Anna Józefa Raźny (ur. 2 lutego 1944 w Batowicach) – polska rosjoznawczyni i kulturoznawczyni, politolog i polityk, była dyrektor Instytutu Rosji i Europy Wschodniej Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Życiorys Wykształcenie i działalność naukowa Ukończyła filologię rosyjską na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1976 uzyskała stopień doktora za pracę Polska rusycystyka historycznoliteracka lat 1918–1939. Orientacje metodologiczne. W tym samym roku objęła stanowisko adiunkta w Instytucie Filologii Rosyjskiej UJ. W 1988 uzyskała stopień doktora habilitowanego z dziedziny filologii rosyjskiej na podstawie pracy pod tytułem Fiodor Dostojewski – filozofia człowieka a problemy poetyki. Od 1999 pracuje na stanowisku profesora nauk humanistycznych UJ, a od 2000 jest profesorem nadzwyczajnym uczelni.

Zajmuje się naukowo literaturą rosyjską XIX i początku XX wieku, stosunkiem inteligencji rosyjskiej wobec utopii społecznych oraz chrześcijańskiej wizji świata, totalitaryzmem w literaturze rosyjskiej i literaturą obozową.

Pełniła funkcję kierownika Katedry Rosyjskiej Kultury Nowożytnej oraz dyrektora Instytutu Rosji i Europy Wschodniej UJ. Od października 2004 prowadzi regularne wykłady na Wyższej Szkole Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu, zasiada również w jej radzie naukowej. Jest członkiem Zespołu Wspierania Radia Maryja oraz częstym gościem w Telewizji Trwam i Radiu Maryja, gdzie występuje jako ekspert ds. polityki międzynarodowej oraz Rosji.

Od 1976 jest członkiem Komisji Słowianoznawstwa Polskiej Akademii Nauk, zasiada również w Komisji Kultury Słowian Polskiej Akademii Umiejętności (od 2002). Od 1986 do 2002 należała do International Dostoevsky Society.

Działalność polityczna W wyborach w 1991 bez powodzenia ubiegała się o mandat poselski z listy Wyborczej Akcji Katolickiej jako kandydatka Zjednoczenia Chrześcijańsko-Narodowego w województwie krakowskimWyniki wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 27 października 1991 roku. Cz. 1. Wyniki głosowania w okręgach wyborczych, Państwowa Komisja Wyborcza, Warszawa 1991, s. 320., w drugiej połowie lat 90. była związana z Ruchem Odbudowy Polski, kandydowała na senatora z jego ramienia w wyborach w 1997 (otrzymała 154 802 głosy, zajmując trzecie miejsce spośród dziewięciu kandydatów.). W wyborach parlamentarnych w 2005 bezskutecznie ubiegała się o mandat senatorski z ramienia Ligi Polskich Rodzin w okręgu KrakówSerwis PKW – Wybory 2005.. Dwa lata później otwierała listę wyborczą partii w okręgu toruńskim. Potem była członkinią LPR. 25 października 2008 została przewodniczącą Rady Politycznej tej partiiProf. Anna Raźny przewodniczącą Rady Politycznej LPR, strona LPR z 25 października 2008.. 20 marca 2010 została odwołana z tej funkcjiOdwołanie przewodniczącej Rady Politycznej LPR, strona LPR z 20 marca 2010..

W maju 2014 podpisała list (wraz z Zygmuntem Wrzodakiem) skierowany do prezydenta Rosji Władimira Putina z prośbą, aby bronił Słowian i chrześcijan przed „unioeuropejskim zepsuciem”, popierając aneksję Krymu przez Rosję. W wielu środowiskach list ten został odebrany jako zdrada Unii Europejskiej.

W 2015 współtworzyła partię Jedność Narodu (wyrejestrowaną w 2017) i zasiadła w jej radzie krajowej. W kwietniu 2022 w czasopiśmie Myśl Polska ukazał się tekst Anny Raźny, w którym już po agresji Rosji na Ukrainę uznała, że tocząca się na Ukrainie wojna jest wojną nowej cywilizacji (...), z chrześcijańską, którą reprezentuje Moskwa.

Kontrowersje W kwietniu 2025 roku Gazeta Wyborcza podała, że Anna Raźny znajduje się na liście osób mogących brać udział w szerzeniu rosyjskiej dezinformacji w Polsce, przekazanej ABW przez Komisję ds badania wpływów rosyjskich i białoruskich w latach 2004-2024 w rządzie Donalda Tuska.

Odznaczenia W 2005, za wyjątkowo sumienne wykonywanie obowiązków wynikających z pracy zawodowej została odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi.. W 2011 została odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi w pracy naukowo-badawczej, za osiągnięcia w działalności dydaktycznej i społecznejOrdery dla zasłużonych wykładowców i pracowników naukowym UJ, portal prezydent.pl z 1 października 2011..

Publikacje Fiodor Dostojewski – filozofia człowieka a problemy poetyki, Kraków 1988 Słowianie wschodni. Duchowość, mentalność, kultura (wraz z Danutą Piwowarską), Kraków 1997 Literatura wobec zniewolenia totalitarnego. Warłama Szałamowa świadectwo prawdy, Kraków 1999

Przypisy

Bibliografia Nota biograficzna na stronie Wyższej Szkoły Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu Informacje na stronie Instytutu Rosji i Europy Wschodniej

Kategoria:Absolwenci Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Ludzie związani z Radiem Maryja Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Osobowości telewizyjne związane z Telewizją Trwam Kategoria:Politycy Jedności Narodu Kategoria:Politycy Ligi Polskich Rodzin Kategoria:Politycy Ruchu Odbudowy Polski Kategoria:Politycy Zjednoczenia Chrześcijańsko-Narodowego Kategoria:Polscy politolodzy Kategoria:Polscy rosjoznawcy Kategoria:Polscy rusycyści Kategoria:Urodzeni w 1944 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wyższej Szkoły Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu