thumb|300px|Gmach Muzeum Narodowego we Wrocławiu
We Wrocławiu znajduje się obecnie ok. 25 muzeów różnotematycznych. Historia muzealnictwa we Wrocławiu rozpoczyna się w XIX wieku, jednakże pierwsze ślady kolekcjonerstwa sięgają XVI wieku i są związane z osobą biskupa wrocławskiego Jana Turzo (zm. 1520 roku) z Krakowa oraz patrycjusza Thomasa Rehdigera (zm. w 1576 roku). Ten ostatni był ofiarodawcą 8 tysięcy książek, które trafiły do kościoła św. Elżbiety. Kolekcja ta była w późniejszym czasie podstawą biblioteki znajdującej się przy świątyni. Inne zbiory Rehdigera trafiły w ręce miasta Wrocławia. Były to kolekcje obrazów, rzeźb, monet medali i rękopisów średniowiecznych.
W wiekach XVII i XVIII kolejne prywatne zbiory trafiały do zbiorów miejskich m.in. rektora gimnazjum Johanna Kaspra Arletiusa (zm. 1784 roku) oraz Johanna Sigismunda Haunolda (1711 roku). W katedrze Marii Magdaleny powstawały zbiory biblioteczne, głównie za sprawą daru Johannesa Hessa (zm. 1547 roku), który przekazał zbiór obrazów i medali. W 1649 roku kolekcja ta została powiększona o zbiory monet i medali ofiarowane przez kupca Gottfrida Richtera. W 1715 i w 1778 roku kolekcja została wzbogacona przez innych kupców wrocławskich: Johanna Kretschmera i Johanna Gottfrida Mentzela a przede wszystkim przewodniczącego wrocławskiej Rady Miejskiej Albrechta Sebischa. Jego zbiory 341 obrazów, 56 tomów grafiki, wyrobów rzemiosła artystycznego i książek dołączyły w 1768 roku do kolekcji kościelnych. Wśród jego obrazów znajdowały się dzieła m.in. Rubensa, Rembrandta czy Tintoretto.
Wiele różnych zbiorów istniało w kilku innych miejscach, w skarbcu katedralnym, w bibliotece kapitulnej, w kościele o.o. Bernardynów i innych. W 1727 roku został otwarty gabinet numizmatyczny w Ratuszu a znaczna część zbiorów pochodziła z daru pastora Gottfrida Hancke'go. W XVIII i XIX wieku znanymi prywatnymi kolekcjonerami byli Jan Bogumił Korn (zm. 1864), profesor August Kehlert (zm. 1864), Adrian Josef von Hoverden-Plencken (zm. 1875), jubiler Thun oraz buchalter Praetorius.
Po sekularyzacji zakonów w 1810 roku w Bibliotece Uniwersyteckiej zgromadzono przedmioty sakralne (głównie za sprawą Johanna Gustava Bueschinga) pochodzące z kościołów i klasztorów śląskich. Eksponaty te były później przekazywane do innych muzeów. Wiek XIX we Wrocławiu dla muzeów był czasem gromadzenia i powiększania zasobów. Powstawały pierwsze typowe muzea: Muzeum Zoologiczne Uniwersytetu Wrocławskiego (1814 roku), Muzeum Techniczne (ok. 1827) czy też Muzeum Anatomiczne Uniwersytetu Wrocławskiego (1827).
Placówki muzealne przed 1945 rokiem Muzeum Zoologiczne Uniwersytetu Wrocławskiego - założone w 1814 roku, Muzeum Techniczne - założone ok. 1827 roku Muzeum Anatomiczne Uniwersytetu Wrocławskiego - założone w 1827 roku; Muzeum Sztuki i Przemysłu Artystycznego - założone w 1842 roku Galeria Malarstwa - założona w 1853 roku; Muzeum Botaniczne Uniwersytetu Wrocławskiego - założone w 1853 roku; Muzeum Starożytności Śląskich - założone w 1858 roku; Muzeum Archeologiczne - założone ok. 1877 roku; Śląskie Muzeum Sztuk Pięknych - założone w 1880 roku; Muzeum Mineralogiczne Uniwersytetu Wrocławskiego - założone w 1866 roku; Miejskie Muzeum Szkolne - założone w 1891 roku; Muzeum Geologiczne Uniwersytetu Wrocławskiego - założone formalnie w 1880 roku; Śląskie Muzeum Rzemiosła Artystycznego i Starożytności - założone w 1899 roku; Muzeum Archidiecezjalne - założone w 1903 roku; Muzeum Antropologiczne Uniwersytetu Wrocławskiego - założone w 1914 roku Dom–Muzeum Alberta i Toni Neisserów - powstałe w 1916 roku; Muzeum Historii Palestyny przy Wydziale Teologii Rzymsko-katolickiej Uniwersytetu Wrocławskiego Muzeum Zamkowe - powstało w 1926 roku; Muzeum Żydowskie - powstałe w 1928 roku
Placówki muzealne po 1945 roku Muzeum Archeologiczne - powstałe w 1945 roku; Muzeum Pedagogiczne - powstałe w 1945 roku; Muzeum Przyrodnicze im. prof. Władysława Rydzewskiego Uniwersytetu Wrocławskiego - założone w 1946 roku; Muzeum Anatomiczne Akademii Medycznej - założone w 1951 roku; Muzeum Stomatologiczne Akademii Medycznej Muzeum Narodowe we Wrocławiu - założone w 1947 roku; Muzeum Wojska Polskiego we Wrocławiu - założone w 1947 roku; Muzeum Archidiecezjalne; Muzeum Historyczne Miasta Wrocławia - założone w 1918 roku Muzeum Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu - powstałe w 1954 roku; Muzeum Ewolucji Człowieka Uniwersytetu Wrocławskiego - powstałe w 1954 roku, późniejsze Muzeum Antropologiczne; Muzeum Poczty i Telekomunikacji we Wrocławiu; Muzeum Etnograficzne - powstałe w 1958 roku; Muzeum Rolnicze Akademii Rolniczej we Wrocławiu - powstało w 1963 roku Muzeum Miejskie Wrocławia - powstałe w 1965 roku; Muzeum Historyczne we Wrocławiu - powstałe w 1965 roku Muzeum Sztuki Medalierskiej we Wrocławiu - powstałe w 1965 roku Muzeum Architektury we Wrocławiu; Muzeum Sztuki Aktualnej - powstało w 1965 roku; Muzeum walk o wyzwolenie narodowe i społeczne; Muzeum Farmacji Akademii Medycznej Muzeum Mineralogiczne im. Kazimierza Maślankiewicza we Wrocławiu - powstało w 1966 roku. Muzeum Wojsk Inżynieryjnych Wyższej Szkoły Oficerskiej im. Tadeusza Kościuszki Arsenał - Muzeum Oręża Muzeum Geologiczne im. Henryka Teisseyre we Wrocławiu - powstało w roku 1981. Muzeum Uniwersytetu Wrocławskiego
Bibliografia Adam Wiecek Muzea wrocławskie od 1814 roku, wyd. TMW „Wratislavia” Wroclaw 1997
* Kategoria:Kultura we Wrocławiu