Stare Dobre Małżeństwo (SDM) – polska grupa folkowa, wykonująca również poezję śpiewaną.
Muzykę do większości piosenek skomponował Krzysztof Myszkowski. Autorzy wierszy śpiewanych przez Stare Dobre Małżeństwo: Edward Stachura, Adam Ziemianin, Józef Baran, Bolesław Leśmian, Jan Rybowicz, Bogdan Loebl.
Historia thumb|left|Krzysztof Myszkowski, 2014 Grupa wykształciła się z męskiego duetu wokalno-gitarowego, tworzącego w początkach lat 80. XX wieku, w skład którego wchodzili: Krzysztof Myszkowski i Andrzej Sidorowicz, wówczas uczniowie I Liceum Ogólnokształcącego w Drawsku Pomorskim.
Pierwszy koncert zagrali 12 grudnia 1983 roku, już jako studenci Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jednak historia zespołu zaczęła się w roku 1984, kiedy duet wziął udział w eliminacjach do Festiwalu Piosenki Studenckiej w Krakowie. Wtedy grupa została po raz pierwszy przedstawiona jako „Stare Dobre Małżeństwo”, gdyż, jak zauważył zapowiadający ich spiker, muzycy znają się i grają ze sobą tak długo, że można im przypisać takie określenie.
Zasiadający wówczas w jury Wojciech Belon, lider Wolnej Grupy Bukowina, zauważył i docenił świeże, optymistyczne brzmienie duetu. W efekcie zaprosił SDM do udziału w koncercie Światło, odbywającym się w ramach świnoujskiej FAMY. Tam doszło do zacieśnienia znajomości, która jesienią 1984 zaowocowała wspólnym recitalem. Wtedy to dołączyła do grupy Aleksandra Kiełb, która wsparła ją delikatnie brzmiącym głosem (rozstała się z zespołem w 1989). Niedługo później przybył kolejny ważny wokalista, Sławomir Plota, który dał początkującym kolegom wsparcie w postaci swego głosu i gitary. Na początku roku 1985 do zespołu dołączyli: Marek Czerniawski (skrzypek) oraz Alina Karolewicz (sopran). W ten sposób po odejściu Andrzeja Sidorowicza powstał silny kwintet „muzyczno-przyjacielski”.
Wskutek różnicy wizji artystycznych i programowych Alina Karolewicz, a później także Marek Czerniawski, odeszli z zespołu. Miejsce Czerniawskiego zajął znany w środowisku animator festiwali piosenki turystycznej – skrzypek Wojciech Czemplik. W 1988 współpracę z zespołem rozpoczął Roman Ziobro, a w 1989 – Ryszard Żarowski (wcześniej grywał w zespołach: Małolepsi, AKT-Wrocław, Bez Idola). Jesienią 1990 roku do zespołu dołączył dźwiękowiec Wojciech Gołosz ze Studenckiego Radia Żak w Łodzi, który w latach 1990–1995 SDM współpracował z Agencją Koncertową EMES Marka Sztandery (również radio ŻAK). Pierwsze płyty SDM wydane były przez Dalmafon, firmę założoną przez Marka Sztanderę i Stare Dobre Małżeństwo.
Od 1989 do 2002 SDM było formacją „męską” o stabilnym składzie: Krzysztof Myszkowski, Wojciech Czemplik, Ryszard Żarowski, Roman Ziobro. Ten ostatni opuścił zespół w 2002 roku. W jego miejsce przez jeden sezon na gitarze basowej grał Robert Szydło, później do zespołu dołączył Andrzej Stagraczyński. W 2006 z grupą związał się gitarzysta Dariusz Czarny (wcześniej – Bohema „kędzierzyńska”), a w 2007 – Przemysław Chołody (harmonijka). thumb|Stare Dobre Małżeństwo, 2014 15 kwietnia 2012 roku w Ośrodku Kultury w Obornikach zespół zagrał swój ostatni koncert w składzie Krzysztof Myszkowski, Wojciech Czemplik, Ryszard Żarowski, Andrzej Stagraczyński, Dariusz Czarny oraz Przemysław Chołody. W listopadzie 2012 roku zespół w nowym składzie: Krzysztof Myszkowski (śpiew, gitara, harmonijka), Bolo Pietraszkiewicz (gitary, instrumenty klawiszowe, cajon), Maciej Harna (oud, rawap, sitar, udu, lira korbowa) i Roman Ziobro (gitara basowa, kontrabas), wyruszył w trasę koncertową po Polsce. W 2013 roku z zespołu odszedł Maciej Harna. Pozostali muzycy Starego Dobrego Małżeństwa: Dariusz Czarny, Ryszard Żarowski, Andrzej Stagraczyński i Wojciech Czemplik utworzyli zespół U Studni.
Równolegle do Starego Dobrego Małżeństwa – Krzysztof Myszkowski, Ryszard Żarowski i Andrzej Stagraczyński – utworzyli grupę The Gruz Brothers Band, na potrzeby projektu związanego przede wszystkim z nową linią muzyczną do tekstów Jana Rybowicza. Od 2005 r. ukazały się dwie płyty „hybrydowej formacji”: 2005 – Dymi mi z czachy (Krzysztof Myszkowski & The Gruz Brothers Band); 2006 – Biała gorączka Live (2 CD – koncert w Radiu Gdańsk).
W 2019 do zespołu powrócił Wojciech Czemplik (skrzypce).
12 sierpnia 2023 wydano jako 2CD, 2DVD, a także jako UHD Bluray + Bluray album koncertowy Ku Dobru! nagrany w sierpniu 2022 roku w Schronisku Aniołów (Majdan k. Cisnej, teren Bieszczadzkiej Kolejki Leśnej), natomiast 3 listopada ukazał się potrójny album winylowy.
16 sierpnia 2024 podczas koncertu w Schronisku Aniołów miała miejsce premiera albumu z okazji 40-lecia zespołu - "Stachura". Album ten jest zbiorem piosenek i wierszy autorstwa Edwarda Stachury w wykonaniu Starego Dobrego Małżeństwa w nowych aranżacjach.
Muzycy Obecny skład zespołu Krzysztof Myszkowski – śpiew, harmonijka, gitara Tomasz Pierzchniak – kontrabas, gitara basowa, stick Wojciech Czemplik – skrzypce, mandolina, cymbały, piła Bolesław Pietraszkiewicz – gitary Współpracownicy Arkadiusz Osenkowski – saksofon Karol Szymanowski – wibrafon Stanisław Szczyciński – instrumenty klawiszowe Jose Torres – instrumenty perkusyjne Byli członkowie zespołu Andrzej Sidorowicz – gitara, śpiew Marek Czerniawski – skrzypce Alina Karolewicz – śpiew Aleksandra Kiełb-Szawuła – śpiew Sławomir Plota – gitara, śpiew Grzegorz Sieradzan – gitara, śpiew Stefan Błaszczyński – flet Adam Ziemianin – poeta Robert Szydło – gitara basowa Przemysław Chołody – gitara elektryczna, harmonijka Dariusz Czarny – gitara, śpiew Andrzej Stagraczyński – gitara basowa Ryszard Żarowski – gitara, śpiew Maciej Harna – oud, rawap, lira korbowa, sitar, udu Roman Ziobro – kontrabas Maciej Knop – gitara
Dyskografia
Albumy Rok Tytuł Pozycja na liście Certyfikat ZPAV POL 1990 Dla wszystkich starczy miejsca Data: 1990 Wydawca: Pronit (LP), Dalmafon (CD) Reedycja 1998 Pomaton – Makatki Data: 1990 Wydawca: Dalmafon Reedycja 1998 Pomaton – Sercopisanie Data: 1990 Wydawca: Jacek Music – 1992 Czarny blues o czwartej nad ranem Data: 1992 Wydawca: Dalmafon Reedycja 1998 Pomaton – złota płyta Pod wielkim dachem nieba Data: 1992 Wydawca: Dalmafon Reedycja 1998 Pomaton –1993 Niebieska tancbuda Data: 1993 Wydawca: Dalmafon Reedycja 1998 Pomaton – złota płyta1995 Dolina w długich cieniach Data: 13 lutego 1995 Wydawca: Dalmafon/Pomaton – złota płyta1996 Latawce pogodnych dni Data: 30 września 1996 Wydawca: Pomaton EMI – złota płyta1998 Miejska strona księżyca Data: 14 września 1998 Wydawca: Pomaton EMI –2000 Bieszczadzkie anioły Data: 10 lipca 2000 Wydawca: Pomaton –2002 Kino objazdowe Data: 28 września 2002 Wydawca: Pomaton EMI 24 złota płyta2004 Beretka dla Bejdaka Data: 16 sierpnia 2004 Wydawca: Pomaton EMI 272005 Missa Pagana Data: 5 grudnia 2005 Wydawca: EMI Music Poland 282006 Tabletki ze słów Data: 20 listopada 2006 Wydawca: EMI Music Poland 192008 Jednoczas Data: 31 marca 2008 Wydawca: EMI Music Poland 13 złota płyta2009 Odwet pozorów Data: 21 września 2009 Wydawca: EMI Music Poland 162011 Maszeruj z chamem Data: 5 września 2011 Wydawca: SDM/EMI Music Poland 82013 Mówi mądrość Data: 3 września 2013 Wydawca: EMI/Parlophone Music Poland 242015 Kompresja ciszy Data: 13 kwietnia 2015 Wydawca: SDM/Warner Music Poland 412016 Memorabilia Data: 10 października 2016 Wydawca: SDM –2018 Blizny czasu Data: 8 marca 2018 Wydawca: SDM –2019 Chłopiec z Plakatu Data: 4 marca 2019 Wydawca: SDM –2021 Uciekinierzy Data: 1 czerwca 2021 Wydawca: SDM –2022 Schronisko Aniołów Data: 22 marca 2022 Wydawca: SDM –2023 Bogiem a prawdą Data: 2 stycznia 2023 Wydawca: SDM –2024 Stachura Data: 16 sierpnia 2024 Wydawca: SDM –2025 "Ulica Nowa" Data: 16 maja 2025 Wydawca: SDM –2026 "Klamka do raju" Data: 23 maja 2026 Wydawca: SDM –2026 "Bieszczadzkie Anioły 25" Data: 4 lipca 2026 Wydawca: SDM – „–” pozycja nie była notowana.
Kompilacje Rok Tytuł Pozycja na liście Certyfikat ZPAV POL2003 Złota kolekcja: U studni Data: 29 marca 2003 Wydawca: Pomaton EMI –2010 Blues nocy bieszczadzkiej Data: 4 października 2010 Wydawca: EMI Music Poland 6 platynowa płyta2012 Złota kolekcja: U studni / Zgodliwość Data: 2012 Wydawca: EMI Music Poland – platynowa płyta „–” pozycja nie była notowana.
Albumy koncertowe Rok Tytuł Pozycja na liście Certyfikat ZPAV POL1992 Live in Łowicz Data: 1992 Wydawca: Pomaton EMI –2000 Cudne manowce Data: 15 stycznia 2000 Wydawca: Pomaton EMI – platynowa płyta2002 Biesy i czady w Chicago Data: 4 lutego 2002 Wydawca: Pomaton EMI –2004 Bucalala! Data: 6 marca 2004 Wydawca: Pomaton EMI 252023 Ku Dobru! Data: 12 sierpnia 2023 Wydawca: Myszka –2026 Gdzieście mi dziś Data: 16 marca 2026 Wydawca: Myszka – „–” pozycja nie była notowana.
Notowane utwory Rok Tytuł Pozycja na liście Album LP31996 „Rozmowa bez słowa” 25Latawce pogodnych dni1998 „Miejska strona księżyca” 35 Miejska strona księżyca1999 „U studni” 38 2000 „Jak” 26Cudne manowce „Bieszczadzkie anioły” 29Bieszczadzkie anioły2007 „Zabieszczaduj z nami” 20Biała gorączka „–” pozycja nie była notowana.
Publikacje Rok Tytuł2000Ola Kiełb, Stare Dobre Małżeństwo, czyli jak to się robi (+CD) – historia zespołu od środka, Dalmafon, 2004Opracowanie zbiorowe, Antologia – śpiewnik zespołu, Dalmafon,
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona zespołu
Kategoria:Polskie zespoły wykonujące poezję śpiewaną i piosenkę literacką Kategoria:Polscy zdobywcy platynowych płyt