1993

Rok 1993 ogłoszono Rokiem Świętym Jakubowym

Wydarzenia w Polsce

Styczeń 1 stycznia – Czarna Woda uzyskała prawa miejskie.. utworzono gminy: Warszawa-Ursus, Boronów, Czarna Woda, Jejkowice, Kornowac, Gawłuszowice. 3 stycznia – pierwszy koncert Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. 6 stycznia – odbyła się premiera filmu Wielka wsypa. 7 stycznia – Sejm przyjął tzw. ustawę antyaborcyjną. 8 stycznia – Sejm przyjął ustawę o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. 10 stycznia – premiera filmu Trzy kolory. Niebieski. 14 stycznia – na Bałtyku u wybrzeży Rugii zatonął podczas sztormu polski prom kolejowo-samochodowy Jan Heweliusz; zginęło 55 osób, uratowano 9. 15 stycznia – premiera filmu Kawalerskie życie na obczyźnie. 17 stycznia – w Jeleniej Górze zarejestrowano najwyższą krajową temperaturę w styczniu (+17,0 °C). 18 stycznia – ukazało się pierwsze wydanie tygodnika Tele Tydzień. 19 stycznia – Polska ratyfikowała Europejską Konwencję Praw Człowieka. 23–24 stycznia – I Kongres Unii Pracy. Przewodniczącym – Ryszard Bugaj.

Luty 6–14 lutego – w Zakopanem odbyła się 16. Uniwersjada Zimowa. 10 lutego – powstała Polska Federacja Karate Tradycyjnego. 18 lutego – na Górnym Śląsku odbył się 24-godzinny strajk ostrzegawczy przeciwko planowi zlikwidowania możliwości wspólnego opodatkowania się małżonków. 19 lutego – w Wojsku Polskim została wprowadzona dewiza Bóg, Honor, Ojczyzna. 22 lutego – przedstawiciele pracodawców i związków zawodowych podpisali pakt o przedsiębiorstwie.

Marzec 2 marca – została założona fundacja Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy. 5 marca – Jarosław Kaczyński ujawnił tajną instrukcję UOP, dotyczącą zakładania podsłuchów i inwigilacji partii politycznych. 7 marca – rozpoczęła nadawanie pierwsza komercyjna telewizja Polonia 1. 10 marca – w Katowicach rozpoczął się proces w sprawie wydarzeń w kopalni „Wujek” z dnia 16 grudnia 1981. 16 marca – do kiosków trafia pierwszy numer miesięcznika komputerowego „Secret Service”. 21 marca – II Kongres SdRP: przewodniczącym Rady Naczelnej został Aleksander Kwaśniewski, wiceprzewodniczącymi – Leszek Miller, Józef Oleksy i Izabella Sierakowska. Przyjęto program pt. „Polska sprawiedliwa, suwerenna, bezpieczna.” 31 marca – TV Polonia rozpoczęła regularną emisję programu.

Kwiecień 1 kwietnia – powstała Jastrzębska Spółka Węglowa. 5 kwietnia – rybacy zablokowali porty w Gdańsku, Gdyni i Szczecinie, żądając ograniczenia importu ryb. 6 kwietnia – został zarejestrowany Polski Związek Bilardowy. 7/8 kwietnia – w nocy spłonął zabytkowy drewniany kościół w Sieklówce (diecezja rzeszowska). 8 kwietnia – powstało Wyższe Seminarium Duchowne w Rzeszowie. 9 kwietnia – zakończono produkcję montowanego w samochodach Warszawa, Żuk, Tarpan i Nysa polskiego silnika S-21. 18 kwietnia – premiera serialu Żegnaj, Rockefeller. 22 kwietnia – na Giełdzie Papierów Wartościowych uruchomiono rynek równoległy. 25 kwietnia – II zjazd UD. Tadeusz Mazowiecki przewodniczącym partii. 29 kwietnia – sekretarzem generalnym Konferencji Episkopatu został sufragan sosnowiecki ks. bp Tadeusz Pieronek. 29–30 kwietnia – wizyta premiera Szwecji, Carla Bildta. 30 kwietnia: na sztandary Wojska Polskiego została wprowadzona dewiza Bóg, Honor, Ojczyzna. Sejm przyjął ustawę o narodowych funduszach inwestycyjnych, znaną jako Program Powszechnej Prywatyzacji.

Maj 1 maja – Polska uznała jurysdykcję Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. 3 maja – papieżowi Janowi Pawłowi II jako pierwszemu Polakowi w III RP został przyznany Order Orła Białego. 5 maja – rozpoczął się strajk sfery budżetowej. 15 maja – premiera filmu Kolejność uczuć w reżyserii Radosława Piwowarskiego. 21 maja – strajk komunikacji miejskiej w Warszawie. 25 maja – rozpoczęła się wizyta Matki Teresy z Kalkuty. 28/29 maja – Sejm przegłosował wotum nieufności dla rządu Hanny Suchockiej. 29 maja: prezydent Lech Wałęsa rozwiązał Sejm i Senat, zarządzając przedterminowe wybory. Polska zremisowała z Anglią 1:1 w rozegranym w Chorzowie meczu eliminacyjnym do Mistrzostw Świata. 31 maja-14 października – brak urzędującego Sejmu i Senatu.

Czerwiec 5 czerwca – odbyło się uroczyste otwarcie miasta Borne Sulinowo w powiecie szczecineckim, byłego garnizonu Armii Radzieckiej. 10 czerwca: z inicjatywy Lecha Wałęsy powstał Bezpartyjny Blok Wspierania Reform (BBWR). założono Wyższe Seminarium Duchowne w Kaliszu. 16 czerwca – Jacek Kuroń został odznaczony francuskim Orderem Legii Honorowej. 28 czerwca – premiera filmu Pograbek w reżyserii Jana Jakuba Kolskiego. 29 czerwca – otwarto Muzeum Katyńskie w Warszawie.

Lipiec 5 lipca – wszedł w życie podatek od wartości dodanej VAT. 9 lipca – w katastrofie szybowca na warszawskim osiedlu Słodowiec zginął pilot. 28 lipca – parafowano konkordat między rządem RP a Watykanem. 31 lipca – założono Polski Związek Golfa.

Sierpień 6 sierpnia – rosyjska brygada łączności specjalnej, jako ostatni zwarty oddział stacjonujący w Polsce, opuściła Rembertów. 7 sierpnia – ukazało się ostatnie wydanie Świata Młodych. 10 sierpnia – w Swarzędzu pod Poznaniem dokonano, określanego mianem „polskiego napadu stulecia”, napadu na konwój pieniędzy Swarzędzkiej Fabryki Mebli. 13 sierpnia – Korfantów, Myszyniec, Piaski i Tykocin odzyskały prawa miejskie. 15 sierpnia – Polsat – pierwsza polska telewizja komercyjna – rozpoczęła nadawanie własnego serwisu informacyjnego Informacje. 20 sierpnia – premiera filmu Uprowadzenie Agaty. 24 sierpnia – z oficjalną wizytą do Polski przybył prezydent Rosji Borys Jelcyn. 26 sierpnia – obroty na giełdzie przekroczyły bilion zł. 27 sierpnia – premiera filmu Człowiek z...

Wrzesień 5 września – pożar w zajezdni tramwajowej w Grudziądzu, w którym zniszczonych zostało 11 wozów. 8 września – 7 osób zginęło, a ponad 50 zostało rannych w katastrofie tramwaju w Poznaniu. 9 września – utworzono Biebrzański Park Narodowy. 13 września – prochy Ignacego Mościckiego zostały sprowadzone ze Szwajcarii i złożone w krypcie archikatedry Świętego Jana. 14 września – Airbus A320 linii Lufthansa rozbił się podczas lądowania na lotnisku Warszawa-Okęcie. Zginął jeden członek załogi oraz jeden pasażer, 45 osób było rannych. 16 września – powstał Park Narodowy Gór Stołowych. 17 września: ostatni żołnierze Północnej Grupy Wojsk armii rosyjskiej opuścili terytorium Polski (w okresie od 8 kwietnia 1991 wycofano łącznie: 60 tys. żołnierzy, ponad 1,5 tys. czołgów i wozów bojowych, 400 dział i moździerzy, ponad 300 samolotów i śmigłowców oraz 500 tys. t środków walki). Kraków: w krypcie Świętego Leonarda na Wawelu złożono trumnę z prochami generała Władysława Sikorskiego, sprowadzone z Wielkiej Brytanii. 19 września – wybory parlamentarne; przy frekwencji 52,1%, najwięcej mandatów do Sejmu uzyskały: Sojusz Lewicy Demokratycznej – 171, Polskie Stronnictwo Ludowe – 132, Unia Demokratyczna – 74. 20 września – odbyła się premiera filmu Balanga. 21 września – w Gdańsku prezydent Francji – François Mitterrand – i Niemiec – Richard von Weizsäcker – zostali uhonorowani doktoratami honoris causa miejscowego uniwersytetu; spotkanie z Lechem Wałęsą. 22 września – pierwsza wizyta w Polsce króla Szwecji, Karola XVI Gustawa.

Październik 2 października – Glinojeck, Borne Sulinowo, Kleszczele, Alwernia i Frampol uzyskały prawa miejskie. 13 października – podpisano umowę koalicyjną pomiędzy SLD a PSL. Z negocjacji wycofała się Unia Pracy. 14 października: marszałkiem Sejmu został Józef Oleksy z SLD, wicemarszałkami: Józef Zych z PSL, Olga Krzyżanowska z UD, Aleksander Małachowski z UP. Marszałkiem senatu został Adam Struzik z PSL, a wicemarszałkami – Ryszard Czarny z SLD, Zofia Kuratowska z UD i Stefan Jurczak z „Solidarności”. założono Muzeum Byłego Obozu Zagłady w Sobiborze. 15 października – rozpoczęto produkcję samochodu dostawczego Lublin. 22 października – premiera filmu Lepiej być piękną i bogatą. 25 października – prezydent Finlandii Mauno Koivisto został odznaczony Orderem Orła Białego. 26 października – Sejm powołał Waldemara Pawlaka na stanowisko premiera rządu koalicyjnego SLD – PSL.

Listopad 2 listopada – podczas emitowanego na żywo programu telewizyjnego Kurier o poranku, sprowadzona do studia cyrkowa niedźwiedzica zaatakowała i lekko zraniła jedną z pracownic WOT. 9 listopada – Aleksander Kwaśniewski, przewodniczący Klubu Parlamentarnego SLD, objął przewodnictwo Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego. 16 listopada – Sejm Rzeczypospolitej Polskiej przyjął ustawę lustracyjną. 18 listopada – przewodniczącym Trybunału Konstytucyjnego został Andrzej Zoll. 24 listopada – w budynku Synagogi Bne Emuna w Krakowie otwarte zostało Centrum Kultury Żydowskiej. 30 listopada – założono Bezpartyjny Blok Wspierania Reform.

Grudzień 1 grudnia: Gromosław Czempiński został szefem Urzędu Ochrony Państwa. zainaugurowała działalność Katolicka Agencja Informacyjna. 4 grudnia – Telewizja Polska wyemitowała 1. odcinek serialu Czterdziestolatek. 20 lat później. 9 grudnia – premiera filmu Dwa księżyce. 10 grudnia – Instytut Informatyki Uniwersytetu Wrocławskiego powołał organizowaną corocznie olimpiadę informatyczną, skierowaną do uczniów szkół średnich. 14 grudnia – premiera filmu Samowolka. 20 grudnia – Henryk Apostel został selekcjonerem reprezentacji Polski w piłce nożnej. 28 grudnia – w Poznaniu Aleksander Kwaśniewski został wybrany przez tygodnik „Wprost” Człowiekiem Roku 1993. 31 grudnia: Bieżuń, Działoszyn, Kamieńsk, Pilica, Torzym i Wąchock otrzymały prawa miejskie. według danych GUS liczba bezrobotnych osiągnęła 2,9 mln, co stanowiło ok. 16% zawodowo czynnych.

Data dzienna nieznana

Na polski rynek wszedł międzynarodowy koncern Unilever, wprowadzający marki takie jak: Algida, Rama i Lipton. Założono kwartalnik Bez Dogmatu.

Wydarzenia na świecie

Styczeń 1 stycznia: Dania objęła prezydencję w Radzie Unii Europejskiej. rozpad Czechosłowacji na dwa odrębne niepodległe państwa – Czechy i Słowację. Rozpoczęła nadawanie Česká televize. 3 stycznia – podpisanie przez USA i Rosję w Moskwie porozumienia rozbrojeniowego START II. 5 stycznia – na szkockich Szetlandach rozbił się tankowiec MV „Braer”, co spowodowało wyciek 84 700 ton ropy naftowej. 7 stycznia – Norweg Erling Kagge jako pierwszy zdobył samotnie biegun południowy. 8 stycznia – serbscy zamachowcy zastrzelili wicepremiera Bośni i Hercegowiny Hakiję Turajlicia. 13 stycznia: w Paryżu podpisano Konwencję o zakazie broni chemicznej. Erich Honecker został zwolniony z więzienia ze względu na zły stan zdrowia. 14 stycznia – 9 geologów zginęło w wyniku erupcji wulkanu Galeras w Kolumbii. 15 stycznia – w Palermo został aresztowany szef mafii Salvatore Riina. 17 stycznia – został aresztowany włoski seryjny morderca Pietro Pacciani („Potwór z Florencji”). 18 stycznia – oblężenie Sarajewa: rozpoczęto kopanie tunelu pod lotniskiem międzynarodowym, który po 5 miesiącach połączył odcięte od świata miasto z terenami nieopanowanymi przez Serbów. 19 stycznia – Czechy i Słowacja zostały przyjęte do ONZ. 20 stycznia – Bill Clinton został zaprzysiężony na 42. prezydenta Stanów Zjednoczonych. 25 stycznia: Poul Nyrup Rasmussen został premierem Danii. pakistański emigrant Mir Aimal Kasi ostrzelał samochody przed kwaterą główną CIA w Langley w stanie Wirginia, zabijając 2 i raniąc 3 osoby. 26 stycznia – Václav Havel został wybrany przez parlament na prezydenta Czech. 27 stycznia – premiera filmu Goście, goście. 28 stycznia – w stolicy Zairu (obecnie Demokratyczna Republika Kongo) Kinszasie wybuchły zamieszki wywołane przez niezadowolonych z wysokości żołdu żołnierzy; zginęło około tysiąca osób, w tym ambasador Francji Philippe Bernard. 29 stycznia – francuscy komandosi wylądowali w pogrążonej w zamieszkach stolicy Zairu Kinszasie w celu ochrony obywateli francuskich. 30 stycznia – pociąg osobowy wpadł do rzeki na trasie Mombasa – Nairobi w Kenii; zginęło 140 osób.

Luty

1 lutego: