Infrastruktura (z łac. infra – pod i structura – budowa) – podstawowe urządzenia i systemy służące państwu, miastu lub innym obszarom, w tym usługi i urządzenia niezbędne do poprawnego funkcjonowania.
Infrastruktura składa się z publicznych i prywatnych usprawnień fizycznych, takich jak drogi, koleje, mosty, tunele, zaopatrzenie w wodę, kanały ściekowe, sieci elektryczne i telekomunikacja (w tym łączność z Internetem i prędkości łączy szerokopasmowych).
Za najważniejsze cechy obiektów infrastrukturalnych uważa się: niepodzielność techniczną, długi okres powstawania i projektowania, brak zdolności do importu, wysoką kapitałochłonność.
Cechy infrastruktury służebny charakter – świadczy usługi dotyczące obsługi sfery produkcyjnej bądź konsumpcyjnej; bryłowatość urządzeń – oznacza, iż istnieje konieczność tworzenia całych obiektów od razu ze względu na kwestie ekonomiczne oraz technologiczne, nie da się ich budować etapami; wysoka kapitałochłonność – tworzenie urządzeń infrastruktury pociąga za sobą konieczność ponoszenia znacznych kosztów, które ze względu na bryłowatość zwracają się dopiero w długim okresie; skokowy sposób powstawania kosztów – oznacza, iż koszty infrastruktury rosną co pewien czas jako konsekwencja niepodzielności urządzeń infrastruktury długowieczność – czas użytkowania urządzeń infrastruktury jest bardzo długi; immobilność – nie da się przenosić urządzeń infrastruktury, zaś usługi świadczone przez urządzenia infrastruktury mogą być konsumowane na miejscu; urządzenia infrastruktury są względem siebie komplementarne, a nie substytucyjne.
Funkcje infrastruktury transferowa – stwarza warunki przepływu w przestrzeni dóbr, energii oraz ludzi; usługowa – zaspokaja popyt na usługi zgłaszany poprzez sfery produkcyjną oraz konsumpcyjną; integracyjna – kształtuje więź społeczną, ekonomiczną i informacyjną w układach regionalnych; lokalizacyjna – poziom rozwoju infrastruktury na danym terenie świadczy o poziomie jego atrakcyjności (dostępność sieci transportowej, energii, zasobów wodnych itp.); akceleracyjna – poziom zagospodarowania infrastrukturalnego stanowi przesłankę rozwoju gospodarczego określonych regionów; rezerwa potencjału infrastruktury stanowi istotny czynnik rozwoju gospodarczego danego obszaru.
Podział infrastruktura społeczna budynki publiczne infrastruktura techniczna Zaopatrzenie w: Prąd (elektrownie) Gaz (gazociągi) Ogrzewanie (ciepło) Wodę (wodociągi) Usuwanie Usuwanie śmieci Usuwanie ścieków, kanalizacja, oczyszczalnia ścieków Odzyskiwanie wartościowych materiałów Komunikacja Infrastruktura telefoniczna Infrastruktura radiowa Infrastruktura telewizyjna Internet Inne usługi radiowe Infrastruktura transportowa Transport zbiorowy Transport po wodach terytorialnych (po rzekach i jeziorach) Transport morski (i oceaniczny) Transport kolejowy (infrastruktura kolejowa) Transport drogowy Transport lotniczy Lotniska Radiowe systemy nawigacyjne dla potrzeb transportu lotniczego i morskiego Transport indywidualny Ulice Drogi rowerowe Chodniki Infrastruktura magazynowa
Klasyfikacja i podstawowy podział infrastruktury transportu Dwa podstawowe rodzaje klasyfikacji: infrastruktura o charakterze przestrzennym: liniowa i punktowa infrastruktura gałęziowa
Podstawowy podział infrastruktury transportu Podział według 1 rodzaju klasyfikacji: liniowa sieć transportowa obejmująca: drogi kołowe; drogi kolejowe i drogi wodne śródlądowe. punkty (węzły) transportowe: stacje kolejowe; terminale intermodalne; porty morskie; porty wodne śródlądowe; porty lotnicze; centra logistyczne; przejścia graniczne. Podział według 2 rodzaju klasyfikacji: infrastruktura drogowa infrastruktura kolejowa infrastruktura morska infrastruktura wodna śródlądowa infrastruktura lotnicza
Elementy infrastruktury transportowej (liniowej i punktowej) Drogowa: drogi kołowe – infrastruktura liniowa, mosty, tunele, skrzyżowania (z innymi drogami i liniami kolejowymi), węzły drogowe (parkingi, place przeładunkowe, manewrowe, drogowe przejścia graniczne), sygnalizacja, urządzenia do pobierania opłat.
Kolejowa: linie kolejowe (tory z podkładami) wraz z obiektami inżynieryjnymi (mosty, wiadukty, tunele, przepusty, przejazdy kolejowo-drogowe), urządzenia zabezpieczenia ruchu i łączności, sygnalizacja, sieć energetyczna (trakcja), sieć wodno-kanalizacyjna, stacje (osobowe i towarowe – łącznie z peronami, placami utwardzonymi etc.), terminale intermodalne, bocznice kolejowe, posterunki odgałęźne i odstępowe. Morska: morskie obszary brzegowe (przybrzeżne) – przyległe odcinki linii brzegowych, port morski z infrastrukturą: budowle hydro-techniczne (np. tory podejściowe, kanały), nabrzeża, place utwardzone (do przeładunków, składowania, magazynowania, parkowania etc.), tory kolejowe, miejsca postojowe, doki. Wodna śródlądowa: rzeki, kanały, jeziora i inne odcinki wodne specjalnie przystosowane do nawigacji, urządzenia nawigacyjne i sygnalizacyjne (stałe oznakowania), śluzy i stopnie wodne, tamy porty wodne śródlądowe i infrastrukturą towarzyszącą. Lotnicza: „korytarze powietrzne” (po zainstalowaniu naziemnych urządzeń prowadzenia, nadzoru i kontroli ruchu), porty lotnicze z infrastrukturą, w tym pasy startowe, urządzenia nadzoru i kontroli ruchu, lądowiska
Zobacz też
Infrastruktura krytyczna
Przypisy