1899

Wydarzenia w Polsce

27 marca – w Warszawie założono pierwsze stowarzyszenie elektrotechniczne. 22 kwietnia – położono kamień węgielny pod budowę Hotelu Bristol w Warszawie. 12 maja – w Grudziądzu wyjechał na trasę pierwszy tramwaj elektryczny. 20 maja – została otwarta Kolej Nadzalewowa Elbląg–Braniewo. 31 maja – powstało Muzeum Historyczne Miasta Krakowa. 7 czerwca – uruchomiono KWK „Grodziec” w Będzinie. 20 czerwca – w Gdańsku otwarto nieistniejący już Continental Hotel. 15 lipca – odbył się ślub Józefa Piłsudskiego i Marii Juszkiewicz. Wrzesień – powstała największa w Polsce fabryka celulozy we Włocławku, która upadła w maju 1994 (Fabryka Celulozy – Włocławek). Październik – rada miejska w Bielsku opublikowała przygotowany przez Maxa Fabianiego plan regulacji urbanistycznej miasta. 25 października – otwarto linię kolejową Chabówka –Zakopane, jako odnogę od Kolei Transwersalnej umożliwiającą bezpośrednie połączenie kolejowe z Wiednia i Krakowa do Zakopanego. 1 listopada – otwarto linę kolejową Łeba–Lębork. 26 listopada – otwarto Muzeum Przemysłu Artystycznego i Starożytności we Wrocławiu. 22 grudnia – otwarcie linii kolejowej Stryj – Chodorów (dł. 40,64 km), należącej do Austriackich Linii Kolejowych. 23 grudnia – uruchomiono wodociągi miejskie w Grudziądzu. Wprowadzenie do szkół średnich obowiązkowych zajęć wychowania fizycznego i opieki lekarza szkolnego, na wniosek Henryka Jordana. Rozpoczęto wydawać w Łodzi pierwsze fachowe czasopismo medyczno-społeczno „Czasopismo Lekarskie”.

Wydarzenia na świecie

17 stycznia – Wyspa Wake stała się terytorium zależnym Stanów Zjednoczonych. 19 stycznia – Wielka Brytania i Egipt podpisały konwencję o kondominium (wspólnych rządach) w Sudanie. 23 stycznia – Emilio Aguinaldo został pierwszym prezydentem Filipin. 4 lutego: na Filipinach wybuchło antyamerykańskie powstanie pod wodzą Emilio Aguinaldo. założono niemiecki klub piłkarski Werder Brema. 12 lutego – Hiszpania sprzedała Niemcom swoje kolonie na Pacyfiku – Karoliny, Mariany Północne i Palau. 16 lutego – założono islandzki klub piłkarski Reykjavíkur. 18 lutego – Émile François Loubet został prezydentem Francji. 2 marca – USA: w stanie Waszyngton utworzono Mount Rainier National Park. 6 marca – w Niemczech dokonano rejestracji aspiryny firmy Bayer. 8 marca – założono klub piłkarski Eintracht Frankfurt. 12 marca – Finlandia: na zamarzniętą powierzchnię Morza Bałtyckiego spadł meteoryt kamienny Bjurböle. 14 marca: po ponad roku uwięzienia u wybrzeży Antarktydy statek badawczy „Belgica” został uwolniony przez załogę dzięki wykuciu kanału w lodzie. w finale Pucharu Stanleya sezonu 1898/1899, Montreal Shamrock pokonał Queen’s University 6:2. 17 marca: amerykański astronom William Henry Pickering odkrył Febe, jeden z księżyców Saturna. po raz pierwszy wykorzystano łączność radiową do wezwania pomocy w sytuacji zagrożenia na morzu. 21 marca – Wielka Brytania i Francja zawarły konwencję rozgraniczającą ich terytoria w rejonie jeziora Czad i dorzeczu górnego Nilu. 27 marca – wojna filipińsko-amerykańska: zwycięstwo wojsk amerykańskich w bitwie nad rzeką Marilao. 29 marca – pionier radia Guglielmo Marconi dokonał pierwszego przekazu za pomocą telegrafu bezprzewodowego między Wielką Brytanią a kontynentem. 30 marca – 105 osób zginęło po zatonięciu brytyjskiego parowca SS „Stella” u wybrzeży Wysp Normandzkich. 31 marca: francuski astronom Jérôme Eugène Coggia odkrył planetoidę (444) Gyptis. w stolicy Jamajki Kingston wyjechał na trasę pierwszy tramwaj elektryczny. 1 kwietnia – na ulice Ołomuńca wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne. 6 kwietnia – w Moskwie wyjechały na trasę pierwsze tramwaje elektryczne. 8 kwietnia – w USA wykonano karę śmierci na Marcie Place, pierwszej kobiecie straconej na krześle elektrycznym. 11 kwietnia – Stany Zjednoczone przejęły kontrolę nad Filipinami, Guamem i Portoryko. 23 kwietnia: Gheorghe Cantacuzino został premierem Rumunii. założono szwedzki klub piłkarski IFK Malmö. 29 kwietnia: poświęcono cerkiew Objawienia Pańskiego w Petersburgu. (lub 1 maja) Belg Camille Jenatzy jako pierwszy przekroczył na pojeździe elektrycznym La Jamais Contente barierę 100 km/h. 3 maja – w Budapeszcie został założony klub sportowy Ferencvárosi TC. 13 maja – założono brazylijski klub piłkarski Vitória Salvador. 14 maja – w Montevideo założono Club Nacional de Football. 18 maja – na filipińskiej wyspie Mindanao powstała Republika Zamboangi. 18 maja–29 lipca – międzynarodowa konferencja pokojowa w Hadze z udziałem 26 państw. Jej przedmiotem było ograniczenie zbrojeń w Europie. Utworzono Stały Trybunał Arbitrażowy. 1 czerwca – na ulice Uścia nad Łabą wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne. 4 czerwca – w niemieckim Weimarze uruchomiono komunikację tramwajową. 12 czerwca – firma Renault zaprezentowała w Paryżu swój pierwszy pojazd, Typ A. 29 czerwca – uruchomiono komunikację tramwajową w czeskim Pilźnie. 11 lipca – został założony koncern motoryzacyjny FIAT. 29 lipca – podpisano trzy pierwsze konwencje haskie. 10 sierpnia – założono norweski klub piłkarski Viking FK. 13 września: brytyjski geograf Halford John Mackinder dokonał pierwszego wejścia na górę Kenia. pierwsza w historii amerykańska śmiertelna ofiara wypadku samochodowego: 68-letni agent nieruchomości Henry Bliss zginął potrącony na ulicy w Nowym Jorku. 19 września – prezydent Francji Émile François Loubet ułaskawił Alfreda Dreyfusa, skazanego niesłusznie za szpiegostwo na rzecz Niemiec. 11 października – wybuchła II wojna burska. 26 października – w Wiedniu odbyła się premiera operetki Wiedeńska krew Johanna Straussa (syna). 13 listopada – odbyło się pierwsze publiczne wykonanie hymnu Litwy. 23 listopada – II wojna burska: bitwa pod Belmont. 28 listopada – II wojna burska: zwycięstwo wojsk brytyjskich w bitwie nad Modder River. 29 listopada – został założony kataloński klub piłkarski (później sportowy) FC Barcelona. 10 grudnia – II wojna burska: zwycięstwo wojsk brytyjskich w bitwie pod Stormbergiem. 15 grudnia – II wojna burska: zwycięstwo wojsk burskich w bitwie pod Colenso. 16 grudnia – został założony włoski klub piłkarski A.C. Milan. 21 grudnia – ukazało się pierwsze wydanie rosyjskiego tygodnika ilustrowanego Ogoniok. 23 grudnia – Niemcy otrzymały koncesję na budowę kolei bagdadzkiej. 30 grudnia – w Glasgow otwarto stadion Ibrox Park. Podpisano umowę rosyjsko-angielską o delimitacji 2 sfer działalności (wpływów): sfera rosyjska na północ od Wielkiego Muru, sfera angielska na południe od Wielkiego Muru. Opublikowano książkę Th. Veblena (Norwega z pochodzenia) Teoria klasy próżniaczej. Wielka Brytania udzieliła Japonii dużej pożyczki. Rząd japoński przygotowywał się do ewentualnego konfliktu zbrojnego z Rosją. Argentyna wygrała spór z Chile o obszar Atakama i pozyskała terytorium Los Andes. W Windsorze zawarto tajny układ pomiędzy Wielką Brytanią a Portugalią. Zawierał brytyjskie gwarancje dla kolonii portugalskich oraz prawo tranzytu wojsk brytyjskich przez afrykańskie kolonie Portugalii. Zawarto trójstronny układ pomiędzy Argentyną, Brazylią i Chile o polubownym załatwianiu sporów i rozbrojeniu. W Szwecji utworzono pierwszą organizację spółdzielczą, która prowadziła działalność handlową oraz produkcyjną. Francja podpisała z Rosją konwencję militarną. Niemcy odkupiły od Hiszpanii pacyficzne archipelagi: Karoliny i Mariany. We Włoszech rozegrano 8 wyścigów samochodowych. 16-letni Ettore Bugatti, startujący na trójkołowym Prinetti-Stucchi odnosi wielki sukces wygrywając aż 4 wyścigi. Archipelag wysp Samoa podzielono pomiędzy USA i Niemcy. Automobilklub Francuski zorganizował najdłuższy z rozegranych wyścigów. 2173 km trasa Tour de France prowadziła dookoła kraju. Triumfował R.de Knyff kierujący samochodem Panhard. Bank Niemiecki powołał do życia konsorcjum dla finansowania poszukiwań złota w Afryce Południowej.

Urodzili się 3 stycznia – Johan Hin, holenderski żeglarz, medalista olimpijski (zm. 1957) 4 stycznia: Hakon Reuter, szwedzki żeglarz, olimpijczyk (zm. 1969) Paweł Wybierski, polski działacz niepodległościowy i sportowy (zm. 1960) 6 stycznia: Alphonse Castex, francuski rugbysta, medalista olimpijski (zm. 1969) Phyllis Haver, amerykańska aktorka (zm. 1960) 7 stycznia – Francis Poulenc, francuski kompozytor (zm. 1963) 8 stycznia – Rachel Mellon Walton, amerykańska filantropka (zm. 2006) 10 stycznia – Edward Turkington, amerykański urzędnik i sportowiec, medalista olimpijski (zm. 1996) 13 stycznia: Lew Mechlis, radziecki działacz państwowy i partyjny (zm. 1953) Wanda Gentil-Tippenhauer, polska malarka, miłośniczka Tatr i narciarstwa (zm. 1965) Alfred Urbański, polski ekonomista, polityk, premier rządu RP na uchodźstwie (zm. 1983) 15 stycznia: Julian Kubiak, polski działacz komunistyczny i związkowy, polityk, poseł na Sejm Ustawodawczy (zm. 1983) Henryk Walczak, polski oficer i działacz niepodległościowy (zm. ?) 16 stycznia: Stanisław Czernik, polski pisarz (zm. 1969) Marian Metelski, kapitan piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, skaut, działacz niepodległościowy (zm. 1943) 17 stycznia – Al Capone, amerykański mafioso pochodzenia włoskiego (zm. 1947) 23 stycznia – Edward Rożnowski, polski kapitan rezerwy piechoty, działacz niepodległościowy, lekarz (zm. 1939) 29 stycznia – Anna Nowotny-Mieczyńska, polska profesor, biochemik i fizjolog roślin (zm. 1982) 31 stycznia – Helena Gasperska-Krygier, polska działaczka komunistyczna (zm. 1969) 7 lutego – René Crabos, francuski rugbysta, medalista olimpijski (zm. 1964) 9 lutego – Marcin Wyród-Przyborowski, polski porucznik, starosta brzeziński (zm. ?) 8 lutego – Jan Kazimierz Dorawski, polski lekarz rentgenolog, taternik i alpinista (zm. 1975) 13 lutego – Napoleon Kostanecki, polski oficer, kawaler Orderu Virtuti Militari (zm. ?) 14 lutego – Stefan Niewiadomski, polski działacz komunistyczny i oficer UB (zm. 1957) 15 lutego – Georges Auric francuski kompozytor i krytyk muzyczny (zm. 1983) 21 lutego – Aleksander Rombowski, polski pedagog, filolog i historyk (zm. 1965) 23 lutego – Erich Kästner, niemiecki pisarz (zm. 1974) 26 lutego Albina Balasowa, polska działaczka narodowościowa na Górnym Śląsku (zm. 1977) Kazimierz Marczyński, porucznik Wojska Polskiego, kawaler Virtuti Militari (zm. 1994) 2 marca – Helena Bukowska-Szlekys, polska artystka plastyczka, projektantka tkanin, pedagog (zm. 1954) 3 marca – Ruth von Ostau, niemiecka poetka, pisarka (zm. 1966) 4 marca – Józef Bilewski, polski lekkoatleta, kulomiot i dyskobol, kapitan (zm. 1940) 8 marca – Jan Ciecierski, polski aktor (zm. 1987) 11 marca – Fryderyk IX Glücksburg, król Danii (zm. 1972) 16 marca – Julia Rodzińska, polska dominikanka, męczennica, błogosławiona katolicka (zm. 1945) 27 marca – Gloria Swanson, amerykańska aktorka (zm. 1983) 28 marca – Jan Budzyński, polski aktor (zm. 1971) 29 marca: Ławrientij Beria, radziecki działacz komunistyczny, szef NKWD pochodzenia gruzińskiego (zm. 1953) Juliusz Malewski, polski polityk, poseł na Sejm PRL (zm. 1981) 10 kwietnia – Ewa Szelburg-Zarembina, polska pisarka (zm. 1986) 11 kwietnia – Clément Dupont, francuski rugbysta, medalista olimpijski (zm. 1993) 13 kwietnia: Bolesław Orliński, polski pilot myśliwski i doświadczalny (zm. 1992) Karolina Beylin, polska pisarka, dziennikarka i tłumaczka (zm. 1977) 16 kwietnia: Osman Achmatowicz, polski chemik pochodzenia tatarskiego (zm. 1988) Helena Roj-Kozłowska, polska pisarka, koronczarka (zm. 1955) 20 kwietnia: Siergiej Aksakow, rosyjski porucznik, kolaborant (zm. 1987) Robert Elter, luksemburski piłkarz (zm. 1991) Guy Herpin, francuski żeglarz, olimpijczyk (zm. 1968) 22 kwietnia – Vladimir Nabokov, rosyjski pisarz (zm. 1977) 23 kwietnia – Franciszek Sendra Ivars, hiszpański duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (zm. 1936) 24 kwietnia – Väinö Bremer, fiński biathlonista, pięcioboista nowoczesny (zm. 1964)