thumb|Mapa Ożarowic i okolic sporządzona w 1933 przez Wojskowy Instytut Geograficzny na podstawie mapy Królestwa Polskiego z 1881 Ożarowice (daw. gmina Ożarowice w SączowieWedług Podziału administracyjnego województwa śląsko-dąbrowskiego wraz ze skorowidzem gmin i gromad wydanym przez Wydawnictwa Instytutu Śląskiego w 1947 roku (stan z dnia 1 stycznia 1946).; 1950–1954 gmina Sączów., 1955–1972 gromada Ożarowice, 1973–1996 gmina Tąpkowice z siedzibą w Ożarowicach.) – gmina wiejska w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim. W latach 1975–1998 gmina administracyjnie należała do województwa katowickiego. Jest to jedyna gmina współczesnego powiatu tarnogórskiego, która nie leży na Śląsku, a w Małopolsce.

Gmina jest położona na terenie dawnego księstwa siewierskiego.

Siedzibą urzędu gminy są Ożarowice.

Według danych z 31 grudnia 2017 roku gminę zamieszkiwało 5715 osób.

Położenie Gmina jest położona we wschodniej części powiatu tarnogórskiego. Sąsiaduje z miastem Miasteczko Śląskie oraz gminami: Świerklaniec (powiat tarnogórski), Bobrowniki, Mierzęcice i Siewierz (powiat będziński), Woźniki (powiat lubliniecki) oraz Koziegłowy (powiat myszkowski).

Historia Gmina Ożarowice powstała 1.01.1867 w ramach carskiej reformy administracyjnej na ziemiach polskich. Była częścią powiatu będzińskiego wchodzącego w skład guberni piotrkowskiej. Według spisu z 1912 roku do gminy należało 11 wsi: Ożarowice, Tąpkowice, Ossy, Niezdara, Pyrzowice, Celiny, Myszkowice, Wymysłów, Twardowice, Dobieszowice i Rogoźnik.

Po I wojnie światowej gmina znalazła się w powiecie będzińskim należącym do województwa kieleckiego. W roku 1928 składała się z 11 wsi: Ożarowice, Tąpkowice, Niezdara, Ossy, Pyrzowice, Celiny, Sączów, Wymysłów, Myszkowice, Siemonia i Twardowice.

W okresie II wojny światowej teren gminy został włączony do III Rzeszy. 26.11.1939 wraz z całym powiatem będzińskim (Landkreis Bendzin) został włączony do rejencji katowickiej (Regierungsbezirk Kattowitz), która stała się częścią pruskiej prowincji Śląsk (Provinz Schlesien). W 1941 z rejencji katowickiej i opolskiej utworzona została prowincja Górny Śląsk (Provinz Oberschlesien). W okresie okupacji każda wieś stanowiła odrębną gminę.

W 1945 roku władze przywróciły podział administracyjny sprzed okupacji, z tą różnicą, że gmina znalazła się w granicach województwa śląsko-dąbrowskiego (później śląskiego, od 1950 roku katowickiego, przejściowo w latach 1953–1956 nazwanego województwem stalinogrodzkim). W 1950 roku zlikwidowano gminę Ożarowice, powołując w jej miejsce gminę Sączów, odłączając jednocześnie od gminy wieś Wymysłów.

W 1954 roku gminy zostały zlikwidowane, a w ich miejsce wprowadzono gromady. Powstała gromada Ożarowice (w jej skład weszły Ożarowice i Pyrzowice), gromada Tąpkowice (Tąpkowice, Niezdara i Ossy), gromada Sączów (Sączów i Celiny) oraz gromada Siemonia (Siemonia, Myszkowice i Twardowice).

1.01.1957 roku gromady Ożarowice i Tąpkowice opuściły powiat będziński i zostały włączone do powiatu tarnogórskiego.

1.01.1970 roku do gromady Ożarowice przyłączono wieś Zendek. Zendek od 1866 roku należał do gminy Mierzęcice (do 1915 roku gmina Sulików), a następnie do gromady Mierzęcice w powiecie zawierciańskim (wydzielonym z powiatu będzińskiego w 1927 roku).

W 1973 roku przywrócono gminy – z gromad Ożarowice i Tąpkowice utworzono jedną gminę Tąpkowice, która znalazła się w granicach powiatu tarnogórskiego. W skład gminy wchodziło 6 wsi: Ożarowice, Pyrzowice, Zendek, Tąpkowice, Ossy i Niezdara.

9.12.1973 do gminy powróciła wieś Celiny (z gminy Bobrowniki w powiecie będzińskim).

W 1976 roku zlikwidowane zostały powiaty.

1.01.1997 roku gmina zmieniła nazwę na obowiązującą obecnie – gmina Ożarowice.

W wyniku reformy administracyjnej od 1.01.1999 gmina znalazła się w powiecie tarnogórskim i województwie śląskim.

Miejscowości Miejscowości leżące na terenie gminy Ożarowice:

Celiny (sołectwo) (od 9.12.1973 r..) Niezdara (sołectwo) Ossy (sołectwo) Ożarowice (sołectwo, wieś gminna) Pyrzowice (sołectwo) Tąpkowice (sołectwo) Zendek (sołectwo) (od 1.01.1970 r..)

Powierzchnia Według danych z roku 2002 gmina Ożarowice ma obszar 43,72 km², w tym: użytki rolne: 67% użytki leśne: 14%

Gmina zajmuje 6,8% powierzchni powiatu.

Demografia Dane z 30 czerwca 2004: Opis Ogółem Kobiety MężczyźniJednostka osób % osób % osób %Populacja 5397 100 2758 51,1 2639 48,9Gęstość zaludnienia[mieszk./km²] 123,4 63,1 60,4

Zabytki thumb|Zabytkowy kościół św. Barbary w Ożarowicach kościół św. Barbary z XVIII w. w Ożarowicach stanowisko archeologiczne – osada kultury łużyckiej z okresu wczesnego średniowiecza (Ożarowice – Opary) (źródło: rejestr zabytków Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Katowicach)

Edukacja Gmina Ożarowice posiada sieć publicznych placówek oświatowych składającą się z dwóch przedszkoli oraz trzech szkół podstawowych. Oprócz tego na terenie gminy działają placówki niepubliczne w Pyrzowicach (szkoła podstawowa oraz przedszkole).

Przedszkola: Przedszkole w Ożarowicach Przedszkole w Tąpkowicach Niepubliczne Przedszkole w Pyrzowicach

Szkoły podstawowe: Szkoła Podstawowa im. Michała Okurzałego w Tąpkowicach Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Zendku Szkoła Podstawowa w Ożarowicach Niepubliczna Szkoła Podstawowa w Pyrzowicach

Zdrowie Na terenie gminy działa kilka niepublicznych jednostek służby zdrowia. Podstawową opiekę medyczną w dni powszednie zapewnia NZOZ Promed w Tapkowicach. Opiekę medyczną w godzinach nocnych oraz w dni świąteczne sprawuje NZOZ Bimed w Tarnowskich Górach.

Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Promed w Tąpkowicach – podstawowa opieka zdrowotna Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Latos w Tąpkowicach – stomatologia

Kultura i rozrywka Domy kultury: Biblioteka i Ośrodek Kultury Gminy Ożarowice w Tąpkowicach

Biblioteki: Biblioteka i Ośrodek Kultury Gminy Ożarowice w Tąpkowicach Filia biblioteczna nr 1 w Ożarowicach Filia biblioteczna nr 2 w Zendku

Grupy folklorystyczne: Niezdareczka Ożarowianki Pyrzowianki

Komunikacja Komunikacja autobusowa zapewnia połączenia gminy z miastem powiatowym Tarnowskimi Górami i sąsiednimi gminami oraz innymi miastami takimi jak Katowice, Gliwice, Zabrze, Sosnowiec, Piekary Śląskie, Siemianowice, Będzin, Bytom, Siewierz, Radzionków i Wojkowice. Połączenia autobusowe do 31 grudnia 2018 organizowane były przez MZKP Tarnowskie Góry, od 1 stycznia 2019 organizatorem jest Zarząd Transportu Metropolitalnego. Linie autobusowe przebiegające przez obszar gminy Ożarowice: AP, M11, M14, M19, M116, 17, 85, 103, 105, 107, 179, 246, 625, 646, 717, 738.

Komunikacja kolejowa – na terenie gminy znajduje się stacja kolejowa Pyrzowice Lotnisko, którą obsługuje linia Kolei Śląskich S9 Tarnowskie Góry – Miasteczko Śląskie – Pyrzowice – Siewierz – Poręba – Zawiercie – Myszków – Częstochowa. W lipcu 2025 uruchomiono kolejne linie: S14 relacji Pyrzowice Lotnisko – Tarnowskie Góry – Bytom (Stroszek) – Zabrze (Północne) – Gliwice oraz linię S19 relacji Pyrzowice Lotnisko – Siewierz – Zawiercie (Kądzielów) – Dąbrowa Górnicza – Sosnowiec – Katowice – Chorzów – Zabrze – Gliwice.

Transport Drogowy Gmina Ożarowice ma dobrze rozwinięta sieć dróg powiatowych i gminnych. Przez teren gminy przebiega autostrada A1 oraz droga ekspresowa S1, które łączą się na węźle Pyrzowice.

W listopadzie 2006 oddano do użytku jeden pas drogi ekspresowej S1, łączący Port Lotniczy Katowice-Pyrzowice z drogą krajową 1 oraz drogą krajową 86 w węźle drogowym Podwarpie. Droga została po 2019 roku rozbudowana do dwupasmowej. W 2012 przedłużono drogę ekspresową S1 od węzła Lotnisko do węzła Pyrzowice łącząc ją z autostradą A1. Oddano wtedy również do użytku odcinek autostrady A1 Pyrzowice – Sośnica. W kolejnych latach wybudowano odcinek autostrady A1 Pyrzowice – Częstochowa.

Planowana jest dalsza budowa drogi ekspresowej od węzła Pyrzowice (przedłużenie drogi S1 w kierunku zachodnim – do drogi krajowej 11), mającej stanowić obwodnicę Tąpkowic i Niezdary.

Drogi krajowe:

Drogi ekspresowe:

Autostrady:

Kolejowy Przez obszar gminy przebiega linia kolejowa nr 182 relacji Tarnowskie Góry – Siewierz – Zawiercie realizująca przez wiele lat przewozy zarówno pasażerskie, jak i towarowe. Istniały na niej stacje kolejowe Ożarowice oraz Mierzęcice (Mierzęcice Zawierciańskie). Obecnie linia została zrewitalizowana i odbudowana. Na terenie gminy Ożarowice znajduje się stacja kolejowa Pyrzowice Lotnisko.

Lotniczy W czasie II wojny światowej w okolicy Zendka powstało lotnisko Luftwaffe Schendeck (później Udetfeld). Lotnisko zostało zniszczone podczas wycofywania się Niemców w 1945. Odbudowane przez wojska sowieckie i przekazane wojsku polskiemu stało się zalążkiem współczesnego Międzynarodowego Portu Lotniczego Katowice-Pyrzowice.

Sport LKS Piast Ożarowice – piłka nożna LKS Tęcza Zendek – piłka nożna KS LOB Ożarowice – tenis ziemny, siatkówka

Gospodarka Największym przedsiębiorstwem w gminie jest Górnośląskie Towarzystwo Lotnicze S.A. (GTL S.A.) zarządzające Międzynarodowym Portem Lotniczym Katowice-Pyrzowice. W 2005 na terenach powojskowych w Pyrzowicach utworzono strefę aktywności gospodarczej. Na terenie gminy istnieje dobrze rozwinięta sieć handlu detalicznego oraz drobna przedsiębiorczość (głównie usługi transportowe). W związku z ograniczonymi zasobami portu lotniczego Katowice-Pyrzowice we wsi Pyrzowice rozwinęły się w ostatnim czasie usługi przeznaczone dla pasażerów – głównie parkingowe i hotelowe.

Przypisy