ŁosośnaPolska nazwa za Informatorem PZW Okręg Mazowsze. () – rzeka II rzędu w Polsce i na Białorusi o długości 46 km (w tym 24 km w granicach Polski), lewy dopływ NiemnaLeonard Drożdżewicz, Z DOLINY ŁOSOŚNY, ZNAD ŻEJMIANY, CZARNEJ HAŃCZY, ŁOSOŚNY – DO NIEMNA, „Znad Wilii”, nr 3 (83) z 2020 r., s. 86-91. . Ma spadek około 75 metrów. Kierunek ma płn., długość 35 dawnych wiorst, brzegi wysokie; mało spławna. Meandruje przez podmokłe łąki i tereny zadrzewione. Charakteryzują ją bystrza, szerokie płycizny, dołki na ostrych zakrętach, zwaliska. Na brzegach jej w 1837 r. znaleziono kości mamuta. W Chreptowcach i w Kundzinie, w dorzeczu Łosośny, zostało odkrytych kilkanaście skarbów złożonych z denarów cesarskich, zaliczanych do niemeńskiego skupiska skarbów okresu wpływów rzymskich i okresu wędrówek ludów, śladów penetracji ludności gockiej (kultury wielbarskiej) w dorzeczu Niemna. Dopływy z prawej strony: Przerwa, Podlipka, Kamionka; z lewej: Krutyszka, TatarkaJamiński Zespół Indeksacyjny, Miejscowości Suwalszczyzny i ziem przyległych w końcu XIX wieku, https://jzi.org.pl/miejscowosci-suwalszczyzny/l-2/#Lososna.
Rzeka początek swój bierze w pobliżu wsi Malawicze Dolne (kilka kilometrów od źródeł Sokołdy, na granicy zlewni - dorzecza Niemna i Wisły)Łosośna Indentyfikator obiektu: , . Na odcinku polskim nie nadaje się do turystyki kajakowej. W górnym biegu, na odcinku do miejscowości Czuprynowo - zmeliorowana. Rzeka ma bardzo silny prąd i twarde piaszczysto-kamienne i żwirowe dno. Bieg jest bardzo kręty, silnie meandrujący poniżej ujścia rzeki Przerwa, liczne tamy bobrowe. Jej szerokość przy ujściu wynosi 20 metrów, a na polskim odcinku około 3 m przy głębokości od 0,2–1,5 m. Droga krajowa nr 19 jako droga ekspresowa S19 przecina rzekę Łosośna na odcinku z Kuźnicy do Sokółki. Granicę polsko-białoruską przecina koło wsi Bruzgi. Na rzece w 2004 r. zbudowano Zbiornik Kuźnica Białostocka (przy maksymalnym poziomie spiętrzenia obejmuje 53 tys. m³ i głębokość maksymalną 1,9 m).
Główne dopływy: z Popilją (lewy), Przerwa (prawy), (prawy).
W Łosośnie Małej, na nachylonym ku Łosośnie zboczu doliny, usytuowany jest dwór z modrzewia, zorientowany na kierunek północno-zachodni, zgodnie z zasadami budowy polskich dworów szlacheckich, wybudowany w latach 1720-1722 przez Zygmunta Bouffała, według projektu nieznanego architekta.
W Dolinie Łosośny, w Puciłkach odbywają się od 2014 r. doroczne Międzynarodowe Plenery Malarskie „Dolina Łosośny”, z udziałem grupy artystycznej, która organizuje plenery malarskie, na terenie polskiej części tej doliny, w celu utrwalenia w twórczości malarskiej Sokólszczyzny i jej okolic.
Antologia Doliny Łosośny z 2019 r. z podtytułem Jak pieśń żurawia nad wiekowymi wiązami - jest pierwszą publikacją wydawniczą - z utworami, powiązanymi tematyką tytułowej doliny u jej źródeł.
Wileński kwartalnik Znad Wilii zawiera stałą rubrykę wydawniczą pn. "Z Doliny Łosośny" autorstwa/współautorstwa Leonarda Drożdżewicza.
Charakterystyka łowiska Rzeka Łosośna, znana z poławiających się w niej pstrągów, z gatunku łososia (stąd nazwa rzeki) wraz z dopływem rzeką Przerwą na całej długości stanowi krainę pstrąga (pstrąga Sokólszczyzny), natomiast Zbiornik Kuźnica Białostocka posiada cechy jeziora typu linowo – szczupakowego. Do ważniejszych gatunków należą: pstrąg potokowy, szczupak, okoń, jelec, karaś srebrzysty, karp, leszcz, miętus, płoć oraz lin.
Zobacz też rzeki Polski
Przypisy
Literatura Блакітная кніга Беларусі. – Мн.:БелЭн, 1994. Agata Lewandowski, Łosośna – dolina nieznana…, „Znad Wilii”, nr 3(79) z 2019 r., s. 58-64 http://www.znadwiliiwilno.lt/wp-content/uploads/2019/10/Znad-Wilii-3-79m-1.pdf https://ksiazka.net.pl/nr-379-jesienny-znad-wili-z-wilna-30-lat-tytulu. Antologia Doliny Łosośny http://193.0.118.54/search/query?term_1=Antologia+Doliny+%C5%81oso%C5%9Bny&theme=nukat. Leonard Drożdżewicz, Z Doliny Łosośny, „Znad Wilii”, nr 4 (52) z 2012 r., s. 156, http://www.znadwiliiwilno.lt/wp-content/uploads/2020/04/Znad-Wilii-52.pdf,, [dostęp 2020-12-17] (pol.). Jan Łaski, DOLINA ŁOSOŚNY, „Znad Wilii”, nr 4 (76) z 2018 r., s. 150, , http://www.znadwiliiwilno.lt/wp-content/uploads/2019/02/Znad-Wilii-4-76-1.pdf.
Linki zewnętrzne
Międzynarodowe Plenery Malarskie Dolina Łosośny . Dolina Łosośny.
Kategoria:Rzeki w Polsce Kategoria:Rzeki na Białorusi Kategoria:Dorzecze Niemna