełniaków (Sigmodontinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 94–152 mm, długość ogona 100–173 mm, długość ucha 13–18 mm, długość tylnej stopy 24–40 mm; masa ciała 40–82 g.
Systematyka Rodzaj (w randze podrodzaju w obrębie Hesperomys) zdefiniował w 1857 roku amerykański ornitolog i ichtiolog Spencer Fullerton Baird w rozdziale poświęconym ssakom, opublikowanym w raporcie sporządzonym na zlecenie Departamentu Wojny Stanów Zjednoczonych. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) ryżniak błotny (O. palustris).
Etymologia Oryzomys: oruza ‘ryż’; μυς mus, μυος muos ‘mysz’. Micronectomys: gr. μικρος mikros ‘mały’; rodzaj Nectomys (pływaczek). Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Nectomys dimidiatus .
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące żyjące współcześnie i wymarłe po 1500 roku gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNOryzomys nelsoniMerriam, 1898ryżniak wyspowygatunek monotypowyendemit Meksyku (znany tylko z wyspy Marie Madre u wybrzeży Nayarit)DC: 12,2–15,3 cmDO: 16–19,1 cmMC: brak danychOryzomys antillarumO. Thomas, 1898ryżniak jamajskigatunek monotypowyendemit Jamajki (Wielkie Antyle)DC: 12–13,2 cmDO: 10,8–13 cmMC: brak danychcentruj|110pxOryzomys palustris(Harlan, 1837)ryżniak błotny5 podgatunkówendemit Stanów Zjednoczonych (od południowego Illinois i południowego New Jersey do Florydy (wraz z dolną częścią Florida Keys)); zakres wysokości: 0–1000 m n.p.m.DC: 13,1–13,4 cmDO: 12,1–14,3 cmMC: 45–80 gOryzomys texensisJ.A. Allen, 1894gatunek monotypowyStany Zjednoczone (południowo-wschodni Kansas i południowe Missouri, na południe do wschodniego Teksasu i zachodniego Missisipi) i Meksyk (północno-wschodni Tamaulipas)DC: 12–14,6 cmDO: 10–14 cmMC: 40–74 gcentruj|150pxOryzomys couesi(Alston, 1877)ryżniak moczarowygatunek monotypowyStany Zjednoczone (skrajnie południowy Teksas), Meksyk do środkowej Panamy; zapisy z północno-zachodniej Kolumbii; zakres wysokości: 0–2000 m n.p.m.DC: 9,1–14,4 cmDO: 10,2–16 cmMC: 43–82 gOryzomys mexicanusgatunek monotypowytropikalne przybrzeżne równiny Meksyku (od Sonory), Gwatemali i SalwadoruDC: 11,8–16,3 cmDO: 14,2–18,1 cmMC: brak danychOryzomys fulgensO. Thomas, 1893gatunek monotypowyendemit Meksyku (ograniczony do Doliny Meksyku); zakres wysokości: poniżej 2000 m n.p.m.DC: około 12,3 cmDO: około 13,9 cmMC: brak danychOryzomys peninsulaeO. Thomas, 1897ryżniak półwyspowygatunek monotypowyendemit Meksyku (południowa Kalifornia Dolna Południowa)DC: 11,3–15,2 cmDO: 11,4–15,6 cmMC: brak danychcentruj|150pxOryzomys albiventerMerriam, 1901ryżniak białobrzuchygatunek monotypowyendemit Meksyku (Meseta de Anáhuac (środkowe i wschodnie Jalisco, południowe Guanajuato i północne Michoacán); zakres wysokości: 1200–1800 m n.p.m.DC: 11,6–14,2 cmDO: 12,9–17,3 cmMC: brak danychOryzomys dimidiatus(O. Thomas, 1905)ryżniak błyszczącygatunek monotypowyendemit Nikaragui (znany tylko z obszaru rzeki Escondido (w pobliży El Ramy))DC: 11,8–12,5 cmDO: 11–11,5 cmMC: około 46 gOryzomys gorgasiHershkovitz, 1971ryżniak namorzynowygatunek monotypowyznany tylko z dwóch miejsc w przybrzeżnej północno-zachodniej Kolumbii i północno-zachodniej Wenezueli; być może szeroko rozpowszechnionyDC: 9,4–15,2 cmDO: 11,6–13,8 cmMC: brak danych Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunek zagrożony, – gatunek wymarły; – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.
Uwagi
Przypisy Nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Bawełniaki