Granica polsko-rumuńska − istniejąca w okresie międzywojennym granica państwowa o długości 338 km pomiędzy II Rzeczpospolitą i Królestwem Rumunii.
Kształtowanie się granicy thumb|Słupek graniczny ze szczytu Łostuń w Górach Marmaroskich, obecnie na terenie stacji kolejowej w Vișeu de Sus thumb|Granica polsko-rumuńska na rzece Czeremosz i most graniczny w Kutach, 1930 Rumuńska armia zajęła dawny habsburski kraj koronny Bukowinę oraz południowo-wschodnią część Galicji, ograniczoną linią łączącą rzeki Dniestr i Cisa, do końca maja 1919 r. (zob. okupacja Pokucia przez Rumunię). Bukowina była zamieszkana przez Rumunów i Ukraińców, natomiast południowo-wschodnia Galicja była ukraińskojęzyczna, z wyjątkiem polskiego osadnictwa w miastach. Wojska polskie opanowały natomiast pozostałe terytorium Galicji Wschodniej ze Stanisławowem włącznie do połowy lipca 1919 r. (zob. wojna polsko-ukraińska). W ramach regulowania granicy w sierpniu 1919 r. Rumuni przekazali Polsce kontrolowane przez siebie terytoria galicyjskie. Granica pomiędzy obu państwami miała przebieg taki, jak przedwojenna granica między krajami koronnymi Przedlitawii – Galicją i BukowinąPolityka. Wydanie specjalne 2/2008. Niepodległość 1918.
Przebieg granicy Granica polsko-rumuńska rozpoczynała się od trójstyku polsko-czechosłowacko-rumuńskiego, położonego na szczycie Stogu (1653 m n.p.m.) w Karpatach Marmaroskich. Dalej podążała na wschód grzbietem tego masywu aż do położonego na Przełęczy Banulskiej źródła potoku Munczelus (Menczył). Od tego miejsca granica skręcała na północ i biegła wzdłuż Munczelusu, następnie Perkałabu, Białego Czeremoszu i Czeremoszu, aż dochodziła do jego ujścia do Prutu. Potem wędrowała na północ, wprost do Dniestru. Trójstyk polsko-rumuńsko-radziecki, będący ostatnim punktem granicy polsko-rumuńskiej, znajdował się u ujścia Zbruczu do Dniestru. Dokładnie opisana w Końcowym Protokole Delimitacyjnym między Polską a Rumunią podpisanym 17 maja 1935 r.
Wyznaczenie granicy z Rumunią przeciągnęło się do lat trzydziestych. Było trudne ze względu na pretensje Rumunów do południowej, górskiej części Pokucia. Polacy odrzucili pomysł wymiany terytorium Bukowiny za południowe Pokucie, m.in. z powodu odkrytych złóż mineralnych Gór Czywczyńskich.
Granicę wyznaczały żeliwne słupy graniczne – mniejsze, zwieńczone sześcianem z literami P i R, oraz większe, z godłami na tabliczkach ponad sześcianamiAndrzej Wielocha "Przedwojenne Bieszczady, Gorgany i Czarnohora. Najpiękniejsze fotografie", Wydawnictwo RM, Warszawa 2013. Granica państwowa przebiegała wzdłuż południowych granic województwa stanisławowskiego i województwa tarnopolskiego.
Przejścia graniczne thumb|Strażnica Korpusu Ochrony Pogranicza na granicy, 1934 thumb|Granica polsko-rumuńska na rzece Dniestr i graniczny most kolejowy w Zaleszczykach. Na pierwszym planie plaża nadrzeczna w Polsce, za rzeką Rumunia, około 1939 W okresie międzywojennym na granicy funkcjonowało kilka przejść granicznych, z których najważniejsze znajdowały się na Dniestrze w Zaleszczykach oraz w dolinie Prutu za Śniatynem. Szczególnie to pierwsze odegrało bardzo dużą rolę we wrześniu 1939 r. – wtedy to oddziały polskie przechodziły zaleszczycki most w nadziei kontynuowania walki z Niemcami i Sowietami przy boku zachodnich sojuszników – Francji i Anglii. Nadzieje te okazały się złudne (zob. konferencja w Abbeville), gdyż żołnierze zostali internowani i przewiezieni do obozów w Dobrudży.
Konwencja z 7 grudnia 1929 r. pomiędzy Polską i Rumunią ustaliła następujące przejścia graniczne: Przejścia z urzędami celnymi Kozaczówka – Prigorodoc Zaleszczyki – Crișciatec Jasienów Polny – Babin (w budowie) Śniatyn-Załucze – St. Grigore-Ghica-Vodă (kolejowe) Kułaczyn – Orășeni (w budowie) Załucze – Vășcăuți (filia urzędu celnego Śniatyn-Załucze) Kuty – Vijnița
Przejścia bez urzędów celnych Uście Biskupie – Sămușeni Gródek – Vasilău și Culeuți Jabłonica – Iablonița
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Borucki Tomasz, Trolla Mateusz: „Rozgraniczenie II Rzeczypospolitej z Rumunią, cz. I” Borucki Tomasz, Trolla Mateusz: „Rozgraniczenie II Rzeczypospolitej z Rumunią, cz. II”
rumuńska, granica polsko- polska Kategoria:Stosunki polsko-rumuńskie (II Rzeczpospolita) Kategoria:Kształtowanie granic i ustroju II Rzeczypospolitej Kategoria:Rumunia w XX wieku