CANT Z.501 Gabbiano (pol. mewa) – włoska łódź latająca zaprojektowana i zbudowana w wydziale lotniczym stoczni (C.R.D.A.) w Monfalcone koło Triestu, używana podczas II wojny światowej.
Historia Pierwsza konstrukcja inżyniera Filippo Zappaty w , zrealizowana na zamówienie włoskiego Ministerstwa Lotnictwa na rozpoznawczo-bombową łódź latającą dalekiego zasięgu. Prototyp oblatany 7 marca 1934 roku przez znanego oblatywacza i pilota wyczynowego Mario Stoppaniego.
Ten sam pilot wykonał później kilka rekordowych przelotów na Z.501: 18 października 1934 roku przeleciał z Triestu do Massawy w Erytrei, pokonując trasę 4133 km w ciągu 26 godzin i 35 minut, a w lipcu 1935 roku dokonał przelotu z Monfalcone do Berbery w Somalii na dystansie 4966 km.
Użycie w lotnictwie wojskowym Produkcja Z.501 na potrzeby Regia Aeronautica rozpoczęła się w 1935 roku. W chwili przystąpienia Włoch do II wojny światowej 10 czerwca 1940 roku w służbie znajdowały się 202 egzemplarze samolotu, pełniące służbę patrolową i ratowniczą. Do września 1943 roku zbudowano łącznie 454 maszyny, z których kilkadziesiąt pozostałych w służbie po kapitulacji Włoch 8 września było używane zarówno w lotnictwie Włoskiej Republiki Socjalnej jak i w Aviazione Cobelligerante Italiana.
W 1937 roku kilka samolotów tego typu wspierało działania lotnictwa frankistowskiego w hiszpańskiej wojnie domowej, startując z bazy na Majorce. Zostały one następnie przekazane lotnictwu hiszpańskiemu.
W latach 1938–1939 kilka samolotów zakupiła również Rumunia do swoich eskadr rozpoznawczych na Morzu Czarnym.
Konstrukcja Łódź latająca, górnopłat konstrukcji drewnianej, kadłub pokryty od dołu sklejką, od góry płótnem, płat również drewniany, kryty płótnem. Napęd samolotu stanowił jeden silnik gwiazdowy Isotta Fraschini ASSO XI o mocy 900 KM. Załoga 4-5 osób: pilot, nawigator i dwaj lub trzej strzelcy pokładowi. Samolot był uzbrojony w trzy ruchome karabiny maszynowe Breda-SAFAT kal. 7,7 mm w stanowiskach strzeleckich: na górze gondoli silnikowej, na grzbiecie tyłu kadłuba oraz na dziobie. Pod skrzydłami znajdowały się zaczepy dla czterech bomb lotniczych o masie po 160 kg.
Przypisy
Bibliografia
(en) David Mondey The Hamlyn Concise Guide to Axis Aircraft of World War II, Chancellor Press, 2004,
Z.0501 Kategoria:Samoloty patrolowe Kategoria:Włoskie wodnosamoloty II wojny światowej Kategoria:Włoskie samoloty rozpoznawcze II wojny światowej Kategoria:Włoskie łodzie latające Kategoria:Samoloty z napędem śmigłowym