Chodaków – dawna gmina wiejska istniejąca do 1954 rokuDo 28 września 1954 roku w woj. warszawskim. Nazwa gminy pochodzi od wsi (od 1967 miasta) Chodaków, lecz siedzibą władz gminy był Sochaczew, który stanowił odrębną gminę miejską i ponadto mieścił siedzibę wiejskiej gminy Kozłów BiskupiGłówny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej – podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933.

Za Królestwa Polskiego gmina Chodaków należała do powiatu sochaczewskiego w guberni warszawskiejPostanowienie z 17 (29) września 1866, ogłoszone 5 (17) stycznia 1867 (Dziennik Praw, rok 1866, tom 66, nr 219, str. 279)Postanowienie z 29 grudnia 1867 (10 stycznia 1868), ogłoszone 8 (20) lutego 1868 (Dziennik Praw, rok 1868, tom 67, nr 228, str. 359). W połowie 1870 roku do gminy Chodaków włączono obszar zniesionej gminy TrojanówKrótka statystyka gubernij Królestwa Polskiego obejmująca rozległość i ludność tychże gubernij oraz wykaz miast, osad i gmin (Przedruk uzupełniony ze Skorowidza do Dziennika Praw, wydanego w połowie 1870 r.). Warszawa 1870Skorowidz Królestwa Polskiego czyli Spis alfabetyczny miast, wsi, folwarków, kolonii i wszystkich nomenklatur w guberniach Królestwa Polskiego, z wykazaniem: gubernii, powiatu, gminy, parafii, sądu pokoju lub gminnego, oraz najbliższej stacyi pocztowej, wraz z oddzielnym spisem gmin podług najświeższej ich liczby i nazwy ułożony, wykazujący: odległość każdej danej gminy od miasta powiatowego i sądu swojego gminnego; czy i jakie znajdują się w gminie zakłady fabryczne lub przemysłowe, szkoły itp. oraz ludność każdej gminy, obejmujący także podział sądownictwa krajowego świeżo urządzonego. T. 2.

W okresie międzywojennym gmina Chodaków należała do powiatu sochaczewskiego w woj. warszawskim. 20 października 1933 podzielono ją na 43 gromady (sołectwa):

Andrzejów Duranowski, Bibiampol, Bogdaniec, Bronisławy, Budki Żelazowskie, Chodaków (Kolonia), Chodakówek, Chrzczany, Czerwonka, Czyste, Duranów, Dzięglewo, Feliksów, Gawłów, Helenka, Ignacówka, Janaszówek, Janówek Duranowski, Karwowo, Kąty, Kirsztejnów, Kistki, Konary, Lubiejew, Mokas, Nowa Wieś, Nowe Mostki, Orły-Cesin, Ostrzeszewo, Pilawice, Rozlazłów, Sochaczew, Strojec, Strzyżew, Szczytno, Władysławów, Wyjazd, Wymysłów, Wypalenisko, Zarzecze, Zosin, Zwierzyniec i ŻukówkaŁódzki Dziennik Wojewódzki. 1933, nr 20, poz. 258..

Po wojnie gmina zachowała przynależność administracyjną. Według stanu z 1 lipca 1952 roku gmina Chodaków składała się z 48 gromad. W porównaniu ze stanem z 1933 roku utworzono pięć nowych gromad: Czerwonka Parcele, Kazimierów, Kożuszki Kolonia, Kożuszki Parcele i Wójtówka, a gromadę Żukówka przemianowano na ŻukówkaWykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa.

Gminę zniesiono 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin.

13 listopada 1954, po pięciu tygodniach, gromadę Chodaków (obejmującą Kolonię Chodaków, Kistki, Nową Wieś, Ostrzeszewo, Trojanów, Zarzecze, Zwierzyniec) zniesiono w związku z nadaniem jej statusu osiedla. 1 stycznia 1967 Chodaków otrzymał prawa miejskie.

Gminy Chodaków nie przywrócono 1 stycznia 1973 po reaktywowaniu gmin. Utworzono natomiast gminę Sochaczew, w skład której weszła większość gromad dawnej gminy Chodaków. Część gromad weszła także w skład nowych gmin: Kampinos (Strojec, Strzyżew i Szczytno), Młodzieszyn (Bibiampol i Helenka) oraz Tułowice (Konary i Kirsztejnów)Uchwała Nr XX/93/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 1 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie warszawskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 12 grudnia 1972, Nr 20, Poz. 407).. 5 października 1973 sołectwo Kirsztajnów włączono do gminy KampinosUchwała nr XXV/120/73 WRN w Warszawie w sprawie zmiany granic niektórych gmin w województwie warszawskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z 27 grudnia 1973, nr 21, poz. 439). 1 stycznia 1977 miasto Chodaków włączono do Sochaczewa.

Przypisy

Chodakozzxw Kategoria:Historia Sochaczewa