Jan Przanowski (ur. 27 lipca 1909 w Warszawie, zm. 6 grudnia 1980 tamże) – polski ekonomista i prawnik, żołnierz 1 Dywizji Pancernej, wieloletni pracownik Polskiego Radia, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Urodził się w rodzinie Władysława (1880–1937) i Teresy z Wojsznarów. Był wnukiem Edwarda (1845–1929), powstańca styczniowego, inżyniera. Jego stryjem był Stefan Przanowski.

Egzamin maturalny zdał w Gimnazjum im. Tadeusza Reytana w Warszawie (1929), a w 1933 uzyskał tytuł magistra nauk ekonomicznych na Wydziale Prawno-Ekonomicznym Uniwersytetu PoznańskiegoKronika Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu za rok akademicki 1933, s. 49..

Od 19 września 1933 do 15 lipca 1934 uczył się w Szkole Podchorążych Rezerwy Kawalerii w Grudziądzu, a następnie odbył praktykę w 7 pułku strzelców konnych wielkopolskich w Poznaniu. Na stopień podporucznika został mianowany ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1936 i 35. lokatą w korpusie oficerów rezerwy kawalerii.

Od 1935 był pracownikiem Polskiego Radia w Warszawie, kolejno w Wydziale Ogólnym w Dyrekcji Administracyjnej, a następnie w Wydziale Aktualności w Dyrekcji ProgramowejM. J. Kwiatkowski, Jan Przanowski (1909–1980). „Radio i Telewizja” 1980 nr 5, s. 24..

W 1938 wraz z 24 pułkiem ułanów – jako dowódca plutonu ckm brał udział w zajęciu Zaolzia.

W czasie II wojny światowej był uczestnikiem wojny obronnej 1939: wraz z 24 pułkiem ułanów – walczył jako dowódca 2 plutonu w szwadronie ckm, przebył szlak bojowy od Jordanowa do Lwowa; 19 września 1939 przekroczył razem z 24 pułkiem ułanów granicę węgierską. W 1940 (po ucieczce z obozu internowanych w Parkanach) przedostał się do Francji, a następnie z 24 pułkiem do Anglii; w 1944 awansowany na stopień porucznika. Od 1 lipca 1944 na froncie zachodnim: zastępca dowódcy 2 szwadronu czołgów i dowódca 3 szwadronu czołgów 24 pułku ułanów w ramach 1 Dywizji Pancernej gen. S. Maczka. W 1944 awansowany na rotmistrza. Walczył we Francji (Normandia, Falaise), Belgii (Antwerpia), Holandii (Breda, Moerdijk), Niemczech (Papenburg, Aschendorf). Posiadał przydomek „Przan”Jerzy Nowakowski, Z proporczykiem na antenie. Warszawa, Czytelnik, 1986, s. 61..

Do Polski powrócił w 1947 i podjął pracę w Biurze Prawnym Polskiego Radia, a następnie jako kierownik Wydziału Rozrachunkowego Dyrekcji Programowej. Od 1950 pracował w Biurze Planowania Polskiego Radia, w latach 1955–1971 pełnił funkcję dyrektora Biura (z czasem w strukturze Komitetu ds. Radia i Telewizji).

Był rozpracowany w ramach sprawy obiektowej (SO) prowadzonej w latach 1947–1972 przez Wydział II Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego dla m.st. Warszawy.

Był autorem wspomnień wojennych, m.in. Bitwa pod Moerdijk [w:] 1 Dywizja Pancerna w walce, praca zbiorowa. Brussels 1947, s. 261–265 oraz [w:] Księga wspomnień: na Zachodzie, red.: J. Przanowski, S. Smoleński. Warszawa: Wyd. Radia i Telewizji, 1972, s. 84–88. thumb|Grób Jana Przanowskiego na cmentarzu Bródnowskim w WarszawieOpracował, wraz ze Stanisławem Smoleńskim, Skrócone kalendarium Polskiego Radia za lata 1924–1939 (druk do użytku wewnętrznego)J. Myśliński, Mikrofon i polityka. Warszawa 1990, s. 349; „Kwartalnik Historii Prasy Polskiej” 1987 nr 3, s. 136. oraz Kalendarz Komitetu ds. Radia i Telewizji za lata 1944–1973 (maszynopis)Zob. „Kwartalnik Historii Prasy Polskiej” 1987 nr 3, s. 137; M. J. Kwiatkowski, Jan Przanowski (1909–1980). „Radio i Telewizja” 1980 nr 5, s. 24..

Był trzykrotnie żonaty, nie miał dzieci.

Zmarł w Warszawie, pochowany na cmentarzu Bródnowskim (kwatera 18 K-32).

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 10522 za kampanię na froncie zachodnim 1944–1945 Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1959) Krzyż Walecznych (trzykrotnie) Medal Wojska (1946) Złoty Krzyż Zasługi (1954). Odznaka Grunwaldzka (1971) Gwiazda Francji i Niemiec (Wielka Brytania) Gwiazda za Wojnę 1939–1945 (Wielka Brytania) Medal Obrony (Wielka Brytania) Medal Wojny 1939–1945 (Wielka Brytania)

Przypisy

Bibliografia M. J. Kwiatkowski, Jan Przanowski (1909–1980). „Radio i Telewizja” 1980 nr 5, s. 24. Jan Marowski, Śladami czołgów Pierwszej Dywizji Pancernej; wyd. 2. Wrocław 1948, s. 193, 353, 406, 409.

„Życie Warszawy”, 1980 z 10 stycznia 1980, s. 12 (nekrologi). J. Szwajcer (Jotes), Polskie Radio. Album karykatur. Warszawa 1937 (karykatura Jana Przanowskiego).

Kategoria:Absolwenci i uczniowie szkoły imienia Tadeusza Reytana w Warszawie Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Ludzie Polskiego Radia Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (trzykrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Wojska Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Odznaką Grunwaldzką Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Oficerowie 24 Pułku Ułanów Kategoria:Pochowani na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie Kategoria:Podporucznicy kawalerii II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Wojny 1939–1945 Kategoria:Polacy odznaczeni Gwiazdą za Wojnę 1939–45 Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Obrony Kategoria:Polacy odznaczeni Gwiazdą Francji i Niemiec Kategoria:Polscy autorzy pamiętników i dzienników Kategoria:Polscy ekonomiści Kategoria:Polscy prawnicy Jan Kategoria:Rotmistrzowie Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Falaise 1944 (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1909 Kategoria:Zmarli w 1980