Jerzy Mycielski (ur. 30 maja 1856Akta stanu cywilnego Parafii Rzymskokatolickiej Najświętszej Marii Panny w Krakowie. Akt urodzenia 130/1856 w Krakowie, zm. 26 września 1928Akta stanu cywilnego Parafii Rzymskokatolickiej Najświętszej Marii Panny w Krakowie. Akt zgonu 41/1928 tamże) – polski historyk, historyk sztuki, profesor UJ, kolekcjoner dzieł sztuki, mecenas sztuk pięknych, posiadacz pruskiego tytułu hrabiego.

Zarys biografii Urodził się w rodzinie Franciszka, właściciela Wiśniowej, i Walerii z domu Tarnowskiej (1830–1914) oraz bratem ciotecznym rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego, Stanisława Tarnowskiego. Maturę zdał w 1873 w Gimnazjum św. Anny w Krakowie, po czym podjął studia historii na tamtejszym uniwersytecie. W 1878 uzyskał doktorat na UJ, po czym kształcił się dalej w Wiedniu. W 1881 uzyskał w Krakowie habilitację jako docent historii Polski.

Zwrot w jego zainteresowaniach od historii do historii sztuki zaczął się w 1883 pod wpływem Mariana Sokołowskiego. Po licznych publikacjach na temat portretów polskich Mycielski uzyskał w 1895 habilitację w dziedzinie historii sztuki. W 1897 uzyskał nominację na profesora nadzwyczajnego, a w 1910 został ordinariusem swej uczelni.

Dzięki powiązaniom rodzinnym i towarzyskim z bogatym ziemiaństwem wszystkich trzech zaborów Mycielski odnajdował liczne zapomniane dzieła polskich i zagranicznych malarzy. Obrazy znajdowały się – nierzadko bardzo uszkodzone – w różnych rezydencjach magnackich. Mycielski dokumentował obrazy i przekazywał do konserwacji, część z nich nabywał do własnej kolekcji. Ratował także przed zniszczeniem zabytkowe kamienice w Krakowie, kościoły i klasztory na prowincji oraz szereg na pół lub zupełnie zrujnowanych zamków, często z pomocą zaprzyjaźnionego z nim austro-węgierskiego następcy tronu, arcyksięcia Franciszka Ferdynanda. Mycielski przyjaźnił się blisko także z uznanymi malarzami swej epoki, m.in. z Jackiem Malczewskim, od którego zakupił wiele dzieł. Najbardziej znanym obrazem Malczewskiego z kolekcji Mycielskiego są Dwa pokolenia, podwójny portret Mycielskiego i Michała Roli-ŻymierskiegoJ. Puciata-Pawłowska, Jacek Malczewski, Wrocław 1968..

Po wybuchu I wojny światowej Mycielski, zwolennik zjednoczenia Polski pod berłem Habsburgów, zbliżył się do Naczelnego Komitetu Narodowego i stał się entuzjastycznym zwolennikiem stworzenia Legionów Polskich. Nawiązał także osobiste więzy przyjaźni z wieloma ich (dużo młodszymi od siebie) oficerami, m.in. z Marianem Januszajtisem-Żegotą i Michałem Żymierskim. Rannych oficerów często brał pod swoją opiekę i pogłębiał z nimi relacjeM. Lubomirska, Pamiętnik 1914–1918, s. 499.. mały|356x356px|Jerzy Mycielski (przed 1888). thumb|240px|„Portret Jerzego Mycielskiego z Muzą” obraz Jacka Malczewskiego (1903)Niedługo przed upadkiem Austro-Węgier Mycielski został w 1917 mianowany członkiem Izby Panów w C. K. parlamencie. Po uzyskaniu przez Polskę niepodległości był członkiem zarządu licznych komisji i komitetów, zajmujących się zabezpieczeniem i restauracją narodowego mienia historycznego.

Nie założył rodziny. Swą obszerną i cenną kolekcję dzieł sztuki (ok. 500 obrazów) zapisał muzeum Zamku Królewskiego na Wawelu. Pochowano go w rodzinnym mauzoleum w Wiśniowej.

Wybrane publikacje Ambasador polski na dworze hiszpańskim (dysertacja doktorska), 1878 Kandydatura Hozjusza na biskupstwo warmińskie w r. 1548 i 1549, (habilitacja), 1881 Cztery portrety królowej Marysieńki, 1883 Porwana z klasztoru. Kartka z dziejów obyczajowych w Polsce XVII wieku, 1886 Bolonia i jubileusz jej uniwersytetu, 1889 Z pod wieży Eifel, 1891 Sto lat malarstwa w Polsce 1760–1860, 1897 Antoni van Dyck, 1900 Portrety polskie, 1900 Portrety polskie Elżbiety Vigée-Lebrun, 1927

Funkcje honorowe i społeczne mały|Dwa pokolenia- obraz Jacka Malczewskiego zamówiony przez Mycielskiego w 1915 roku. Członek Denkmalrat (C. K. Państwowa Rada Konserwatorska) Członek C. K. Komisji Budowy Hofburgu w Wiedniu Członek Rady Sztuki w Warszawie Członek Rady Konserwatorskiej woj. krakowskiego i kieleckiego Członek Komitetu Odnowienia - Zamek Królewski na Wawelu Członek Komitetu Restauracji Katedry i Grobów Królewskich na Wawelu Członek Komitetu Restauracji - Zamek Królewski w Warszawie Członek Kuratorium - Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie Członek czynny - Akademia Umiejętności w Krakowie

Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (10 listopada 1927)M.P. z 1927 r. nr 258, poz. 707 „za działalność w organizowaniu i popieraniu Legjonów i zasługi w dziedzinie ochrony zabytków”. Wielki Oficer Orderu Korony Rumunii (Rumunia) Krzyż Oficerski Orderu Legii Honorowej (Francja) Krzyż Oficerski Orderu Korony Włoch (Włochy, 1900) Krzyż Oficerski Orderu Oranje-Nassau (Królestwo Niderlandów) Odznaka Honorowa Austriackiego Czerwonego Krzyża – Krzyż I klasy z dekoracją wojenną (Austro-Węgry)

Przypisy

Bibliografia Simon Konarski, Armorial de la noblesse polonaise titrée, Paris 1957. J. Puciata-Pawłowska, Jacek Malczewski, Wrocław 1968. Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950, Band IV., Wien 1969. Jerzy Mycielski [w:] Polski Słownik Biograficzny, Wrocław etc. 1976. Maria Lubomirska, Pamiętnik księżnej Marii Zdzisławowej Lubomirskiej 1914–1918, Poznań 2003.

Linki zewnętrzne Publikacje Jerzego Mycielskiego w bibliotece Polona

Kategoria:Członkowie Izby Panów Rady Państwa w Wiedniu Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Jerzy Mycielski Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Polacy – Oficerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy odznaczeni Odznaką Honorową Czerwonego Krzyża (Austria) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Korony Rumunii Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Korony Włoch Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Oranje-Nassau Kategoria:Polscy historycy sztuki Kategoria:Polscy hrabiowie Królestwa Prus Kategoria:Polscy kolekcjonerzy sztuki Kategoria:Polscy posłowie do Rady Państwa w Wiedniu Kategoria:Urodzeni w 1856 Kategoria:Zmarli w 1928