thumb|250px|Pracownicy Centralnej Biblioteki Wojskowej podczas spotkania z Prezydentem RP Ignacym Mościckim w 1931. Od lewej Bronisław Hełczyński, płk Jan Głogowski, ppłk Marian Łodyński, dr Adam Lewak, por. Władysław Krotkiewski, prezydent Ignacy Mościcki mały|317x317px|Nagrobek Hełczyńskiego w Londynie Bronisław Hełczyński (ur. 22 października 1890 w Bortatyczach, zm. 25 listopada 1978 w Londynie) – polski prawnik, profesor na Wydziale Prawa UJ, działacz społeczny i państwowy, m.in. szef Kancelarii Cywilnej Prezydenta Ignacego Mościckiego i prezes Najwyższego Trybunału Administracyjnego, założyciel zrzeszeń ponadpartyjnych w dziedzinie oświaty i kultury narodowej, m.in. członek założyciel i prezes Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie, członek władz Towarzystwa Rozwoju Ziem WschodnichMichał Kacprzak, Komitet do Spraw Szlachty Zagrodowej na Wschodzie Polski 1938–1939, [w:] Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica 78/2005, s. 93., Zastępca Przewodniczącego Głównego Sądu Koleżeńskiego Związku Legionistów Polskich od 1936 rokuZwiązek Legionistów Polskich: 1936–1938 r.: sprawozdanie Zarządu Głównego Związku Legionistów Polskich, Warszawa 1938, s. 34..
Życiorys Urodził się 22 października 1890 w Bortatyczach. Jako uczeń brał udział w strajku szkolnym, co sprawiło, że maturę uzyskał z opóźnieniem (Kraków, 1910). Studiował prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim. W lutym 1910 roku wstąpił do tajnego akademickiego związku „Zet”. Był aresztowany przez żandarmerię rosyjską za przenoszenie „bibuły” przez granicę Królestwa (zwolniony za kaucją z powodu niepełnoletności). Studia przerwało uwięzienie w maju 1912 roku; kontynuował je od jesieni 1912 roku, biorąc aktywny udział w działalności krakowskiej organizacji „Zarzewie” i w Drużynie Strzeleckiej. W roku 1913 należał, wraz ze Stanisławem Długoszem i Andrzejem Bystroniem, do Delegacji Naczelnej ruchu niepodległościowego, która – wraz z komendantem Marianem Żegota-Januszajtisem – podjęła decyzję o podporządkowaniu Drużyn Strzeleckich Józefowi Piłsudskiemu.
Żołnierz I Brygady Legionów Polskich, członek Polskiej Organizacji Wojskowej.
Od 1937 profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Doradca prawny prezesa Rady Ministrów w latach 1926–1930. Od 1931 do 1934 – szef Kancelarii Cywilnej Prezydenta RP Ignacego Mościckiego. Od 1 lutego 1934 do 1939 – prezes Najwyższego Trybunału Administracyjnego. Od 1932 – wiceprezes Światowego Związku Polaków za Granicą „Światopol”, od 1939 p.o. prezesa (w latach 1949–1954 – prezes tej organizacji). 20 stycznia 1938 został wybrany prezesem rady głównej Towarzystwa Pracy Społeczno-Gospodarczej.
We wrześniu 1939 roku został, wraz z polskim władzami, ewakuowany do Rumunii, skąd przez Francję dotarł do Londynu, gdzie kontynuował działalność naukową, społeczną i polityczną.
W latach 1945–1947 – profesor polskiego wydziału prawa na Oxford University. Wykładowca Polskiego Uniwersytetu na Obczyźnie. Od 1956 – prezes Rady Głównej Polskiej YMCA (honorowy prezes polskiej sekcji YMCA w II RP). W latach 1961–1965 i 1966–1978 – prezes Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie. Działacz Ligi Niepodległości Polski.
Minister spraw zagranicznych rządu RP na uchodźstwie w latach 1974–1976, członek Tymczasowej Rady Jedności Narodowej i Rady Jedności Narodowej w latach 1954–1972, członek Rady Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1973–1976.
Ordery i odznaczenia Wielka Wstęga Orderu Odrodzenia Polski (11 listopada 1936) „za wybitne zasługi na polu sądownictwa administracyjnego”. Krzyż Niepodległości (10 grudnia 1931)M.P. z 1931 r. nr 287, poz. 381 „za pracę w dziele odzyskania niepodległościl”. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (7 listopada 1925)M.P. z 1925 r. nr 262, poz. 1083 „za zasługi, położone w służbie państwowej, a w szczególności na polu ustawodawstwa waloryzacyjnego”. Krzyż Walecznych Złoty Krzyż Zasługi (9 listopada 1931) „za zasługi na polu pracy ustawodawczej”. Medal za Długoletnią Służbę (1938)
Wielka Wstęga Orderu Korony Rumunii (Rumunia) Wielka Wstęga Orderu Świętego Sawy (Jugosławia, 1931) Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Krzyża Orła (Estonia, 1934) Krzyż Komandorski Orderu Legii Honorowej (Francja)
Przypisy
Bibliografia Krzysztof Tarka, Emigracyjna dyplomacja. Polityka zagraniczna Rządu RP na uchodźstwie 1945–1990, Warszawa 2003.
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu Jagiellońskiego (okres zaborów) Kategoria:Członkowie Komisji Kodyfikacyjnej (II Rzeczpospolita) Kategoria:Członkowie Ligi Niepodległości Polski Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Członkowie Rady Jedności Narodowej Kategoria:Członkowie Rady Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej Kategoria:Członkowie Organizacji Młodzieży Niepodległościowej „Zarzewie” Kategoria:Członkowie Światowego Związku Polaków z Zagranicy Kategoria:Członkowie Towarzystwa Rozwoju Ziem Wschodnich Kategoria:Członkowie centralnych władz organizacyjnych Związku Legionistów Polskich Kategoria:Członkowie Związku Młodzieży Polskiej „Zet” Kategoria:Działacze polonijni Kategoria:Ministrowie spraw zagranicznych Rządu RP na uchodźstwie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem za Długoletnią Służbę (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Wielką Wstęgą Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Polacy – Komandorzy Legii Honorowej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Korony Rumunii Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Krzyża Orła Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem św. Sawy Kategoria:Prezesi Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie Kategoria:Sędziowie Najwyższego Trybunału Administracyjnego Kategoria:Szefowie Kancelarii Prezydenta RP (II Rzeczpospolita) Kategoria:Nauczyciele akademiccy Polskiego Uniwersytetu na Obczyźnie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Żołnierze Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Urodzeni w 1890 Kategoria:Zmarli w 1978