thumb|Grób Edwarda Dysko na Wojskowych Powązkach Edward Dysko (ur. 13 września 1926 w Starej Rudni, zm. 6 stycznia 2009 w Warszawie) – generał brygady Wojska Polskiego i działacz kombatancki.

Życiorys Syn Adama i Malwiny z Charewiczów. W lutym 1940 roku został deportowany wraz z członkami rodziny do Kraju Krasnojarskiego, gdzie pracował jako robotnik w kopalni złota.

Służba wojskowa W czerwcu 1943 przybył jako ochotnik do obozu w Sielcach nad Oką, gdzie został skierowany jako strzelec do 2 Pułku Piechoty 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki, w którego szeregach walczył w bitwie pod Lenino. W grudniu 1943 został skierowany do szkoły podoficerskiej 3 samodzielnego batalionu szkolnego 3 Dywizji Piechoty im. Romualda Traugutta, a po jej ukończeniu przeszedł z dywizją szlak bojowy z Sielc do Berlina jako dowódca drużyny, awansując w październiku 1944 na stopień sierżanta. Walczył o wyzwolenie Warszawy, o przełamanie Wału Pomorskiego i w bitwie o Kołobrzeg. Uczestniczył także w operacji berlińskiej, gdzie był dwukrotnie ranny.

Po zakończeniu działań wojenny został skierowany do pułkowej szkoły podoficerskiej 7 Pułku Piechoty 3 Dywizji Piechoty. W 1946 zdobył wykształcenie średnie i rozpoczął naukę w Oficerskiej Szkole Piechoty nr 1 w Krakowie. Szkołę ukończył we wrześniu 1948 i został promowany do stopnia podporucznika w korpusie oficerów piechoty. Po promocji został dowódcą plutonu podchorążych, a następnie dowódcą kompanii oraz wykładowcą taktyki i służby w polu w Oficerskiej Szkole Piechoty nr 2 w Jeleniej Górze. W latach 1952–1955 służył na stanowisku pomocnika szefa wydziału w Zarządzie Szkół i Kursów Oficerskich Głównego Zarządu Wyszkolenia Bojowego. W latach 1956–1959 był słuchaczem Akademii Sztabu Generalnego in. gen. broni Karola Świerczewskiego w Rembertowie. Od 1957 służył w 6 Pomorskiej Dywizji Powietrznodesantowej, gdzie był kolejno starszym pomocnikiem szefa sztabu - szefem wydziału opercyjnego, a w latach 1961–1963 w stopniu podpułkownika był dowódcą 16 Batalionu Powietrznodesantowego w Krakowie. Od 1963 był szefem sztabu dywizji i zastępcą jej dowódcy, gen. bryg. Edwina Rozłubirskiego. Jako pułkownik dyplomowany studiował w latach 1966-1968 w moskiewskiej Wojskowej Akademii Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR im. K. J. Woroszyłowa. Po ukończeniu studiów został 20 sierpnia 1968 dowódcą 6 Pomorskiej Dywizji Powietrznodesantowej w Krakowie, uczestniczącej w tym okresie w Operacji „Dunaj”. Podczas służby w dywizji wykonał 102 skoki ze spadochronem, a dywizja zdobyła dwukrotnie (1969, 1972) tytuł "Przodującego Związku Taktycznego WP".

5 października 1972 został mianowany generałem brygady; nominację wręczył mu w Belwederze 11 października 1972 przewodniczący Rady Państwa prof. Henryk Jabłoński. W styczniu 1973 objął dowództwo 1 Warszawskiej Dywizji Zmechanizowanej im. Tadeusza Kościuszki w Legionowie. Również ta dywizja zdobyła pod jego dowództwem tytuł "Przodującego Związku Taktycznego WP" (1974). Od 1 kwietnia 1975 do 31 stycznia 1980 był attaché wojskowym i lotniczym przy ambasadzie PRL w Budapeszcie. W styczniu 1980 został oddany do dyspozycji szefa Departamentu Kadr MON, a następnie został wyznaczony na stanowisko zastępcy do spraw liniowych komendanta Wojskowej Akademii Politycznej w Warszawie. W 1984 ukończył kurs operacyjny dla szefów wojewódzkich sztabów wojskowych i od 3 maja 1984 do 27 kwietnia 1990 był szefem Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Warszawie. 8 października 1990 został pożegnany przez ministra obrony narodowej, wiceadmirała Piotra Kołodziejczyka i z dniem 22 listopada 1990 przeszedł w stan spoczynku.

Przez wiele lat działał w środowiskach kombatantów i rezerwistów wojskowych. W latach 1974–1990 był członkiem Rady Naczelnej ZBoWiD. W stanie spoczynku był także prezesem Warszawskiego Oddziału Związku Polskich Spadochroniarzy. W 1996 należał do grupy generałów - współzałożycieli Klubu Generałów WP. Od 2001 był prezesem Zarządu Krajowego Stowarzyszenia Kawalerów Orderu Wojennego Krzyża Grunwaldu. Był również wiceprezesem Komitetu Budowy Pomnika Spadochroniarza Polskiego w Warszawie.

Pochowany został 14 stycznia 2009 na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera FII-10-2).

Awanse W trakcie wieloletniej służby w ludowym Wojsku Polskim otrzymywał awanse na kolejne stopnie wojskoweJanusz Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943-1990 t. I: A-H, Toruń 2010, s. 377-379: podporucznik – 1948 porucznik – 1950 kapitan – 1952 major – 1956 podpułkownik – 1959 pułkownik – 1962 generał brygady – 1972

Odznaczenia Order Sztandaru Pracy II klasy (1973) Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1990) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1965) Order Krzyża Grunwaldu III klasy (1970) Krzyż Walecznych (1970) Krzyż bitwy pod Lenino (1988) Brązowy Medal „Zasłużonym na Polu Chwały” (1945) Medal za Warszawę 1939–1945 (1947) Medal za Odrę, Nysę, Bałtyk (1947) Medal „Za udział w walkach o Berlin” (1968) Medal 10-lecia Polski Ludowej Medal 30-lecia Polski Ludowej Medal 40-lecia Polski Ludowej Złoty Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” (1958) Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju” (1975) Złote odznaczenie im. Janka Krasickiego (1969)Wyjazdowe posiedzenie Rady Młodzieżowej WP, "Żołnierz Wolności", nr 245, 16 października 1969, s. 2. Odznaka Kościuszkowska Odznaka "Zasłużony dla FSO" (1974)Podpisanie porozumienia o współpracy FSO - 1 WDZ im. T. Kościuszki, "Żołnierz Wolności", nr 100, 29 kwietnia 1974, s. 5. Order Czerwonego Sztandaru (ZSRR, 1973) Order Wojny Ojczyźnianej II klasy (ZSRR, 1968) Medal „Za wyzwolenie Warszawy” (ZSRR, 1947) Medal „Za zdobycie Berlina” (ZSRR, 1968) Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (ZSRR, 1947) Medal 40-lecia Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945 (ZSRR) Medal 60-lecia zakończenia II Wojny Światowej (Izrael) - 2005"Kombatant. Biuletyn Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych", nr 10 (177), 2005, s. 9 Odznaki za zasługi dla województw: warszawskiego, krakowskiego i olsztyńskiego inne odznaczenia i wyróżnienia

Życie prywatne Mieszkał w Warszawie, żonaty, jeden synJ. Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943–1990, tom I: A-H, Toruń 2010, s. 379.

Przypisy

Bibliografia Nekrologi w „Gazecie Wyborczej” z 09.01.2009. „Kombatant” nr 10 (153) październik 2003. Mariusz Jędrzejko, Mariusz Lesław Krogulski, Marek Paszkowski, Generałowie i admirałowie III Rzeczypospolitej (1989–2002), Wydawnictwo von borowiecky, Warszawa 2002, s. 164 (z fotografią) Janusz Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943–1990, tom I: A-H, Toruń 2010, s. 377-379

Kategoria:Absolwenci Akademii Sztabu Generalnego Kategoria:Attachés wojskowi PRL Kategoria:Członkowie ZBoWiD Kategoria:Dowódcy 1 Dywizji Zmechanizowanej Kategoria:Generałowie brygady ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Zasłużonym na Polu Chwały” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Bitwy pod Lenino Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem za Odrę, Nysę, Bałtyk Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za udział w walkach o Berlin” Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Kategoria:Odznaczeni Medalem za Warszawę 1939–1945 Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za wyzwolenie Warszawy” Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego – absolwenci Wojskowej Akademii Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Wojny Ojczyźnianej Kategoria:Polskie ofiary represji stalinowskich Kategoria:Polscy zesłańcy na Sybir Kategoria:Przedstawiciele dyplomatyczni Polski Ludowej na Węgrzech Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Lenino (1943) Kategoria:Uczestnicy bitwy o Kołobrzeg (1945) Kategoria:Uczestnicy walk o przełamanie Wału Pomorskiego (1945) Kategoria:Żołnierze ludowego Wojska Polskiego – uczestnicy inwazji na Czechosłowację (1968) Kategoria:Żołnierze ludowego Wojska Polskiego – uczestnicy operacji berlińskiej (1945) Kategoria:Urodzeni w 1926 Kategoria:Zmarli w 2009