Garnizon Dwór – struktura terytorialna i bojowa Okręgu Wilno Armii Krajowej swym zasięgiem obejmująca miasto Wilno.
Dowództwo komendant garnizonu: kpt. Aleksander Wasilewski – do marca 1940 kpt. Karol Zieliński „Czarew” – 1940 mjr Leon Koplewski „Skarbek", „Bezmian” – 1944 szef sztabu komendy miasta: ppor. Antoni Burzyński „Kmicic” – do listopada 1940 kpt. Dąbrowski „Kryś” – 1944 kwatermistrz: por. Julian Pietraszewski „Julian” – 1940 por. Kazimierz Pietraszkiewicz „Konrad” – 1944
Organizacja garnizonu Konspiracyjny garnizon miasta Wilna podzielony był na dzielnice, a te z kolei na trzy rejony każda. Dzielnica konspiracyjna miała przygotować w konspiracji batalion strzelecki, złożony z trzech kompanii wystawianych przez rejony.
W skład „Dworu” początkowo wchodziły cztery dzielnice: Śródmieście z Antokolem i Zarzeczem, Kalwaryjska, Zwierzyniec i Zakret, Nowy Świat.
Wiosną 1940 zreorganizowano garnizon. Posiadał on wtedy następujący podział i obsadę etatową: Dzielnica „A” – Śródmieście Dzielnica „B” – Kalwaryjska, mjr Tadeusz Topór-Wąsowski Dzielnica „C” – Zwierzyniec i Zakret, ppor. Klott Dzielnica „D” – Antokol i Zarzecze, mjr Władysław Zarzycki „Rojan” Dzielnica „E” – Nowy Świat i Wilcza Łapa
W styczniu 1943 zlikwidowano podział okręgu na „Dwór” i „Pole”. Od tej pory okręg dzielił się na garnizon miasta Wilno i Inspektoraty.
W 1944 podział garnizonu wyglądał następująco: Dzielnica „A” – obszar na prawym brzegu Wilii, zamieszkiwany przez rodziny wojskowe, zgrupowane wokół licznych tam koszar. Dowódca: mjr Bolesław Zagórny „kapitan Jan” (1944) Dzielnica „B” – obejmowała Zwierzyniec. Granica biegła między ul. Zakretową, Małą Pohulanką, Skopówką, Wielką, Ostrobramską (do toru kolejowego), a z drugiej strony Wilią i Wilejką; Dowódca: mjr Władysław Zarzycki „Rojan” Dzielnica „C” – obejmowała tereny między prawym brzegiem Wilejki i lewym brzegiem Wilii – Antokol, Zarzecze i Belmont. Dowódca: kpt. Topór-Wąsowski „Nowicki” (1944) Dzielnica „D” – obszar na południe od dzielnicy „B”. Jej granica przebiegała ul. Dolną do Zakretowej, Małej Pohulanki, Poznańskiej i Skopówki do ul. Wielkiej, dalej na zachód od ul. Wielkiej i Ostrobramskiej do toru kolejowego i wzdłuż toru do Kolonii Wileńskiej. Południową granicę stanowiły tereny kolejowe. Dowódca: kpt. Józef Grzesiak „Czarny”, „Kmita” Dzielnica „E” – obszar na południe od terenów kolejowych do lotniska na Porubanku włącznie. Dowódca: kpt. Aleksander Tomaszewski „Al”
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Okręg Wilno AK Kategoria:Wojsko Polskie w Wilnie