Parafia Świętych Kosmy i Damiana – parafia prawosławna w Bartnem, w dekanacie Gorlice diecezji przemysko-gorlickiej.

Na terenie parafii funkcjonują 3 cerkwie: cerkiew Świętych Kosmy i Damiana w Bartnem – parafialna cerkiew św. Dymitra w Bodakach – filialna cerkiew Opieki Matki Bożej w Wołowcu – filialna

W obrębie parafii, w Rozstajnem znajduje się kapliczka pod wezwaniem Świętych Męczenników Pawła i Joanny.

Historia Pierwsze pisemne wzmianki o Bartnem pochodzą z XVI w. Prawosławna ludność wsi należała wówczas do parafii w Ropicy Ruskiej. Miejscowa parafia prawosławna powstała w XVII w. W I połowie XVIII w. przyjęła unię.

Nabożeństwa prawosławne w Bartnem wznowiono podczas I wojny światowej; były one celebrowane przez kapelana wojsk carskich dla stacjonującego tam pułku Kozaków Dońskich. Po wojnie pierwszą liturgię sprawowano 18 marca 1928, co miało związek ze schizmą tylawską i reaktywacją w Bartnem parafii prawosławnej. Jeszcze we wrześniu tego roku rozpoczęto budowę cerkwi pod wezwaniem Świętych Kosmy i Damiana, którą ukończono po 2 miesiącach (konsekracja miała miejsce 14 listopada, w święto patronów). W latach 1938–1942 w Bartnem działał skit ławry Poczajowskiej.

Po rozpoczęciu wysiedleń ludności łemkowskiej w ramach akcji „Wisła” (1947), parafia przestała funkcjonować. W opustoszałej cerkwi urządzono owczarnię. W związku z powrotem części wysiedlonej ludności, w 1958 parafię reaktywowano. W latach 1968–1969 dokonano gruntownego remontu cerkwi parafialnej, a w 1996 zbudowano nową plebanię.

Kapliczka w Rozstajnem Murowana kapliczka w Rozstajnem została zbudowana w 1928, w czasie tzw. schizmy tylawskiej. W latach 1947–2003 obiekt nie był użytkowany. Obecnie pod wezwaniem Świętych Męczenników Pawła i Joanny. Nabożeństwo jest odprawiane raz w roku, w drugą sobotę czerwca.

Zasięg terytorialny Bartne, Wołowiec, Bodaki, Rozstajne, Sękowa

Wykaz proboszczów 1928–1929 – ks. Onufry Sapieha 1929–1930 – ks. Michał Bałyk 1930–1931 – ks. Jan Patronik 1931–1933 – ks. Andronik Łaszuk 1933–1934 – ks. Stefan Paszkiewicz 1934–1935 – ks. Teodor Waniga 1935–1937 – ks. Michał Bałyk 1938 – o. ihumen Michał (Chrapowicki) 1938–1943 – hieromnich Symeon (Marczuk) 1943–1947 – ks. Jan LewiarzA. Brożyniak, R. Ziobroń, Prawosławie w Bieszczadach po II wojnie światowej [w:] red. J. Izdebski, K. Kaczmarski, M. Krzysztofiński, Bieszczady w Polsce Ludowej 1944–1989, Instytut Pamięci Narodowej, Oddział w Rzeszowie, Rzeszów 2009, , s. 334. 1947–1957 – parafia nie funkcjonuje 1958–1960 – vacat 1961–1962 – ks. Mikołaj Czurak 1962–1967 – ks. Teodor Wasiluk 1968–1976 – ks. Mikołaj Bańkowski 1976–1984 – ks. Paweł Bereźniak 1984–1986 – ks. Anatol Siegień 1986–1991 – ks. Anatol Fiedoruk 1991 – ks. Paweł Siwiec 1991–2005 – ks. Jerzy Kulik 2005–2007 – ks. Andrzej Kwoka od 2007– ks. Mirosław Cidyło

Galeria

Zobacz też Parafia Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny w Zimnej Wodzie Męczennicy chełmscy i podlascy

Przypisy

Bibliografia Kalendarz Prawosławny 2016, Wydanie Warszawskiej Metropolii Prawosławnej, , s. 189 Hierarchia i kler kościoła prawosławnego w granicach II Rzeczypospolitej i Polski powojennej w XIX–XXI wieku, ks. Grzegorz Sosna i m. Antonina Troc-Sosna, Ryboły 2012 Wiadomości Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, nr 4 (377), rok 2021, Wydanie Warszawskiej Metropolii Prawosławnej, , ss. 16–18.

Linki zewnętrzne Sercu bliski Beskid Niski, Bartne – cerkiew prawosławna

Kategoria:Parafie pod wezwaniem Świętych Kosmy i Damiana Kategoria:Parafie prawosławne w dekanacie Gorlice Parafia Świętych Kosmy i Damiana