Marek Winiarczyk (ur. 30 czerwca 1947 we Wrocławiu) – polski filolog klasyczny, profesor, badacz religii greckiej i filozofii antycznej.

Życiorys W latach 1965–1970 studiował filologię klasyczną na Uniwersytecie Wrocławskim. Był uczniem profesora Jerzego Łanowskiego. W okresie od 1969 do 1973 pracował w Oddziale Starych Druków Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu, a następnie w Studium Języków Obcych Uniwersytetu Wrocławskiego. W 1976 roku uzyskał stopień doktora w Instytucie Filologii Klasycznej Uniwersytetu Wrocławskiego na podstawie pracy Diagoras z Melos – prawda i legenda. Monografia, testimonia, fragmenty. W 1981 roku został docentem. Habilitował się w 1982 roku po przedstawieniu rozprawy Diagorae Melii et Theodori Cyrenaei reliquiae. W 1993 roku został profesorem nadzwyczajnym, a w 2003 tenże tytuł naukowy zostaje mu nadany przez Prezydenta Rzeczypospolitej PolskiejPostanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 czerwca 2003 r. nr 115-5-03 o nadaniu tytułu naukowego profesora ().. Aktualnie jest pracownikiem Zakładu Historii Starożytnej w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Wrocławskiego. Marek Winiarczyk jest członkiem Polskiego Towarzystwa Filologicznego, Polskiego Towarzystwa Historycznego oraz Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego, gdzie w latach 1991–1993 był sekretarzem Wydziału I oraz sekretarzem Wydziału II w latach 1997–2001.

Zainteresowania i dorobek naukowy Dorobek naukowy Marka Winiarczyka jest bogaty i różnorodny tematycznie, m.in. zajmuje się on: problematyką ateizmu i utopii w starożytności, filozofią antyczną (przede wszystkim presokratycy, sofistyka, Sokrates i szkoły sokratyczne, stoicyzm, epikureizm), religiami w świecie grecko-rzymskim (funkcjonowanie religii w polis, mit, misteria, orfizm, kult władców, apoteoza Heraklesa), kontaktami grecko-indyjskimi w epoce klasycznej i hellenistycznej (m.in. Indika Ktezjasza i Megastenesa, spotkaniem Onesikritosa i Aristobulosa z mędrcami indyjskimi w Pendżabie, spotkaniem Aleksandra Wielkiego z braminami, gymnosofistą Kalanosem), dalszymi losami kultury greckiej w świecie islamu (m.in. problemem tłumaczeń dzieł greckich na język arabski, wpływem filozofii i nauki greckiej na Arabów, tłumaczeniem dzieł arabskich na łacinę w Europie średniowiecznej), łacińską epigrafiką nowożytną (zasadami edytorskimi inskrypcji łacińskich, skrótami łacińskimi występującymi w inskrypcjach), edycją fragmentów tekstów twórców antycznych. Dorobek ten, w większości, został opublikowany w językach obcych, zwłaszcza niemieckim, w renomowanych zagranicznych czasopismach (m.in. Rheinische Museum für Philologie, Philologus) i wydawnictwach naukowych (m.in. K. G. Saur Verlag). Marek Winiarczyk przebywał wielokrotnie na stypendiach zagranicznych, m.in. w Rzymie jako stypendysta Rządu Włoskiego, a następnie Fundacji Lanckorońskich oraz w Atenach, gdzie był członkiem The American School of Classical Studies at Athens jako stypendysta Fundacji Mellona. Ponadto w 1993 i 1998 roku był on członkiem Institute of Classical Studies w Londynie, a w latach 1994, 1998, 2000 przebywał na zaproszenie Fondation Hardt pour l'Étude de l'Antiquité Classique w Vandoeuvres, w Szwajcarii. Utrzymuje on indywidualne kontakty naukowe z licznymi wybitnymi uczonymi w Austrii, Niemczech, Szwajcarii, Szwecji, Włoszech i USA. Jest pierwszym polskim uczonym, który podjął się opracowania krytycznych edycji testimoniów, poprzez co wpisał się w dokonania nauki polskiej oraz w krąg światowych znawców literatury przedmiotu. Jego prace edytorskie można uznać za trwały wkład do nauk o starożytności w skali europejskiej i światowej. Jest uznanym i cenionym na świecie badaczem, czego dowodzi m.in. zamieszczenie jego biogramu w Who’s Who in the World 2002, jak i to, że jest cytowany w najbardziej prestiżowych słownikach i encyklopediachhttp://www.pu.uni.wroc.pl/ROK2003/NUMER7-8/page19.pdf.. Ponadto za działalność naukową i dydaktyczno-wychowawczą Marek Winiarczyk otrzymał kilka nagród Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego.

Publikacje Der erste Atheistenkatalog des Kleitomachos, Philologus 120, 1976, s. 32–46. Skróty łacińskie w książkach drukowanych. Z dodatkiem skrótów greckich, Wrocław 1977. Diagoras von Melos-Wahrheit und Legende, Eos 67, 1979, s. 191–213 (część pierwsza) i Eos 68, 1980, s. 51–75 (część druga). Diagorae Melii et Theodori Cyrenaei reliquiae, Leipzig 1981 (Bibliotheca Teubneriana). Theodoros ὁ Ἄθεος, Philologus 125, 1981, s. 64–94. War galt im Altertum als Atheist?, Philologus 128, 1984, s. 157–183. Methodisches zum antiken Atheismus, RhM 133, 1990, s. 1–15. Euhemeri Messenii reliquiae, Stutgardiae et Lipsiae 1991 (Bibliotheca Teubneriana). Antike Bezeichnungen der Gottlosigkeit und das Atheismus, RhM 135, 1992, s. 216–225. Bibliographie zum antiken Atheismus. 17. Jahrhundrets-1990, Bonn 1994. Ennius’ Euhemerus sive Sacra historia, RhM 137, 1994, s. 274–291. Sigla latina in libris impressis occurrentia cum siglorum graecorum appendice, Wratislaviae 1995. Misteria antyczne w ujęciu Waltera Burkerta, Meander 51, 1996, s. 119–136. Nowe wydania fragmentów Posejdoniosa, Meander 51, 1996, s. 262–263. Das Werk des Jambulos. Forschungsgeschichte (1550–1988) und Interpretationsversuch, RhM 140, 1997, s. 128–153. Mit w Grecji antycznej, Meander 52, 1997, s. 280–289. Międzynarodowe seminarium poświęcone fragmentom filozofów greckich (Ascona 22-27 IX 1996), Meander 53, 1998. Templum Triphylii Iovis na wyspie Panchaia w utworze Hiera Anagraphe Euhemera z Messeny, Eos 86, 1999, s. 70–72. Starożytność klasyczna i chrześcijaństwo antyczne – wzajemne kontakty obydwu dyscyplin oraz ich stosunek do religioznawstwa, Meander 54, 1999, s. 417–435. Śmierć i apoteoza Heraklesa, Meander 54, 1999. La mort et l'apothéose d'Héracles, Wiener Studien 113, 2000, s. 13–29. Wpływ Bliskiego Wschodu na kulturę Grecji archaicznej (750-650 r. przed Chr.), Meander 56, 2001, s. 15–40. Religia polis greckiej, Meander 56, 2001, s. 181–198. Gesellschafts- und Wirtschaftsordnung in der Hiera Anagraphe des Euhemeros von Messene, Wiener Studien 115, 2002, s. 127–144. Utopia antyczna. Zarys problematyki, Meander 57, 2002, s. 233–254. Euhemeros von Messene. Leben, Werk, und Nachtwirkung, Stuttgart-Leipzig 2002 (Beiträge zur Altertumskunde 157). Abkürzungen aus Personalschriften des XVI. bis XVIII. Jahrhunderts, bearb. von Rudolf Lenz, Uwe Bredehorn, Marek Winiarczyk, Stuttgart 32002 (Marburger Personalschriften-Forschungen 35). Euhemeryzm w świecie antycznym, Meander 58, 2003, s. 281–303. Meropida (Meropis gē) Teopompa. Historia badań (1841-2000) i próba interpretacji, Meander 60, 2005, s. 300–314. O Hyperborejczykach Hekatajosa z Abdery: Stan badań (1848-2005) i próba interpretacji, Meander 61, 2006, s. 29–55. Das Werk Peri Hyperboreon des Hekataios von Abdera (FgrHist 264 F 7-14). Forschungsgeschichte (1848-2006) und Interpretationsversuch, Eos 93, 2006, s. 26–54. Das Werk Die Erziehung Alexanders des Onesikritos von Astypalaia (FgrHist 134 F 1-39). Forschungsstand (1832-2005) und Interpretationsversuch, Eos 94, 2007, s. 197–250.

Przypisy

Linki zewnętrzne Przegląd Uniwersytecki

Instytut Historyczny Uniwersytetu Wrocławskiego

Kategoria:Polscy filolodzy klasyczni Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Filologicznego Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Historycznego Kategoria:Członkowie Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego Kategoria:Urodzeni w 1947 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Instytutu Historycznego Uniwersytetu Wrocławskiego Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Wrocławskiego Kategoria:Polscy historycy starożytności Kategoria:Ludzie urodzeni we Wrocławiu