6 Galicyjski Pułk Ułanów Cesarza Józefa II () – pułk kawalerii cesarskiej i królewskiej Armii.
Historia pułku Pułk kontynuował tradycje Pułku Dragonów pułkownika grafa Hannibala Löwenschild utworzonego w 1688 roku. W 1765 roku oddział został przemianowany na Pułk Szwoleżerów, w 1798 na lekki Pułk Dragonów Nr 1, w 1802 na Pułk Szwoleżerów Nr 1 i w końcu 1 czerwca 1851 na Pułk Ułanów Nr 6.
W 1888 pułk przyjął „na zawsze” imię cesarza Józefa II.
Od 1848 szefem pułku był cesarz Franciszek Józef I. W latach 1863–1874 obowiązki drugiego szefa pułku wypełniał generał kawalerii Ludwig von Gablenz.
W 1849 arcyksiążę Karol Salwator, mając 10 lat, otrzymał tytuł „pierwszego rotmistrza” pułku.
W latach 1886–1894 sztab pułku razem z kadrą zapasową stacjonował w Przemyślu, 1 dywizjon w Radymnie (od 1891 w Przemyślu, od 1893 ponownie w Radymnie). 2 dywizjon w Przemyślu (od 1891 w Radymnie, od 1893 ponownie w Przemyślu). Pułk wchodził w skład 5 Brygady Kawalerii.
W latach 1873–1892 służbę w pułku pełnił rotmistrz Adolf Odkolek von Augezd, znany jako konstruktor karabinu maszynowego Odkolek będącego prototypem francuskiego karabinu maszynowego Hotchkiss Mle 14.
W latach 1895–1898 pułk stacjonował w garnizonie Jarosław i nadal wchodził w skład 5 Brygady Kawalerii. Kadra zapasowa pułku pozostała w Przemyślu.
W 1898 pułk został przeniesiony do Rzeszowa i włączony w skład 14 Brygada Kawalerii, natomiast kadra zapasowa nadal stacjonowała w Przemyślu.
30 listopada 1898 cesarz nadał pułkowi złoty Medal Jubileuszowy Pamiątkowy dla Sił Zbrojnych i Żandarmerii, który noszony był na srebrnej trąbce honorowej.
W 1900 2 dywizjon został przeniesiony z Rzeszowa do Dębicy.
W latach 1900–1914 pułk stacjonował na terytorium 10 Korpusu (sztab pułku razem z 1. dywizjonem w Rzeszowie, 2 dywizjon w Dębicy, a kadra zapasowa w Przemyślu). Obowiązki komendanta kadry zapasowej sprawowali: por. Karl Wogkowsky von Wogkow (1887), rtm. Johann Rezniček (1887–1891), rtm. Rudolf Maschke (1893–1897), rtm. Gottfried Rodt (1897–1901), rtm Eugeniusz von Puchalski (1901–1905), rtm./mjr Zdzisław Kostecki (1905–1911) mjr/ppłk Friedrich Roeszler (1911–1913) i mjr Piotr Miłaszewski (od 1913). Ponadto służbę w pułku pełnili: Kazimierz Jachimowski, August Krasicki, Adam Nałęcz Nieniewski, Józef Pomiankowski i Henryk Prek oraz lekarz pułkowy 2. klasy dr Rudolf Kułakowski (do 1908).
Do 1914 pułk wchodził w skład 14 Brygady Kawalerii. Swoje święto pułk obchodził 29 października, w rocznicę bitwy pod Calderio stoczonej w 1805 roku. Żołnierze nosili czapki cesarskożółte, guziki srebrne. Skład narodowościowy w 1914: 52% Polacy, 40% Rusini, 8% inni.
W czasie I wojny światowej w szeregach pułku walczyli m.in. podpułkownik Adam Kiciński, majorowie Stefan Cieński, Filip Kochański, Jan Kubin i Oldrich Vaśku, rotmistrzowie Ryszard Gieszkowski-Wolff-Plottegg, Jan Kanty Olszewski i Stanisław Riess de Riesenhorst oraz porucznicy Władysław Chwalibogowski, Włodzimierz Łączyński, Stanisław Srokowski i Oskar Stetkiewicz.
18 listopada 1918 generał Bolesław Roja polecił rotmistrzowi Ryszardowi Gieszkowskiemu-Wolff-Plottegg zorganizować Pułk Ułanów Ziemi Rzeszowskiej w Rzeszowie (1. i 2. szwadron) i w Jarosławiu (3. szwadron). Na stanowisko dowódcy 3. szwadronu został wyznaczony rotmistrz Stanisław Riess de Riesenhorst. Pułk miał być organizowany na bazie c. i k. pułków ułanów nr 3 i 6.
Skład pułku Rozporządzeniem z 1897 wprowadzało nowy etat pułku. Przewidywał on sztab liczący 11 oficerów oraz 23 szeregowych i 25 koni. Pododdziałami bojowymi były dwa dywizjony, w każdym 5-osobowy sztab i trzy szwadrony, każdy w sile 171 „szabel” i 149 koni. Ponadto pułk posiadał drużynę pionierów liczącą jednego oficera, 24 podoficerów i szeregowców, 25 koni oraz patrol telegraficzny. Pułk na stopie pokojowej dysponował też 27-osobową kadrą zapasową. Stan etatowy pułku wynosił 45 oficerów i urzędników wojskowych, 1095 podoficerów i szeregowców oraz 970 koni.
Po mobilizacji w 1914 pułk dysponował dwoma dywizjonami po trzy szwadrony. Szwadrony liczyły 117 żołnierzy i dzieliły się na trzy plutony. Ponadto w pułku znajdował się patrol telegraficzny i szwadron (kadra) zapasowy. Stan etatowy pułku (bez kadry zapasowej) wynosił 37 oficerów oraz 874 podoficerów i żołnierzy.
Dowódcy pułku płk Stanisław von Kowalski (1885) ppłk / płk Emil Rubner (1886–1890) płk Hermann Salm-Hoogstraeten (1890–1895 → dowódca 14 Brygady Kawalerii) płk Hugo de Balthazar (1895–1900 → dowódca 20 Brygady Kawalerii) płk Johann Grossmann (1900-1907 → dowódca 15 Brygady Kawalerii) płk Rudolf Krauszler (1907 – 1912 → dowódca 2 Brygady Kawalerii Obrony Krajowej) płk Aleksander Dienstl (1912 – 1915) płk Zdzisław Kostecki (1915-1917) płk Franz Balzar (1918)
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Pułki ułanów austro-węgierskich Kategoria:Cesarska i Królewska Armia w Jarosławiu Kategoria:Cesarska i Królewska Armia w Przemyślu Kategoria:Cesarska i królewska Armia w Radymnie Kategoria:Cesarska i Królewska Armia w Rzeszowie Kategoria:Wojsko w Dębicy Kategoria:Austro-węgierskie jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1688 Kategoria:Austro-węgierskie jednostki kawalerii rozwiązane w 1918