Łódzka kolej obwodowa – powstała w XX wieku linia kolejowa, stanowiąca pierścień, okrążający centrum Łodzi. W chwili powstania była jedną z nielicznych na lewym brzegu Wisły linii szerokotorowych. Obsługę większości linii zapewnia Łódzka Kolej Aglomeracyjna., a na części kursują pociągi PR oraz PKP Intercity.
Historia linii Budowa linii planowana była od lat 80. XIX wieku. Plany te, autorstwa Stanisława Weisblatta, przewidywały budowę linii południowej wraz z dochodzącymi bocznicami, oraz linii północnej z Widzewa przez Bałuty, Radogoszcz do fabryki Poznańskiego w północnej części miasta. Ostatecznie linia południowa o rozstawie torów 1520 mm, zbudowana przez Drogę Żelazną Fabryczno-Łódzką, powstała w 1903 roku bez bocznic, a fabryka Poznańskiego otrzymała w 1905 bocznicę wychodzącą ze stacji Łódź KaliskaDawid Keller Historia kolei w Polsce, Eurosprinter Rybnik 2012, strona 344. (obecnie Łódź Karolew). W okresie I wojny światowej Niemcy dokonali przekucia tego odcinka na tor normalny. Planowy ruch na torze szerokim rozpoczął się 13 czerwca 1903, a po towarzyszącym mu torze 1435 mm do Łodzi Kaliskiej 30 kwietnia 1903Michał Jerczyński Historia węzła kolejowego Koluszki-Słotwiny. Cz. 2, Świat Kolei nr 10/2016.. Wschodni odcinek Łódź Widzew – Zgierz powstał w okresie międzywojennym, jednakże bez planowanych stacji Marysin i Radogoszcz. Tymczasowy ruch uruchomiono od 15 października 1926Adam Dylewski Historia kolei w Polsce.. W 1928 w połowie tego odcinka zbudowano mijankę, którą w 1937 zaczęto przebudowywać na stację towarowąKeller, s. 354–355.. Oficjalne otwarcie nastąpiło 15 listopada 1931Teofil Lijewski, Stanisław Koziarski Rozwój sieci kolejowej w Polsce, KOW Warszawa 1994..
Otwarcie odcinka linii z Dworca Kaliskiego do stacji Łódź Andrzejów w ciągu linii kolejowej nr 25 nastąpiło podczas II wojny światowej przez Zarząd Kolei Rzeszy, w związku z budową stacji rozrządowej Łódź Olechów. Elektryfikację odcinka Łódź Kaliska – Bedoń zakończono 21 stycznia 1958 roku. 23 grudnia 1969 na odcinku Łódź Widzew – Zgierz oddano do użytku sieć trakcyjną, kończąc elektryfikację węzła łódzkiego. Uruchomione kilka lat później pociągi pasażerskie nie cieszyły się jednak popularnością i zostały szybko zawieszoneKeller, s. 364.. Dopiero po kilkudziesięciu latach na odcinek ten wróciły najpierw pociągi dalekobieżne, a po powstaniu ŁKA – osobowe.
Linia obwodowa na odcinku Łódź Widzew – Łódź Kaliska została zelektryfikowana 25 stycznia 1958, a Łódź Kaliska – Zgierz 29 listopada 1965.
Przebieg linii Kolej obwodowa rozpoczyna swój bieg na stacji Zgierz i biegnie w ciągu obecnych: linii kolejowej nr 15 na odcinku Zgierz i linii kolejowej nr 25, z odgałęzieniem do stacji Łódź Widzew poprzez linię kolejową nr 540 na stacji Łódź Chojny.
Ważniejsze stacje, przystanki i posterunki ruchu Historyczny przebieg linii obwodowej Zgierz – czterokierunkowy węzeł kolejowy – stacja początkowa Łódź Radogoszcz Zachód – przystanek osobowy otwarty w ramach budowy systemu ŁKAŁódź: Pabianicka dopiero od grudnia | Kurier Kolejowy Łódź Żabieniec – stacja towarowa i przystanek osobowy Łódź Kaliska – trzykierunkowy węzeł kolejowy, stacja początkowa Łódź Kaliska Towarowa – historyczna stacja pasażerska, obecnie nieczynna Łódź Pabianicka – przystanek osobowy otwarty w ramach budowy systemu ŁKA Łódź Chojny – stacja węzłowa skąd odłącza się linia kolejowa nr 540 do stacji Łódź Widzew Łódź Dąbrowa – przystanek osobowy otwarty w ramach budowy systemu ŁKA Łódź Widzew – końcowa stacja kolejowa
Nowy przebieg wybudowany w 1941 przez DRG Łódź Chojny – stacja węzłowa skąd odłącza się linia kolejowa nr 540 do stacji Łódź Widzew Łódź Olechów Wiadukt – przystanek osobowy i służbowy przy stacji Łódź Olechów Łódź Olechów Zachód – przystanek osobowy i służbowy przy stacji Łódź Olechów Łódź Olechów Wschód – przystanek osobowy i służbowy przy stacji Łódź Olechów Łódź Olechów – wielka stacja rozrządowa, podzielona na 3 okręgi stacyjne, połączona linią kolejową nr 541 ze stacją Łódź Widzew Łódź Andrzejów Szosa – przystanek osobowy położony przy linii kolejowej nr 541 Łódź Andrzejów – przystanek osobowy i posterunek bocznicowy, gdzie kolej obwodowa biegnie równolegle z linią kolejową nr 17
Przypisy
Kategoria:Transport kolejowy w Łodzi Kategoria:Linie kolejowe w Polsce