thumb|250px|Palazzo Mancini, Rzym. Giovanni Battista Piranesi, 1752. Mancini – jeden z najstarszych rodów szlachty rzymskiej. Posiadali liczne tytuły i lenna: książąt Nevers i Donzy, książąt Vergagne, książąt Świętego Cesarstwa Rzymskiego, parów Francji, grandów Hiszpanii, markizów Fusignano, hrabiów Montefortino, wicehrabiów Clamecy, baronów Tardello, Tumminii i Ogliastro, lordów Clay en Brie i weneckich patrycjuszy. Byli kawalerami Orderu Złotego Runa, Orderu Ducha Świętego, Orderu Świętego Michała, Zakonu Kawalerów Maltańskich i wielu innych. Humanista Marco Antonio Altieri (1457 – 1537) wymienia ich w Li Nuptiali, ważnym źródle wiadomości o Rzymie w XVI w.
Pochodzenie Ród pochodzenia rzymskiego, ma tysiącletnie korzenie we Włoszech i tradycyjnie wywodzi swoją linię z linii Mancinus gens Hostilia, do którego należał Lucius Hostilius Mancinus, w 608 r. konsul „ab Urbe condita”.
Historia thumb|100px| Herb rodu Mancini de Lucij thumb|100px| Herb rodu Mancini-Mazarini
Ród Mancini nazywano w Rzymie de Lucij (lub w uproszczeniu Lucij)Karl Schellhass, Quellen und Forschungen aus italienischen Archiven und Bibliotheken. Deutsches Historisches Institut in Rom, M. Niemeyer, 1993Claudio Rendina. Le grandi famiglie di Roma. Roma, 2004 z powodu ryb w herbie. Wielu jego członków było „Conservatori all'Urbe”. Pierwszy znany członek rodziny to Lucio Mancini, który żył w 990 roku. Ród miał wówczas wiele szlacheckich linii, zamieszkujących zwłaszcza w Fermo, gdzie już od 1160 r. dostarczał miastu Priori, Consoli, Gonfalonieri and Dottori, lecz do najważniejszych należą: Linia sycylijska: wywodzi się z Giacomo Manciniego, który przeprowadził się na Sycylię w 1256 r., by uciec przed prześledowaniami Vitelleschiego; zeń wywodzą się baroni Tardello, Tumminii i Ogliastro. Linia neapolitańska: wywodzi się z Domenico Nicola Manciniego, który mianowany markizem Fusignano przez księcia Alfonso Este przeniósł się do Królestwa Neapolu w 1527 r.; jej najważniejszym przedstawicielem był hrabia Pasquale Stanislao Mancini (1817–1888), prawnik, pisarz i trzykrotny minister Królestwa Włoch (szkolnictwa publicznego, sprawiedliwości i spraw zagranicznych). Linia Nevers: należało do niej wielu wybitnych ludzi: Kardynał Francesco Maria Mancini ważny dla wyboru papieża Aleksandra VII; Paolo, założyciel „Accademia degli Umoristi”Girolamo Tiraboschi, Storia della letteratura italiana, Milano, Società tipografica de' classici italiani, 1824, Tomo VIII, p. 66 doceniany przez literatów jak Giovanni Battista Guarini, Gian Battista Marino i Alessandro Tassoni; Lorenzo, rzymski baron, nekromanta i astrolog, mąż Girolamy Mazzarini, siostry kardynała Jules'a Mazarina, który wprowadził rodzinę na królewski dwór Francji; Filip Julian, mianowany księciem Nevers i Donzy przez swego wujka kardynała Mazarina, z przywilejem bicia monety, w 1661 r. Był kawalerem Orderu św. Ducha i porucznikiem Pierwszej Kompanii Muszkieterów Króla; jego następcą na tym stanowisku był hrabia D’Artagnan; Laura, księżna Mercoeur, żona Ludwika II de Vendôme i matka Ludwika V Józefa Burbon-Condé; Maria (1639–1715) Księżna Colonna i wicekrólowa Neapolu i Aragonii, pierwsza miłość króla Ludwika XIV; Olimpia (1640–1708), księżna Soisson, żona księcia Eugeniusza Maurycego Savoy-Carignano i matka księcia Eugeniusza Sabaudzkiego; Hortensja, księżna Rethel-Mazarin, kochanka Karola II Stuarta; Maria Anna, księżna Bouillion, patronka Racine’a i La Fontaine’a; Louis-Jules Mancini-Mazarini (1716–1798), książę Vergagne i Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, kawaler Orderu Złotego Runa i Orderu św. Ducha, generał armii, dyplomata i pisarz.
Ród trwa wciąż poprzez linie wywodzące się z linii neapolitanskiej, jedynej trwającej, przywróconej do rzymskiego patrycjatu w 1745 r. Z niej: Federico Mancini (Londyn 1951), Aldo Mancini (Foggia 1938), hrabia Montefortino i kawaler Zakonu Kawalerów Maltańskich oraz Zakonu krzyżackiego, i jego syn Giorgio Mancini (Rzym 1974) oraz linia San Vittore (z wioski San Vittore del Lazio, gdzie ród nabył wielkie posiadłości) założona przez hrabiego Antonio Manciniego w 1800 r., z przedstawicielem w Adriano Fulvio Mario Mancinim (Rzym 1952) i synem Federico Adriano Mario La Longa Mancinim (Rzym 1979).
Ważne budynki Pałac Mancinich w Rzymie Pałac Lucci-Manciniinfo.roma.it
Bibliografia T. Amayden, La Storia delle Famiglie Romane (con note ed aggiunte di C. A. Bertini), Roma 1907
Giovan Battista di Crollalanza, Dizionario storico-blasonico delle famiglie nobili e notabili italiane estinte e fiorenti, vol. II, ed. A.Forni, Bologna 1886–1890
Claudio Rendina, Le Grandi Famiglie di Roma, Newton & Compton Editori, 2004
Przypisy
Linki zewnętrzne Historia rodu Mancini Casati del Sud Genealogia rodu Mancini Mazzarini
Armorial des Chevaliers du Saint-Esprit
Rody Szlacheckie Sycylii
Kategoria:Mancini