Niewydolność cieśniowo-szyjkowa, niewydolność szyjki macicy (, ) – powikłanie ciąży, polegające na niezdolności szyjki macicy do utrzymania ciąży do przewidywanego terminu porodu. Prowadzi do skracania się szyjki macicy, rozwierania, zgładzania i w efekcie może doprowadzić do poronienia lub porodu przedwczesnego.
Epidemiologia Szacuje się, że niewydolność cieśniowo-szyjkowa dotyczy 0,1–1,8% ciąż.
Etiologia W etiologii niewydolności cieśniowo-szyjkowej bierze się pod uwagę trzy główne grupy czynników: wrodzone urazy, np. przebyte zabiegi ginekologiczne na szyjce macicy (najczęściej): operacja kleszczowa, ręczne wydobycie łożyska, sztuczne poronienie, wyłyżeczkowania macicy, rozległe elektrokonizacje, amputacja szyjki macicy czynniki hormonalne i biochemiczne (niewydolność czynnościowa)
Zidentyfikowano następujące czynniki ryzyka niewydolności cieśniowo-szyjkowej: wystąpienie niewydolności cieśniowo-szyjkowej w poprzedniej ciąży Przedwczesne pęknięcie pęcherza płodowego (PROM) w poprzedniej ciąży konizacja szyjki w wywiadzie wewnątrzmaciczna ekspozycja na dietylstilbestrol wady wrodzone macicy
Rozpoznanie Kryterium rozpoznania niewydolności cieśniowo-szyjkowej jest stwierdzenie w badaniu we wziernikach zgładzania i skracania się szyjki, wraz z rozwieraniem się kanału szyjki, bez przedwczesnej czynności skurczowej macicy.
W badaniu ultrasonograficznym można ocenić długość kanału szyjki i ujście wewnętrzne, a więc i ryzyko wystąpienia niewydolności cieśniowo-szyjkowej.
Leczenie Leczeniem z wyboru jest leczenie operacyjne, polegające na założeniu na szyjkę szwu okrężnego.
Stosuje się kilka różnych technik operacyjnych, aby przeciwdziałać porodowi przedwczesnemu przy niewydolności cieśniowo-szyjkowej macicy: szew przezpochwowy McDonalda zakładany w ciąży ok. 12-16 tc., pessar (krążek, pessarium), szew Shirodkara TVCIC TVC szew okrężny TAC na cieśń szyjki macicy zakładany laparoskopowo szew okrężny TAC (transabdominal cervicoisthmus cerclage) zakładany przed ciążą metodą przezbrzuszną na cieśń szyjki macicy. Wskazania do założenia szwu okrężnego na szyjkę według American College of Obstetricians and Gynecologists: wskazania profilaktyczne: wywiad położniczy sugerujący niewydolność cieśniowo-szyjkową wyniki badania: swobodne przechodzenie przez kanał szyjki rozszerzadła Hegara nr 8, przechodzenie cewnika Foleya wypełnionego 2-3 ml wody zniekształcenie ujścia wewnętrznego szyjki stwierdzone w histerosalpingografii kliniczne wykładniki przebytego urazu szyjki wskazania terapeutyczne: przedwczesne rozwieranie i wygładzanie się szyjki macicy bez czynności skurczowej przed 28. tygodniem ciąży ultrasonograficzne wykładniki wpuklania się błon płodowych do ujścia zewnętrznego kanału szyjki
Powikłania leczenia przedwczesne pęknięcie błon płodowych (1–9%) zakażenie wewnątrzowodniowe (1–8%) uraz szyjki śródporodowy (1–13%) spełznięcie szwu (3–13%) krwawienie z dróg rodnych (rzadko) przetoki pęcherzowo-pochwowe (rzadko)
Historia Pierwszy opis niewydolności cieśniowo-szyjkowej przypisuje się Cole’owi, Culpepperowi i Rowlandowi, którzy opisali objawy w 1658 roku na łamach „Practice of Physick”. Termin wprowadził Gream w artykule w „Lancecie” w 1865 roku.
Przypisy Anonymous. In: Culpeper N, Cole A, Rowland W, editors. The practice of physick. London (UK): George Sawbridge; 1678. p. 502-9. Położnictwo i ginekologia. Grzegorz H. Bręborowicz (red.). Wydawnictwo Lekarskie PZWL, s. 174–178 .
Kategoria:Położnictwo