Noworodek z rozpoznaniem achondrogenezy typu I|thumb Obraz USG ciąży z płodem dotkniętym achondrogenezą typu I. Charakterystyczne są wysoki wskaźnik brzuszno-klatkowy (A), hipoplazja płuc i wąska klatka piersiowa (B), silna mikromelia (C, D). USG wykonano w 33 Hbd|thumb Pośmiertnie wykonane radiogramy ("babygramy") tego samego dziecka w projekcji AP (panel A) i bocznej (panel B)|thumb Achondrogeneza (ang. achondrogenesis) – grupa letalnych osteochondrodysplazji, charakteryzujących się hipoplazją kości i towarzyszącymi wadami wrodzonymi. Na podstawie kryteriów histologicznych i radiologicznych wyróżnia się dwa typy achondrogenezy: typ I (Fraccaro-Houstona-Harrisa) i typ II (Langera-Saldino). Ponadto w typie I wyróżnia się podtypy IA i IB.
Genetyka Typ IA achondrogenezy jest dziedziczony autosomalnie recesywnie, nieznany jest gen warunkujący ten zespół wad. W typie IB również dziedziczonym autosomalnie recesywnie stwierdzono mutacje w genie DTDST w locus 5q32-q33. Typ II jest dziedziczony autosomalnie dominująco; spowodowany jest mutacjami w genie COL2A1 w locus 12q13.1-q13.3, należy więc do kolagenopatii.
Historia i nazewnictwo Przypadki wad wrodzonych o typie achondrogenezy opisywano od początku XX wieku; jednymi z najstarszych są opisy autorstwa Parentiego ("anosteogenesi", 1936)Parenti GC. La anosteogenesi (una varieta della osteogenesi imperfetta). Pathologica 28: 447-462, 1936., Fraccaro (1952)Fraccaro M. Contributo allo studio del mesenchima osteopoietico - l'acondrogenesi. Folia Hered Pathol (Milanio) 1:190-207 (1952), Houstona i wsp. ("fatal neonatal dwarfism"; 1972). Określenie achondrogenezy wprowadził włoski patolog i późniejszy cytogenetyk Marco Fraccaro w 1952 roku. Obecnie mianem achondrogenezy określa się trzy letalne osteochondrodysplazje. Typy I i II wprowadził Spranger w 1974 rokuSpranger JW, Langer LO Jr, Wiedemann H-R: Bone Dysplasias. An Atlas of Constitutional Disorders of Skeletal Development. Philadelphia: W. B. Saunders 1974.. Whitley i Gorlin w 1983 roku wyróżnili cztery typy achondrogenezy; obecnie zarzucono nazwy achondrogenezy typu III i achondrogenezy typu IV. Dawniej mianem achondrogenezy określano też jednostkę znaną dziś jako chondrodysplazja typu Grebego.
Objawy i przebieg Oba typy achondrogenezy są schorzeniami letalnymi; dzieci z tymi zespołami wad rodzą się martwe lub umierają wkrótce po narodzinach. Ciąża może przebiegać z wielowodziem. Typ I Charakterystycznymi objawami achondrogenezy typu I są: wewnątrzmaciczne zahamowanie wzrostu, średnia waga urodzeniowa 1200 g nieproporcjonalnie duża głowa, miękkie pokrywy czaszki, pochylone czoło, wklęsła część twarzowa czaszki płaski grzbiet nosa, niekiedy głęboki poziomy rowek na grzbiecie nosa mały nos, często z przodopochyleniem nozdrzy długa rynienka podnosowa retrognatyzm zwiększona odległość między dolną wargą a dolną krawędzią podbródka; wygląd "podwójnego podbródka" skrócenie szyi krótka i beczkowata klatka piersiowa krótkie, płaskie obojczyki hipoplastyczne łopatki wypukłe powłoki brzuszne hipoplazja płuc wrodzone wady serca: przetrwały przewód tętniczy, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, ubytek przegrody międzykomorowej nasilona mikromelia, większa niż w typie II Typ II Charakterystyczne objawy to: wewnątrzmaciczne zahamowanie wzrostu, średnia waga urodzeniowa 2100 g nieproporcjonalnie duża głowa duże i wydatne czoło hipoplazja środkowego piętra twarzy płaska część twarzowa czaszki płaski grzbiet nosa mały nos ze znacznym przodopochyleniem nozdrzy prawidłowa rynienka podnosowa mikrognacja rozszczep podniebienia znaczne skrócenie szyi krótka i rozszerzająca się ku dołowi, "dzwonowata" klatka piersiowa hipoplazja płuc wypukłe powłoki brzuszne mikromelia
Poradnictwo genetyczne w typach IA i IB, tak jak w innych chorobach dziedziczonych autosomalnie recesywnie, ryzyko urodzenia każdego kolejnego dziecka z achondrogenezą wynosi 25%, a zdrowe dzieci w 2/3 przypadków są heterozygotami względem warunkującego chorobę genu. w typie II chorobę warunkuje mutacja de novo, a ryzyko urodzenia kolejnego dziecka z achondrogenezą nie wydaje się być znacząco zwiększone.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Choroby genetyczne Kategoria:Rzadkie choroby Kategoria:Zespoły wad wrodzonych