Josef Mysliveček (ur. 9 marca 1737 w Pradze, zm. 4 lutego 1781 w Rzymie) – czeski kompozytor działający we Włoszech.

Życie, kariera, sukcesy Urodzony jako jeden z dwóch braci bliźniaków, synów bogatego młynarza, dziedzicznego dzierżawcy Mateja i jego żony Anny w Dubovým Mlýnie na wyspie Kampa na Maléj Stranie; jego brat miał na imię Jáchym, a wedle innych František. Zasobność ojca pozwoliła bliźniakom na naukę w szkole dominikańskiej przy kościele świętego Galla, a potem w kolegium jezuickim Clementinum literatury, matematyki, śpiewu i muzyki, w szczególności skrzypiec. Josef okazał się wybitnym skrzypkiem i talentem muzycznym.

Obaj bracia wyuczyli się na czeladników młynarskich w ciągu trzech lat i zostali przyjęci do cechu młynarskiego. W 1749, gdy mieli po dwanaście lat, zmarł zaraziwszy się nieoczekiwanie gorączką tyfoidalną ich ojciec, a matka po dwóch latach wdowieństwa wyszła ponownie za mąż. Jáchym pozostał w zawodzie młynarskim, a Josef, od dawna czując, że jego przeznaczeniem jest muzyka, nadal ją studiował, najpierw u Habermanna, a potem u uwielbianego kompozytora Segera. W 1761 ostatecznie zdecydował oddać całe przedsięwzięcie ojcowskie bratu, ośmielony znakomitym sukcesem swoich pierwszych sześciu symfonii wydanych w Pradze. Zatytułowane były one nazwami pierwszych sześciu miesięcy roku, a dedykowane hrabiemu Vincentowi von Waldsteinowi.

Dzięki stypendium na studia muzyczne w Wenecji uzyskanym u hrabiego Vincenta von Waldsteina Mysliveček wyjechał studiować kompozycję u Giovanniego Battisty Pescettiego (1706–1766) i prędko osiągnął najwyższe sukcesy, najpierw wystawiając w Parmie swoją operę Medea przy współpracy legendarnej sopranistki Lucrezii Aguiari (występującej pod pseudonimem 'La Bastardella’), z którą Mysliveček wszedł w dłuższy związek miłosny, zwłaszcza zaś dzięki swojej operze La Semiramide w 1765 w Bergamo, a sławę jego poświadcza nadanie mu przydomka Boskiego Czecha (‘divino Boemo’); czasem znów nazywano go „Venatorini” (dosłownie „myśliwski”).

Jego opera Il Belerofonte odniosła równie wspaniały sukces rok później (20 stycznia 1767) na dworze w Neapolu i tryumfowała w całych Włoszech: premiera w Neapolu uświetniona była znanymi solistami, uczestniczył tenor Anton Raaff (1714–1797) i sopranistka Caterina Gabrielli (1730–1797), z którą Mysliveček miał romans. Sukces tego dzieła przyniósł od razu nowe zamówienie dla dworu królewskiego w Neapolu, a kolejna opera Farnace była tryumfalnym sukcesem. W tym czasie Mysliveček był najlepiej opłacanym kompozytorem operowym we Włoszech. W Portugalii skopiowano w całości 18 jego oper (kolekcja Ajuda przechowała je do dziś), a w Paryżu, Londynie i Amsterdamie wydawano jego opery drukiem, co nie było bynajmniej powszechne w tamtych czasach.

Znaczenie miało spotkanie Myslivečka z młodym Mozartem w 1770 w Bolonii, gdzie Mysliveček został od 15 maja 1771 członkiem Accademia Filarmonica. Obserwować to można w podobieństwach stylu (np. oratorium Abramo e Isacco Myslivečka przypisanoUczynił tak Ludwig von Köchel. mylnie Mozartowi) i co poświadcza sam Mozart pisząc w liście do domu o Myslivečku: „Emanuje od niego ogień, duch i żywotność”; Mozart, co więcej, zaaranżował arię Myslivečka 'Ridente la calma’ KV 152 (K⁶ 210a) na sopran z akompaniamentem fortepianu; Mozart zaprzyjaźnił się z Myslivečkiem i z tego między innymi powodu często bywał w Pradze.

Sława Myslivečka trwała przez około 12 lat i oklaskiwano go wzdłuż i wszerz całej Europy: Monachium, Wiedeń, Praga, Rzym, Lizbona, ciesząc się jego trzydziestoma operami.

Sława jego zaczęła gasnąć wraz z w postępującą chorobą, której pierwsze objawy wystąpiły w 1775Był to być może syfilis, ale może zakażenie rany twarzy odniesionej w wypadku kolasy w jednej z podróży do Monachium na zaproszenie księcia elektora Bawarii Maksymiliana III. Przez wiele lat zastanawiano się nad prawdą i plotką co do charakteru tej choroby, sądząc, że choroba weneryczna uszkodziłaby pamięć kompozytora, więc i informacje w tej sprawie są niepewne. Mozart odwiedzając Myslivečka w szpitalu był informowany o niezaraźliwości jego choroby, ale pomimo zapewnień lekarzy nalegał na spotkanie w ogrodzie.. Leczenie powstałej gangreny (a może rany syfilitycznej) spowodowało paraliż twarzy i mimo zgody na usunięcie nosa, Mysliveček nie powrócił do zdrowia i straciwszy pieniądze umarł osamotniony, zubożały i zapomniany w Rzymie, gdzie też Mr Barry (według innych Sir Brady), życzliwy mu Anglik, uczeń i przyjaciel, sprawił mu pogrzeb na cmentarzu przy kościele San Lorenzo in Lucina w Rzymie. Grób Myslivečka nie przetrwał do dziś.

Dzieła Muzyka wokalna Msze Paerum elegans D-dur (1772); Messa D-dur (ca. 1772); Litanei D-dur (ca. 1777); Requiem eis-moll.

Psalmy i inne utwory kościelne Veni sponsa Christi g-moll (1771); Beatus Bernardy B-dur (ca. 1772); Ave splendus caeli G-dur; Laudate Dominum w F-dur; Salve Regina w F-dur.

Oratoria Il Tobia (1769, Padwa); Il pellegrini al sepolcro (Pielgrzymi u Grobu),(1770, Padwa, zaginiona); Adamo ed Eva (24 maja 1771, Florencja); Betulia liberata (1771, Padwa, zaginiona); Giuseppe risconosciuto (Józef rozpoznany)(ca. 1771, Padwa, zaginiona); La passione di Gesù Cristo (1773, Florencja); La liberazione d’Israel (1775, Praga, zaginiona); Isacco, figura del redentore (Izaak wyobrażenie Odkupiciela),(1776, Florencja; 1777 Monachium).

Kantaty Il parnasso confuso (ca. 1765, Praga) Narciso al fonte (1768, Padwa, zaginiona); Cantata per S.E. Marino Cavalli (1768, Padwa, zaginiona); Cantata pro omni solenitate (1769, Praga); Alceste e Fileno (prima del 1770, Praga); 6 Cantate a 3 voci (Neapol, zaginione); L’Elfrida (1774, Florencja, zaginiona); Enea negl’elisi ovvero Il tempio dell’eternita (1777, Monachium, zaginiona); Armida (ca. 1779); Ebbi non ti smarrir; La tempesta; 3 notturni.

Opery Opery są spisane w porządku chronologicznym; skrót PR poprzedza datę „premiery”.

Medea (1764, Parma, Teatro Ducale) La Semiramide (Libretto: Metastasio, PR: 1766, Bergamo); Il Bellerofonte (Libretto: G. Bonechi, PR: 20 gennaio 1767, Napoli, Teatro San Carlo); Farnace (Libretto: A.M. Lucchini, PR: 4 listopada 1767, Napoli, Teatro San Carlo); Il trionfo di Clelia (Libretto: P. Metastasio, PR: 26 grudnia 1767, Torino, Teatro Regio); Il Demofoonte (Libretto: P. Metastasio, PR: 1769, Wenecja, Teatro San Benedetto); L’Ipermestra (Libretto: P. Metastasio, PR: 1769, Florencja); La Nitteti (Libretto; P. Metastasio, PR: 1770, Bolonia); Motezuma (Libretto: V.A. Cigna-Santi, PR: 23 stycznia 1771, Florencja, Teatro della Pergola); Il gran Tamerlano (Libretto: A. Piovene, PR: 26 grudnia 1771, Milano, Teatro Regio Duc); Romolo ed Ersilia (Libretto: P. Metastasio, PR: 13 sierpnia 1773, Napoli, Teatro San Carlo); Antigona (Libretto: G. Roccaforte, PR: 26 grudnia 1773, Turyn, Teatro Regio); La clemenza di Tito (Libretto: P. Metastasio, PR: 26 grudnia 1773, Wenecja, Teatro San Benedetto); Atide (Libretto: T. Stanzani, PR: 1774, Padwa); Artaserse (Libretto: P. Metastasio, PR: 13 sierpnia 1774, Neapol, Teatro San Carlo); Il Demofoonte (Libretto: P. Metastasio, PR: 20 stycznia 1775, Neapol, Teatro San Carlo); Ezio (Libretto: P. Metastasio, PR: 5 czerwca 1775, Neapol, Teatro San Carlo); Adriano in Siria (Libretto: P. Metastasio, PR: 1776, Florencja, Teatro Cocomero); Ezio (Libretto: P. Metastasio, PR: 1777, Monachium); La Calliroe (Libretto: M. Verazi, PR: 30 maja 1778, Neapol, Teatro San Carlo); L’Olimpiade (Libretto: P. Metastasio, PR: 4 listopada 1778, Neapol, Teatro San Carlo); La Circe (Libretto: D. Perrell, PR: 1779, Wenecja, Teatro San Benedetto); Il Demetrio (Libretto: P. Metastasio, PR: 13 sierpnia 1779, Neapol, Teatro San Carlo); Armida (Libretto: G. Migliavacca, PR: 26 grudnia 1779, Mediolan, Teatro della Scala); Medonte (Libretto: G. de Gamerra, PR: Karnawał 1780, Rzym, Teatro Argentina); Antigono (Libretto: P. Metastasio, PR: Wiosna 1780, Rzym, Teatro delle Dame).

Melodramy Theoderich und Elisa (ca. 1778)

Muzyka na orkiestrę Symfonie Sinfonia w C-dur, 1762 (prawdopodobnie fałszywe, przypisywane Pierre'owi van Maldere); 6 sinfonie a quattro op. 1 (re maggiore, sol maggiore, do maggiore, fa maggiore, sol minore, re maggiore), 1764; 3 sinfonie (re maggiore, mi bemmolle maggiore, si maggiore = uwertura da „Il tronfi di Celia”), 1769; 3 sinfonie (fa maggiore, re maggiore, sol maggiore), prima del 1770; 6 sinfonie a 8 (re maggiore = overtura da „Semiramide”, sol maggiore, do maggiore, fa maggiore, si maggiore, mi bemolle maggiore), przed 1771; 6 sinfonie a 8 (re maggiore, fa maggiore, la maggiore = uwertura do Alceste e Fileno, C-dur, sol maggiore = uwertura do „Il parnaso confuso”, re maggiore), przed 1771; Sinfonia in re maggiore, ca. 1771; Sinfonia in mi bemolle maggiore ca. 1771; 3 sinfonie (fa maggiore, re maggiore, do maggiore), ca. 1771; Sinfonia in re maggiore, ca. 1771; 4 overture (do maggiore, la maggiore, fa maggiore, re maggiore, si maggiore, sol maggiore), 1772; 6 sinfonie (sol maggiore, mi bemolle maggiore, la maggiore, mi maggiore, re maggiore, si maggiore), ca. 1775 (przearanżowane również jako kwartety); 6 sinfonie (re maggiore, si maggiore, sol maggiore, mi bemolle maggiore, do maggiore, fa maggiore, zaginione), 1776-77; 6 sinfonie da orchestra (re maggiore = uwertura do „Antigona”, sol maggiore = uwertura do „Ezio” (1775), re maggiore = uwertura do „Il Demofoonte” (1775), si maggiore = uwertura do „Artaserse”, re maggiore = uwertura do „Il Demetrio” (1773), re maggiore = uwertura do „Adriano in Siria”); Sinfonia re maggiore = overtura da „La Calliroe”; 6 sinfonie (re maggiore, fa maggiore, si maggiore, mi bemolle maggiore, sol maggiore, do maggiore), ca. 1778; 2 overture (re maggiore, fa maggiore); Sinfonia in do maggiore; 2 sinfonie (fa maggiore, sol maggiore); Sinfonia in fa maggiore; Sinfonia in re maggiore.

Koncerty Concerto per violino in do maggiore, ca. 1769; 6 concerti per violino (mi maggiore, la maggiore, fa maggiore, si maggiore, re maggiore, sol maggiore = Pastorale), ca. 1772; Concerto per violino in do maggiore, ca. 1772; Concerto per violino in do maggiore, prima del 1775; Concerto per violino in si maggiore (niekompletny); Concerto per violoncello in do maggiore (rearanżacja koncertu na skrzypce); Concerto per flauto in re maggiore; 2 concerti per clavicembalo (si maggiore, fa maggiore); 6 concertoni per 2 clarinetti, 2 corni, fagotto solo und archi (zaginione), ca. 1774-78.

Muzyka kameralna Sonaty na instrumenty solowe 3 sonate per violino e basso (sol maggiore, do maggiore, fa maggiore); 2 sonate per violino e basso (la maggiore, si maggiore); Sonata per violoncello e basso in do maggiore, 1770 (zaginiona).

Tria 6 trii per 2 violini e basso continuo (la maggiore, sol minore, fa maggiore, mi bemolle maggiore, si maggiore, do maggiore), 1767 (zaginione N. 4 – 6); 6 Sonate a tre op. 1 (do maggiore, la maggiore, re maggiore, fa maggiore, la maggiore, mi bemolle maggiore), 1772; 6 trii orchestrali per 2 violini e violoncello (N. 1 – 4 = N. 1-4 delle sonate a tre, sol maggiore, si maggiore), 1772; 6 sonate per 2 violini e basso continuo op. 4 (do maggiore, sol maggiore, mi bemolle maggiore, la maggiore, si maggiore, fa maggiore), 1772; 4 trii (la maggiore, fa maggiore, re maggiore, sol maggiore); 3 trii (mi maggiore, fa maggiore, sol maggiore); 6 trio per 2 flauti e basso continuo op. 5 (sol maggiore, do maggiore (perduto), la minore, mi minore, re maggiore (perduto), si maggiore); 6 trii per flauto, violino e violoncello (re maggiore, sol maggiore, do maggiore, la maggiore, fa maggiore, si maggiore); Trio per corno, violino e basso continuo in mi bemolle maggiore (perduto); 6 sonate per 2 violoncelli e basso continuo (la maggiore, re maggiore, sol maggiore, fa maggiore, do maggiore, si maggiore); Cassazione per 2 clarinetti e corno.

Kwartety