thumb|Zapora Lac des Toules – sztuczny zbiornik retencyjny w dolinie Val d’Entremont, nieco poniżej Wielkiej Przełęczy Św. Bernarda, na zachodnim skraju Alp Pennińskich w Szwajcarii. Powstał w latach 1955–1963 poprzez przegrodzenie zaporą Toules rzeki Dranse d’Entremont powyżej miejscowości Bourg-Saint-Pierre w kantonie Valais.

Zbiornik Powierzchnia zbiornika wynosi 60 ha, a jego długość sięga 2 km. Przy maksymalnym poziomie lustra wody (1810 m n.p.m.) objętość zbiornika wynosi 20,5 mln m³. Powierzchnia naturalnego zlewiska zbiornika wynosi 78,2 km³Zapora Toules na stronie swissdams . Oprócz Dranse d’Entremont zbiornik zasilają wody roztopowe z 9 lodowców oraz rurociąg doprowadzający wodę z 3 ujęć poza zlewiskiem. Średniorocznie do zbiornika trafia ok. 100 mln m³ wody, z czego ok. 88% (2,79 m³/sekundę) pobierane jest do celów użytkowych w elektrowniach wodnych „Kaskady Dranse”. Właścicielem jest lokalne przedsiębiorstwo energetyczne Forces Motrices du Grand St Bernard, Usine de Pallazuit

Zapora Zapora Toules jest żelbetową zaporą typu lekkiego, o podwójnej krzywiźnie (skierowana wypukłością w stronę wysokiej wody). Była budowana w dwóch etapach. Najpierw w latach 1955–1958 r. wybudowano niską (korona na wysokości 1751 m n.p.m.) zaporę pierwotną wraz z ujęciem wody użytkowej oraz ze spustem służącym do opróżniania zbiornika. Następnie do 1964 r. ukończono zaporę właściwą, « dobudowaną » do pierwotnej od strony niskiej wody.

W latach 2008–2011 dokonano przebudowy zapory w celu jej wzmocnienia, podniesienia bezpieczeństwa zapory przy maksymalnych stanach wody oraz dostosowania jej do aktualnych warunków sejsmicznych. Koszt przebudowy wyniósł ok. 39 mln CHFConfortement du barrage des Toules Cérémonie de fin des travaux .

Instalacja fotowoltaiczna

right|thumb|240px|Zbiornik Toules w 2021 r., widoczna pływająca instalacja fotowoltaiczna W grudniu 2019 r. w górnej części zbiornika uruchomiono pierwszą w Alpach pływającą instalację fotowoltaiczną, której właścicielem jest Romande Energie SA. Łączna powierzchnia paneli fotowoltaicznych wynosi 2240 m², a zamierzona roczna produkcja energii elektrycznej ma osiągnąć ok. 800 tysięcy kWhPremière mondiale: un parc solaire flottant à Bourg-Saint-Pierre .

Wykonana z aluminium konstrukcja usytuowana jest na 1000 polietylenowych pływaków. Na niej zamontowanych jest 1400 dwustronnych paneli fotowoltaicznych wraz z niezbędnymi zespołami elektronicznymiDu photovoltaïque flottant dans les Alpes . Całość utrzymywana jest przez cumy, które zostały zamocowane do obciążników na dnie zbiornika. Czyni to instalację niewrażliwą na zmiany poziomu wody w zbiorniku. Według założeń instalacja ma wytrzymać skrajne warunki klimatyczne panujące w rejonie zbiornika: wiatry do 120 km/h, temperatury do -30ºC oraz obciążenia dodatkowe, wynikające z pokrywy śniegowejUne entreprise aindinoise a construit le premier parc solaire flottant du monde en haute altitude . Żywotność instalacji przewidziano na 50 latLe premier parc solaire flottant en haute altitude au monde est en Suisse .

Turystyka Wschodnim brzegiem zbiornika, w większości w półotwartych galeriach przeciwlawinowych, biegnie droga nr 21 (szlak międzynarodowy z nowym oznaczeniem E27) z Martigny w dolinie Rodanu w kierunku Wielkiej Przełęczy Św. Bernarda i biegnącego pod nią tuneluMapa Schweizmobil . Z kolej przeciwnym (zachodnim) brzegiem jeziora biegnie wygodna ścieżka, którą biegną piesze szlaki turystyczne z Bourg-Saint-Pierre na Wielką Przełęcz Św. Bernarda: nr 6 (Chemin des cols alpins) oraz nr 70 (Via Francigena). Możliwa jest okrężna wycieczka wokół całego zbiornika (fr. Le tour du lac de Toules), która zajmuje ok. 4,5 - 5 godzin (ok. 13 km). Po zachodniej stronie zbiornika trasa biegnie wspomnianą wyżej ścieżką (1800–1900 m n.p.m.), natomiast po wschodniej wspina się na zbocza Croix de Tsousse do wysokości blisko 2300 m n.p.m.

Przypisy

Toules, Lac des

Kategoria:Valais