1927

Wydarzenia w Polsce

4 stycznia – masowiec SS „Wilno” jako pierwszy polski statek wszedł do portu w Gdyni. 6 stycznia – w Gdyni odbyło się poświęcenie bander pierwszych statków handlowych floty polskiej. 9 stycznia – utworzono Ministerstwo Poczt i Telegrafów. Resort objął Bogusław Miedziński. 14 stycznia – policja aresztowała kilkuset członków białoruskiej partii Hromada, wśród nich kilku posłów na Sejm. 23–30 stycznia – I Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina (zwyciężył pianista radziecki Lew Oborin). 15 lutego – Rozgłośnia Polskiego Radia w Krakowie jako druga w Polsce, po Warszawie, rozpoczęła emisję programów. 17–20 lutego – w Zakopanem odbyły się międzynarodowe narciarskie mistrzostwa Polski. 20 lutego – pierwsza bezpośrednia relacja sportowa w historii polskiej radiofonii (Zakopane). 26 lutego – Mazurek Dąbrowskiego został oficjalnie polskim hymnem narodowym. 11 marca – została zdelegalizowana Niezależna Partia Chłopska. 21 marca: koniec kilkutygodniowego strajku włókniarzy okręgu łódzkiego. została zdelegalizowana Hromada. 3 kwietnia – zainaugurowano 1. sezon najwyższej ligi piłkarskiej. 14 kwietnia – Oficerska Szkoła Lotnictwa została przeniesiona z Grudziądza do Dęblina. 16 kwietnia – pierwsza transmisja radiowa hejnału z Wieży Mariackiej kościoła NMP w Krakowie. 24 kwietnia – Rozgłośnia Polskiego Radia w Poznaniu jako trzecia w Polsce, po Warszawie i Krakowie, rozpoczęła emisję programów. 2 maja – otwarcie wystawy lotniczej w Warszawie. 3 maja: rozgłośnia poznańska Polskiego Radia jako pierwsza w Polsce rozpoczęła transmisję mszy katolickich. na antenie rozgłośni poznańskiej Polskiego Radia została wyemitowana po raz pierwszy w Polsce reklama radiowa. 27 maja – Stefan Kostrzewski ustanowił rekord Polski w biegu na 400 m wynikiem 50,8 s. 5 czerwca: katastrofa w Witkowicach. w Warszawie rozpoczął się I Ogólnokrajowy Zlot Młodzieży Robotniczej i Dzień Sportu Robotniczego, zorganizowane przez OM TUR. rozpoczęto budowę archikatedry Chrystusa Króla w Katowicach. 7 czerwca – poseł ZSRR w Polsce Piotr Wojkow został zamordowany w Warszawie przez działacza białogwardyjskiego, Borysa Kowerdę. Moskwa ogłosiła zabójstwo na dworcu warszawskim „aktem wojny” i postawiła w stan gotowości bojowej Chłopsko-Robotniczą Armię Czerwoną. 10 czerwca – utworzenie Państwowego Zakładu Higieny. 14 czerwca – warszawski magistrat przyjął uchwałę o utworzeniu na Pradze Miejskiego Ogrodu Zoologicznego. 19 czerwca – podniesiono banderę na statku pasażerskim SS „Gdańsk”. 28 czerwca – prochy Juliusza Słowackiego po przewiezieniu do Polski złożono w krypcie Wieszczów w katedrze św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie. 2 lipca – w Wilnie Aleksander Kakowski koronował obraz Matki Boskiej Ostrobramskiej, zwanej też Madonną Wileńską lub Ostrobramską Matką Miłosierdzia. 8–10 lipca – VIII Mistrzostwa Polski Mężczyzn w lekkiej atletyce. Cztery zwycięstwa Alfreda Freyera 5000 m – 15:54,4 s; 10 000 km – 33:40,4 s; maraton – 3.09:51,8 s; 9 km przełaje – 31:29,0 s. 8 lipca – biegacz Czesław Foryś ustanowił rekord Polski w biegu na 1500 m ppł. (4:06,0 s). 10 lipca – płotkarz Władysław Dobrowolski ustanowił rekord Polski w biegu na 110 m ppł. (16,0 s). 17 lipca – Bydgoszcz: I Długodystansowe Mistrzostwa Polski w pływaniu (5 000 m). Zwycięzcy: O. Schreiberówna – 2.07:59,3 s; J. Jurkowski – 1.38:42,6 s. 30–31 lipca – międzynarodowe regaty wioślarskie w Brdyujściu pod Bydgoszczą (relacjonowane przez Polskie Radio). 7 sierpnia – zaginął gen. Włodzimierz Zagórski (przeciwnik procesu sanacji). 12 sierpnia – powstał Związek Polskiej Młodzieży Demokratycznej. 14 sierpnia – pierwszy w historii polskiego automobilizmu samochodowo-motocyklowy wyścig górski (Wyścig Tatrzański przeprowadzony na odcinku górskiej szosy Łysa Polana–Morskie Oko). 28 sierpnia – w Spale odbyły się pierwsze ogólnopolskie dożynki pod patronatem prezydenta RP. 4 września – Halina Konopacka ustanowiła rekord świata w rzucie dyskiem wynikiem 39,18 m. 11 września – Wisła Kraków wygrała 15:0 z TKS Toruń. Był to najwyższy wynik w polskiej Ekstraklasie. 13–16 września – odbyło się spotkanie przedstawicieli sanacji z konserwatystami w Dzikowie. 24 września – wykluczenie Jędrzeja Moraczewskiego z PPS. 25 września – została otwarta Nowa Synagoga w Gdańsku-Wrzeszczu. 8 października – w Krakowie sprinterka Jadwiga Ciepły ustanowiła rekord Polski w biegu na 200 m (28,2 s). 9 października – w Krakowie: płotkarka Felicja Schabińska ustanowiła rekord Polski w biegu na 80 m ppł. (13,2 s). czternastoletnia Gertruda Kilos ustanowiła rekord Polski w biegu na 800 m (2:34,2 s). 19 października – założono Aeroklub Warszawski. 26 października – ze Szwajcarii sprowadzono do Polski zbiory Muzeum w Rapperswilu oraz urnę z sercem Tadeusza Kościuszki. Listopad – powstał Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem. 10 listopada – premiera filmu Ziemia obiecana. 23 listopada – padła Kasztanka, ulubiona klacz marszałka Józefa Piłsudskiego. 4 grudnia – Rozgłośnia Polskiego Radia w Katowicach jako czwarta w Polsce, po Warszawie, Krakowie i Poznaniu, rozpoczęła emisję programów. 11 grudnia – otwarto Elektryczną Kolej Dojazdową w Warszawie. 13 grudnia – rozporządzeniem prezydenta RP odcień czerwieni na fladze Rzeczypospolitej Polskiej zmieniono z karmazynu na cynober. 18 grudnia – zjazd PZPN uznał wstecznie zwycięzcę rozłamowej ligi Mistrzem Polski. 21 grudnia: powstały Polskie Zakłady Lotnicze. spłonął pałac Tarnowskich w Tarnobrzegu. W czasie akcji ratowania zbiorów biblioteki zawalił się strop, w wyniku czego zginęło 8 osób, w tym wielokrotny mistrz i rekordzista Polski w biegach na długich dystansach Alfred Freyer. 24 grudnia – spłonął Zameczek Prezydencki w Wiśle. 27 grudnia – zostało zawarte porozumienie o wymianie więźniów politycznych między ZSRR i Polską. Grudzień – otwarcie Instytutu Aerodynamicznego w Warszawie. Ustanowienie godła II Rzeczypospolitej.

Wydarzenia na świecie

1 stycznia – w Meksyku formalnie rozpoczęło się powstanie przeciw antyklerykalnemu rządowi – powstanie Cristero. 7 stycznia: pierwsza transatlantycka rozmowa telefoniczna pomiędzy Nowym Jorkiem a Londynem. amerykański zespół koszykarski Harlem Globetrotters rozegrał swój pierwszy mecz. 9 stycznia: w Lizbonie próba rewolty przeciw rządom António Óscara de Fragoso Carmona została stłumiona. 78 dzieci zginęło w pożarze kina Laurier Palace Theatre w Montrealu. 10 stycznia – Berlin: premiera filmu Metropolis (reżyseria: Fritz Lang). 11 stycznia – powstała amerykańska Akademia Filmowa. 13 stycznia – została podpisana niemiecko-włoska umowa o budowie autostrady Hamburg – Mediolan. 14 stycznia – Paul Doumer został wybrany prezydentem Francji. 15 stycznia – H.B.T. Wakelam przekazywał z Twickenham przebieg meczu rugby Anglia-Walia (pierwsza radiowa transmisja sportowa rozgłośni BBC). 19 stycznia – Wielka Brytania wysłała oddziały wojskowe do Chin. 22 stycznia – pierwsza w historii radiowa transmisja z meczu piłkarskiego (Arsenal F.C.–Sheffield United F.C.). 30 stycznia – w Schattendorfie w kraju związkowym Burgenland w Austrii doszło do starcia pomiędzy członkami lewicowego Schutzbundu oraz prawicowymi weteranami Heimwehry. 31 stycznia – po 7 latach działalności Międzyaliancka Komisja Kontrolna pod przewodnictwem francuskiego gen. zakończyła pobyt w Niemczech (nadzór nad realizacją postanowień traktatu wersalskiego). Zniesiono kontrolę nad gospodarką Niemiec. 12 lutego – pierwsze oddziały brytyjskie lądowały w Szanghaju. 13 lutego – założono kolumbijski klub piłkarski América Cali. 14 lutego – trzęsienie ziemi w Jugosławii – 700 osób straciło życie. 19 lutego – strajk generalny w Szanghaju w proteście przeciwko obecności wojsk brytyjskich. 21 lutego – w Berlinie odbyła się premiera operetki Carewicz Franza Lehára. 23 lutego: w USA Federal Radio Commission (później przemianowana na „Federal Communications Commission” – Federalna Komisja Łączności) rozpoczyna regulację wykorzystania częstotliwości radiowych dla celów związanych z komunikacją. powstanie Cristero w Meksyku: pierwsze zwycięstwo powstańców walczących z antyklerykalnym rządem w bitwie pod San Francisco del Rincón (stan Guanajuato). 25 lutego – wszedł w życie artykuł 58 radzieckiego kodeksu karnego, umożliwiający aresztowanie wszystkich podejrzanych o działalność kontrrewolucyjną. 4 marca – w Republice Południowej Afryki doszło do „gorączki diamentowej”, w czasie której główne kompanie wydobywające diamenty zatrudniają wytrenowanych sportowców, by zabezpieczyć swe roszczenia. 7 marca – ponad 3 tys. osób zginęło w trzęsieniu ziemi w prefekturze Kioto na japońskiej wyspie Honsiu. 10 marca – Albania mobilizowała swe siły zbrojne w obawie przed atakiem Jugosławii. 14 marca – założono linie lotnicze Pan Am. 17 marca – zwodowano australijski ciężki krążownik HMAS „Australia”. 25 marca – wszedł do służby japoński lotniskowiec „Akagi”. 1 kwietnia – w Dreźnie pierwsza kobieta została oficerem policji w Niemczech. 5 kwietnia – Parlament Wielkiej Brytanii uchwalił ustawę (ang. Trade Disputes Act) zabraniającą strajku w celu poparcia żądań robotników już strajkujących. Ta sama ustawa zabraniała skarżenia związków zawodowych za straty wynikłe ze strajku. 7 kwietnia – w USA kompania „Bell Telephone Co.” dokonała udanej transmisji obrazu – była to pierwsza udana transmisja telewizyjna na duży dystans (Waszyngton – Nowy Jork), dzięki wykorzystaniu linii telefonicznej. 8 kwietnia – Gustavs Zemgals został prezydentem Łotwy. 12 kwietnia: parlament brytyjski wydał akt prawny (ang. Royal and Parliamentary Titles Act 1927) zmieniający nazwę Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii na Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Zmiana ta potwierdza istnienie Wolnego Państwa Irlandzkiego nienależącego do królestwa. oddziały Kuomintangu zabiły robotników wspierających komunistów w Szanghaju. Wydarzenie to zapoczątkowało wojnę domową w Chinach pomiędzy nacjonalistami i komunistami trwającą do 1950 roku. litewski dyktator Antanas Smetona, po wyrażeniu rządowi wotum nieufności przez większość sejmową rozwiązał parlament, który nie zebrał się aż do 1936 roku. 13 kwietnia – pierwsi badacze dotarli do miejsca katastrofy tunguskiej z 1908 roku. 14 kwietnia – rozpoczęła się produkcja , pierwszego modelu Volvo. 17 kwietnia – reprezentacja Niemiec w rugby mężczyzn w swym pierwszym oficjalnym meczu pokonała Francję 30:5. 18 kwietnia: w ZSRR rozpoczął się IV zjazd rad, na którym uchwalono zasady pierwszego planu pięcioletniego. Czang Kaj-szek po zdobyciu Nankinu, przy poparciu konserwatystów, utworzył rząd. 19 kwietnia: otwarto Port lotniczy Düsseldorf. powstanie Cristero w Meksyku: katoliccy powstańcy napadli, a następnie oblali benzyną i podpalili pociąg mający przewozić pieniądze; zginęło 51 osób. amerykańska aktorka Mae West została skazana na 10 dni za „deprawację nieletnich”. 20 kwietnia – Giichi Tanaka został premierem Japonii. 21 kwietnia – rozpoczął się kryzys bankowy w Japonii. 22 kwietnia–5 maja – wielka powódź – wylew rzeki Missisipi dotknął około 700 tys. osób, była to największa powódź w historii USA. 1 maja – w Berlinie została reaktywowana NSDAP. 2 maja – przyjęto flagę Alaski. 6 maja – premiera filmu niemego Siódme niebo. 7 maja – koniec wojny domowej w Nikaragui. 8 maja – pilot Charles Nungesser i nawigator wystartowali z Paryża w kierunku Nowego Jorku na pokładzie specjalnie adaptowanego jednosilnikowego samolotu rozpoznawczego Levasseur PL-8 nazwanego L’Oiseau Blanc (Biały Ptak), z zamiarem odbycia pierwszego w historii, nieprzerwanego przelotu między kontynentalnymi częściami Europy i Ameryki Północnej, zakończonego prawdopodobnie katastrofą i zaginięciem załogi. 9 maja: stolicę Australii przeniesiono z Melbourne do Canberry. Australijski Parlament po raz pierwszy obradował w Canberze. 11 maja – założono Amerykańską Akademię Sztuki i Wiedzy Filmowej.