Prowokator – film polsko-czesko-brytyjski z 1995 roku w reżyserii Krzysztofa Langa.
Plenery Zakopane Tatry (okolice Morskiego Oka).
Obsada Bogusław Linda – Artur Maria Herling (vel Jan Nowicki) Krzysztof Pieczyński – Andrzej Woyda Danuta Stenka – Marta Moraczewska, partnerka Andrzeja Bartłomiej Topa – Adam Tański Adam Bauman – Piotr Andrzej Blumenfeld – Struwe, agent Ochrany w Zakopanem Liubomiras Laucevičius – pułkownik Pirinow Aleksandr Pieskow – Nowikow Joanna Trzepiecińska – Anna, żona Kawielina Henryk Bista – księgarz Gieorgij Martirosjan – Andrej Kawielin, generalny prokurator Warszawy Oksana Czerwiakow – Olga, córka Kawielina Magdalena Hanitze – Natasza, córka Kawielina Monika Bolly – Marie Sophie Boleugne, guwernantka córek Kawielinów Andrzej Szenajch – Ilja Kuruta, sekretarz Kawielina Paweł Iwanicki – uczestnik zamachu na Pirinowa Sławomir Grzymkowski – uczestnik zamachu na Pirinowa Janusz Rafał Nowicki – prokurator Piotr Wawrzyńczak – Jankowski, informator Pirinowa w więzieniu Paweł Nowisz – dróżnik Jolanta Fraszyńska – urzędniczka na poczcie Edyta Olszówka – góralka Hanka Marek Siudym – żandarm konwojujący Herlinga i Tańskiego Marcin Jędrzejewski – strażnik Mirosław Zbrojewicz – strażnik Jacek Lenartowicz – żandarm Jan Prochyra – lekarz więzienny Andrzej Środziński
Fabuła Zdecydowana część akcji filmu rozgrywa się w 1909 roku. Artur Herling jest terrorystą walczącym z przedstawicielami carskiej władzy na terenie Królestwa Polskiego. W zamachu na generalnego prokuratora Warszawy Andrieja Kawielina przypadkowo giną jego córki i ich guwernantka. Herling zostaje pojmany i osadzony w więzieniu pod nadzorem pułkownika Pirinowa. Wyrzuty sumienia, wywołane śmiercią niewinnych osób i działanie Pirinowa powodują, że Herling załamuje się i próbuje się powiesić. Pułkownik nakłania go do odkupienia win poprzez pomoc w schwytaniu niebezpiecznego dla rosyjskiej władzy dziennikarza i początkującego terrorysty Andrzeja Woydy. Herling ucieka z transportu więziennego i z pomocą innego więźnia, Adama Tańskiego, udaje się do Zakopanego. Tam poznaje Woydę i jego przyjaciółkę Martę Moraczewską. Woyda nakłania Artura do udziału w zamachu na pułkownika Pirinowa, w międzyczasie starając się zarazić swojego gościa pasją taterniczą. Podczas wspinaczki na Kazalnicę Herling zdradza Woydzie, iż jest zdrajcą i przybył tu z polecenia Pirinowa, a także sugeruje, iż wie o wcześniejszym epizodzie z życia Andrzeja, kiedy ów zdradził przed pułkownikiem swoich towarzyszy. Woyda strzela do Herlinga, który spada ze skalnej półki i ginie. Następnie Woyda przeprowadza udany zamach na pułkownika Pirinowa. Napisy końcowe filmu informują, że działał w organizacji bojowej i dokonał jedenastu zamachów, w 1918 roku wstąpił do partii bolszewików, a w 1936 roku został rozstrzelany z rozkazu Stalina. Jego przyjaciółka Marta wyjechała do Ameryki Północnej i tam zajmowała się fotografią.
Nagrody 1995 – 20. Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni: Michał Lorenc – nagroda za muzykę Dorota Roqueplo – nagroda za kostiumy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Polskie dramaty psychologiczne Kategoria:Polskie dramaty sensacyjne Kategoria:Polskie filmy z 1995 roku Kategoria:Brytyjskie filmy z 1995 roku Kategoria:Czeskie filmy z 1995 roku Kategoria:Filmy kręcone w Zakopanem Kategoria:Filmy o rewolucji 1905 roku Kategoria:Filmy w reżyserii Krzysztofa Langa Kategoria:Polskie filmy zrealizowane w koprodukcji międzynarodowej Kategoria:Filmy, których akcja toczy się w zaborze austriackim Kategoria:Filmy, których akcja toczy się w zaborze rosyjskim Kategoria:Filmy, których akcja toczy się w Zakopanem Kategoria:Czeskie filmy zrealizowane w koprodukcji międzynarodowej Kategoria:Brytyjskie filmy zrealizowane w koprodukcji międzynarodowej