Cząstków (od 1973 Czosnów) – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1867–1954 w Warszawskiem. Siedzibą władz gminy był początkowo Cząstków, a za II RP i w PRL – CzosnówGłówny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej – podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933.
Historia Gmina Cząstków powstała 13 stycznia 1867 roku w związku z reformą gminną w Królestwie Polskim. Należała do powiatu warszawskiego w guberni warszawskiejPostanowienie z 17 (29) września 1866, ogłoszone 5 (17) stycznia 1867 (Dziennik Praw, rok 1866, tom 66, nr 219, s. 279).Postanowienie z 29 grudnia 1867 (10 stycznia 1868), ogłoszone 8 (20) lutego 1868 (Dziennik Praw, rok 1868, tom 67, nr 228, s. 359)..
W okresie międzywojennym gmina Cząstków należała do powiatu warszawskiego w woj. warszawskim.
Podczas II wojny światowej, prawie 3/4 obszaru gminy włączono do III Rzeszy, oprócz ośmiu gromad (Dziekanów Niemiecki, Dziekanów Nowy, Dziekanów Polski, Dziekanówek, Izabelin, Janówek, Pieńków i Sadowa), które pozostały w Generalnym Gubernatorstwie i zostały włączone do gminy Młocinyemeinde- und Dorfverzeichnis für das Generalgouvernement (1943).
Po wojnie gmina zachowała przynależność administracyjną do powiatu warszawskiego w województwie warszawskim.
1 lipca 1952 część obszaru gminy Cząstków przyłączono do gminy Kazuń i do Nowego Dworu Mazowieckiego. Tego samego dnia zniesiono powiat warszawski, a gminę Cząstków przyłączono do nowo utworzonego powiatu nowodworskiego; składała się ona wówczas z 17 gromad: Adamówek, Cybulice, Cząstków Mazowiecki, Cząstków Polski, Czosnów, Dziekanów Leśny, Dziekanów Nowy, Dziekanów Polski, Dziekanówek, Izabelin, Janówek, Kaliszki, Łomna, Łosia Wólka, Palmiry, Pieńków i SadowaWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa.
Gminę zniesiono 29 września 1954 wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin.
Jednostki nie przywrócono 1 stycznia 1973 po reaktywowaniu gmin, utworzono natomiast jej (w przybliżeniu) terytorialny odpowiednik, gminę Czosnów.
Przypisy
Cząstków