mały|upright=1.4|Brandon Sanderson z egzemplarzem Elantris (2007) Brandon Sanderson (ur. 19 grudnia 1975 w Lincoln w stanie Nebraska) – amerykański pisarz fantastyki i powieści przygodowych dla młodzieży, wykładowca twórczego pisania. Dwukrotny laureat nagrody Hugo.
Życiorys Edukacja W 1994 roku rozpoczął studia na kierunku biochemii na Uniwersytecie Brighama Younga w Provo w stanie Utah. W latach 1995–1997 prowadził w Seulu działalność misyjną Kościoła Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich, którego jest członkiem. Po powrocie wznowił studia na anglistyce i w 2005 roku uzyskał tytuł magistra na kierunku twórczego pisania.
Kariera Zadebiutował wydaną przez Tor Books w maju 2005 powieścią fantasy Elantris. W 2008 wydano pierwszy tom cyklu Mistborn, w Polsce znanego jako Ostatnie Imperium lub Z mgły zrodzony, razem z Elantris stanowiących zalążek Cosmere - cyklu cyklów, dziejących się we wspólnym świecie przedstawionym.
Po śmierci Roberta Jordana, autora cyklu fantasy Koło Czasu, Brandon Sanderson został wybrany przez żonę zmarłego, Harriet Rigney, aby dokończył ostatni, 12. tom tej serii. Z uwagi na obszerność materiału przygotowanego przez Jordana został on wydany w trzech częściach.
Życie prywatne Od 7 lipca 2006 roku jest żonaty z nauczycielką Emily Bushman, która została jego menedżerką. W październiku 2007 roku urodził im się syn Joel.
Nagrody W 2013 roku otrzymał dwie nagrody Hugo: w kategorii Best Novella (Nowa dusza cesarza) oraz Best Related Work (za Writing Excuses Season Seven wraz z Danem Wellsem, Mary Robinette Kowal, i Jordanem Sandersonem).
Cosmere Dużą część utworów fantasy Sandersona łączy wspólny świat przedstawiony - cosmere, w którym istnieje szereg zamieszkanych planet, między którymi da się podróżować. Niektóre z postaci występują w wielu seriach dziejących się na różnych planetach. We wczesnych książkach te powiązania są słabo zarysowane, lecz z czasem zyskują na znaczeniu.
Cykl Ostatnie Imperium Oryginalna trylogia (Era Pierwsza) Z mgły zrodzony, Wydawnictwo Mag, 2008 i 2016, (The Final Empire, Tor Books, 2006, ) Studnia wstąpienia, Wydawnictwo Mag, 2010 i 2016, (The Well of Ascension, Tor Books, 2007, ) Bohater wieków, Wydawnictwo Mag, 2011 i 2016, (The Hero of Ages, Tor Books, 2008, )
Seria Waxa i Wayne’a (Era Druga) , Wydawnictwo Mag, 2012 (The Alloy of Law, Tor Books, 2011, ) , Wydawnictwo Mag, 2016 (Mistborn: Shadows of Self, Tor Books, 2015, ) , Wydawnictwo Mag, 2016 (Mistborn: The Bands of Mourning, Tor Books, 2016, ) , Wydawnictwo Mag, 2022 (Mistborn: The Lost Metal, Tor Books, 2022)
Krótsze utwory Jedenasty metal w Bezkres magii, Wydawnictwo Mag, 2017 (The Eleventh Metal) , w , Wydawnictwo Mag, 2017 (Mistborn: Secret History) Allomanta Jak i Czeluście Eltanii, odcinki od 28 do 30, w Bezkres magii, Wydawnictwo Mag, 2017 (Allomancer Jak and the Pits of Eltania, Episodes 28 through 30)
Cykl Archiwum Burzowego Światła Droga królów, Wydawnictwo Mag, 2014 (The Way of Kings, Tor Books, 2010, ISBN 978-0-7653-2635-5) Słowa światłości, Wydawnictwo Mag, 2014 (Words of Radiance, Tor Books, 2014, ISBN 978-0-575-09904-3) Dawca przysięgi (tom 1 i 2), Wydawnictwo Mag, 2017, 2018 , (Oathbringer, Tor Books, 2017, ISBN 978-1-4272-7592-9) (tom 1 i 2), Wydawnictwo Mag, 2021 , (Rhythm of War, Tor Books, 2020, ISBN 978-0-7653-2638-6) (tom 1 i 2), Wydawnictwo Mag, 2025 , (Wind and Truth, Tor Books, 2024, )
Krótsze utwory Tancerka krawędzi, Wydawnictwo Mag, 2017 (Edgedancer, Tor Books, 2016) Odprysk świtu, Wydawnictwo Mag, 2021 (Dawnshard, Dragonsteel Entertainment, 2020) Elsecaller, Dragonsteel Entertaintment, 2024 King Lopen the First of Alethkar, Dragonsteel Entertaintment, 2024
Inne powieści , Wydawnictwo Mag, 2007 i 2016, (Elantris, Tor Books, 2005, ) Siewca wojny lub , Wydawnictwo Mag, 2010 i 2017, (Warbreaker, Tor Books, 2009, ) Warkocz ze Szmaragdowego Morza, Wydawnictwo Mag, 2023 (Tress of the Emerald Sea, Dragonsteel Entertainment, 2023, ) Yumi i Malarz Koszmarów, Wydawnictwo Mag, 2023 (Yumi and the Nightmare Painter, Dragonsteel Entertainment, 2023) Słoneczny Mąż, Wydawnictwo Mag, 2023 (The Sunlit Man, Dragonsteel Entertainment, 2023) Isles of the Emberdark, Dragonsteel Entertaintment, 2025 The Fires of December, Dragonsteel Entertaintment, koniec 2026 (w przygotowaniu)
Zbiór krótszych utworów , Wydawnictwo Mag, 2017 (Arcanum Unbounded, Tor Books, 2016) Nadzieja Elantris (The Hope of Elantris, opowiadanie, strona autora, 2006) , pierwsze pol. wydanie Solaris w Kroki w nieznane tom 9. jako Nowa dusza cesarza (The Emperor’s Soul, nowela, 2012) Jedenasty metal (The Eleventh Metal, opowiadanie, Tor Books, 2016) Cienie dla Ciszy w Lasach Piekła, pierwsze pol. wydanie Zysk i S-ka w Niebezpieczne kobiety, red. George R.R. Martin i Gardner Dozois (Shadows for Silence in the Forests of Hell, opowiadanie, 2013) Szósty ze Zmierzchu (Sixth of the Dusk, opowiadanie w Shadows Beneath, 2014, Dragonsteel Entertainment, ) Allomanta Jak i Czeluście Eltanii, odcinki od 28 do 30 (Allomancer Jak and the Pits of Eltania, Episodes 28 through 30, Tor Books, 2016) Tajna historia (Mistborn: Secret history, Tor Books, 2016) Tancerka krawędzi (Edgedancer, nowela, Tor Books, 2016)
Powieści graficzne . Omnibus (White Sand, trzytomowa powieść graficzna, Dynamite Entertainment, 2024) Biały Piasek, Wydawnictwo Mag, 2017 (White Sand I, Dynamite Entertainment, 2016) Biały Piasek 2, Wydawnictwo Mag, 2018 (White Sand II, Dynamite Entertainment, 2018) Biały Piasek 3, Wydawnictwo Mag, 2019 (White Sand III, Dynamite Entertainment, 2019)
Wczesne wersje powieści The Way of Kings Prime, Dragonsteel Entertainment, 2020 – pierwsza wersja powieści Droga Królów, opublikowana na stronie internetowej Sandersona. Dragonsteel Prime, Dragonsteel Entertainment, 2024 – powieść napisana jako praca dyplomowa Sandersona, wczesna wersja planowanej trylogii Dragonsteel, opublikowana online.
Pozostałe dzieła Cykl , Wydawnictwo IUVI, 2017 (Alcatraz Versus the Evil Librarians, Scholastic Press, 2007, ) , Wydawnictwo IUVI, 2017 (Alcatraz Versus the Scrivener’s Bones, Scholastic Press, 2008, ) Alcatraz kontra Bibliotekarze. Rycerze Krystalii, Wydawnictwo IUVI, 2017 (Alcatraz Versus the Knights of Crystallia, Scholastic Press, 2009, ) Alcatraz kontra Bibliotekarze. Zakon Rozbitej Soczewki, Wydawnictwo IUVI, 2018 (Alcatraz Versus the Shattered Lens, Scholastic Press, 2010, ) Alcatraz kontra Bibliotekarze. Mroczny talent, Wydawnictwo IUVI, 2018 (Alcatraz Versus the Dark Talent, Scholastic Press, 2016, ) Bastille Versus the Evil Librarians (z Janci Patterson, Starscape, 2022)
Cykl Koło Czasu – współautor , Wydawnictwo Zysk i S-ka, 2011 (The Gathering Storm, Tor Books, 2009, ) , Wydawnictwo Zysk i S-ka, 2014 (Towers of Midnight, Tor Books, 2010, ) , Wydawnictwo Zysk i S-ka, 2016 (A Memory of Light, Tor Books, 2013, )
Seria Legion: Wiele żywotów Stephena Leedsa, wydawnictwo Mag 2019 (Legion: The Many Lives of Stephen Leeds, 2018, Tor Books) Legion, pierwsze wyd. pol. Mag, 2017 (nowela, Subterranean Press, 2012) Legion: Skin Deep, pierwsze wyd. pol. w Legion, Mag, 2017 (nowela, Subterranean Press, 2014) Legion kłamstwa patrzącego (Legion: Lies of the Beholder, nowela, 2018, Subterranean Press) Stephen Leeds: Death and Faxes (audiobook, którego współtwórcami są: Max Epstein, David Pace i Michael Harkins, 2022, Recorded Books)
Seria Stalowe Serce, Wydawnictwo Zysk i S-ka, 2015 (Steelheart, Delacorte Press, 2013, ) Mitosis, krótka opowieść, Delacorte Press, 2013 Pożar, Wydawnictwo Zysk i S-ka, 2016 (Firefight, Delacorte Press, 2015) Calamity, Wydawnictwo Zysk i S-ka, 2017 (Calamity, Delacorte Press, 2016) Lux, audiobook, Audible Studios, 2021
Cykl Do gwiazd (Cytoverse) Broniąc Elizjum, w „Nowa Fantastyka” 02/2016 (Defending Elysium, 2008) , Wydawnictwo Zysk i S-ka, 2019 (Skyward, 2018) , Wydawnictwo Zysk i S-ka, 2020 (Starsight, 2019) Eskadra Do Gwiazd, Wydawnictwo Zysk i S-ka, 2025 (Skyward Flight: The Collection, nowele z cyklu Skyward napisane z Janci Patterson, Delacorte Press, 2021): Sunreach ReDawn Evershore Cytoniczka, Wydawnictwo Zysk i S-ka, 2022 (Cytonic, Delacorte Press, 2021) Hyperthief, Dragonsteel Entertaintment, 2023 Śmiała, Wydawnictwo Zysk i S-ka, 2024 (Defiant, Delacorte Press, 2023)
Pozostałe utwory Pierworodny, tłum. Mirosław P. Jabłoński w Kroki w nieznane tom 10, Solaris, 2014 (Firstborn, opowiadanie, 2008) Nienawidzę smoków, w „Nowa Fantastyka” 01/2016 (I Hate Dragons, opowiadanie, 2010) Infinity Blade: Awakening (nowela, 2011) Heuristic Algorithm and Reasoning Response Engine – wspólnie z Ethanem Skarstedtem, wydane w ARMORED Anthology (2012) , Wydawnictwo Mag, 2019 (The Rithmatist, Tor Books, 2013) Infinity Blade: Redemption, Chair Entertainment, 2013 Dreamer, w antologii "Games Creatures Play", Ace Books, 2014 Idealny stan, Wydawnictwo Mag, marzec 2017 (Perfect State, nowela, Dragonsteel Entertainment, marzec 2015) , Wydawnictwo Mag, marzec 2017 (Snapshot, nowela, Dragonsteel Entertainment, 2017) Magic: Children of the Nameless, Wizards of the Coast, 2018 The Original, Recorded Books, 2020 Dark One, Vault Comics, 2021 – powieść graficzna napisana wspólnie z Jacksonem Lanzingiem i Collinem Kellym, zilustrowana przez Nathana C. Goodena i pokolorowana przez Kurta Michaela Russella. Dark One: Forgotten, Audible Studios, 2023 – audiobook napisany wspólnie z Danem Wellsem. Long Chills and Case Dough, Dragonsteel Entertainment, 2023 – opowiadanie opublikowane na stronie internetowej Sandersona. Oszczędnego czarodzieja poradnik przetrwania w średniowiecznej Anglii, Wydawnictwo Mag, 2023 (The Frugal Wizard's Handbook for Surviving Medieval England, Dragonsteel Entertainment, 2023) The Most Boring Book Ever, Roaring Brook Press, 2024 Tailored Realities, Tor Books, 2025 – zbiór opowiadań zawierający historie osadzone w uniwersum Cosmere oraz Cytoverse.
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona internetowa Brandona Sandersona
Kategoria:Absolwenci Brigham Young University Kategoria:Amerykańscy autorzy fantastyki naukowej Kategoria:Amerykańscy autorzy fantasy Kategoria:Urodzeni w 1975 Kategoria:Ludzie urodzeni w Lincoln (Nebraska) Kategoria:Pisarze – laureaci Nagrody Hugo Kategoria:Koło Czasu