thumb|300px|Święta studnia cenote w Chichén Itzá thumb|300px|Cenote Ik Kil koło Chichén Itzá thumb|300px|Cenote w Valladolid thumb|300px|Nurkowanie w cenocie w Tulúm
Cenote [], z języka maya dzonot – odmiana lejów zapadliskowych charakterystyczna dla równin wapiennych Meksyku i Kuby. Leje te mają kolisty kształt i pionowe ściany i wypełnione są wodą do zwierciadła wód podziemnych.
Cenoty w kulturze Majów Ze względu na ograniczone opady i brak rzek, cenoty były dla Majów podstawowym źródłem wody i to przez cały rok. Duże miasta, takie jak Chichén Itzá budowano więc wokół tych naturalnych studni. Niektóre z nich pełniły również ważną rolę rytualną, związaną z kultem boga deszczu i wody Chaaka, który zgodnie z dawnymi wierzeniami, miał w takich studniach krasowych mieszkać. Wierzono również, że studnie te prowadzą w zaświaty. Dokonywano również ofiar z ludzi. Znaleziska archeologiczne obejmują zarówno liczne szkielety, jak i przedmioty związane z kultem. Na przykład na terenie świętej cenoty (cenote sagrado) na terenie strefy archeologicznej Chichén Itzá, znaleziono liczne ludzkie szczątki, z czego około 80% kości pochodziło od dzieci w wieku pomiędzy 3 a 11 rokiem życia.
Cenoty współcześnie Współcześnie wiele z cenotów zostało zaadaptowanych przez człowieka do celów rekreacyjnych i turystycznych – w tym m.in. do zwiedzania, zażywania kąpieli, czy też do nurkowania.
Przypisy
Bibliografia Bernardino de Sahagún: Rzecz z dziejów Nowej Hiszpanii, Wydawnictwo Marek Derewiecki, Kęty 2007, .
Trześniowski P. A. Paradygmat jaskiniowy: Rys historyczny i rola jaskiń w kosmologii i świętym krajobrazie Majów. „Mezoameryka” I (2023). DOI: 10.13140/RG.2.2.35580.76165
Linki zewnętrzne Doline, Sinkhole, Cenote Cenote w Chichén Itzá Quintana Roo Speleological Survey (QRSS)
Kategoria:Cywilizacja Majów Kategoria:Geografia Meksyku Kategoria:Geologia Meksyku Kategoria:Jaskinie