Order Oranje-Nassau () – odznaczenie państwowe Królestwa Niderlandów nadawane od 1892 za wybitne zasługi cywilne i wojskowe.
Historia Po śmierci ostatniego męskiego potomka dynastii orańskiej Wilhelma III, króla Niderlandów i wielkiego księcia Luksemburga, tron Niderlandów przeszedł na jego nieletnią córkę Wilhelminę, w której imieniu rządy sprawowała matka, królowa-wdowa Emma. Unia personalna między Holandią a Luksemburgiem została rozwiązana, gdyż konstytucja Wielkiego Księstwa nie dopuszczała wówczas następstwa tronu kobiet, i monarchia niderlandzka straciła prawo nadawania luksemburskiego Orderu Korony Dębowej. Jako substytut regentka Emma ustanowiła 4 kwietnia 1892 w imieniu córki order Oranje-Nassau.
Order może być nadawany i Holendrom i cudzoziemcom za szczególne zasługi wobec głowy państwa lub społeczeństwa.
10 października 1995 królowa Beatrycze Orańska podpisała zarządzenie z nowym regulaminem orderu i od 1996 dzieli się on na sześć klas: I klasa – Krzyż Wielki (Grootkruis), II klasa – Wielki Oficer (Grootofficier), III klasa – Komandor (Commandeur), IV klasa – Oficer (Officier), V klasa – Kawaler (Ridder), VI klasa – Członek (Lid). Do 1996, zamiast aktualnie nadawanej VI klasy, istniał dołączony do orderu i podzielony na trzy stopnie medal: Złoty Medal Honorowy (Eremedaille, in goud), Srebrny Medal Honorowy (Eremedaille in zilver), Brązowy Medal Honorowy (Eremedaille in brons), Obecnie medale noszone są po VI klasie orderu.
W kolejności starszeństwa holenderskich odznaczeń Order Oranje-Nassau znajduje się na 7. miejscu i noszony jest po Orderze Lwa Niderlandzkiego, a przed Orderem Lwa Złotego.
Insygnia Insygnia orderu to oznaka I–VI klasy i gwiazdy I i II klasy. Oznaką jest emaliowany na niebiesko krzyż maltański z białą bordiurą. Medalion środkowy awersu ukazuje lwa z godła państwowego Niderlandów, otoczonego napisem Je maintiendrai (fr. :Utrzymam (prawa i swobody ludności Niderlandów). Na medalionie rewersu oznaki widnieje ukoronowany monogram „W” (królowej Wilhelminy) otoczony napisem w języku niderlandzkim God zij met ons (Niech Bóg będzie z nami). Krzyż orderowy nadawany za zasługi cywilne ma między swymi ramionami zielony wieniec laurowy, a krzyż dla wojskowych dwa skrzyżowane miecze. Wszystkie oznaki oprócz V I VI klasy (srebrnych) są złocone.
Gwiazda I klasy jest srebrna, ośmiopromienna i ukazuje w środku medalion awersu oznaki, gwiazda II klasy ma kształt rombu z takim samym medalionem. Przy dekoracjach wojskowych pod medalion podłożone są skrzyżowane złote miecze. Order nie posiada łańcucha. Zawieszką jest złota lub srebrna korona królewska. Order noszony jest na pomarańczowej wstążce z obustronnymi niebiesko-białymi bordiurami (barwy dynastii orańskiej).
Baretki Orderu Oranje-Nassau100px|centerI klasaGrootkruisKrzyż Wielki100px|centerII klasaGrootofficierWielki Oficer100px|centerIII klasaCommandeurKomandor100px|centerIV klasaOfficierOficer100px|centerV klasaRidderKawaler(do 1994)100px|centerV klasaRidderKawaler(od 1994)100px|centerVI klasaLidCzłonek(od 1994)100px|centerZłoty Medal HonorowyGouden Eremedaille(1892–1994)100px|centerSrebrny Medal HonorowyZilveren Eremedaille(1892–1994)100px|centerBrązowy Medal HonorowyBronzen Eremedaille(1892–1994)
Odznaczeni
Przypisy
Bibliografia Paul Hieronymussen, Orders, Medals and Decorations of Britain and Europe in Colour, London 1978
Kategoria:Holenderskie odznaczenia