230px|thumb|Pierwszy numer „Iskry”, wydany w Lipsku Iskra () – pismo periodyczne rosyjskiej partii socjaldemokratycznej (SDPRR). Pierwszy numer gazety został opublikowany w Lipsku w grudniu 1900 roku. Kolejne numery były wydawane od 1901 do 1905, początkowo w Monachium, a potem w Szwajcarii i rozprowadzane bezdebitowo na terenie Imperium Rosyjskiego.
Historia Pierwszym redaktorem pisma był Włodzimierz Lenin. Gazeta miała antyimperialistyczny i lewicowy charakterFischer 1964, s. 35; Pipes 1990, s. 357; Rice 1990, s. 64–69; Service 2000, s. 129–135.. Za kadencji Lenina zawierało artykuły napisane przez między innymi Różę Luksemburg, Niemca pochodzenia czeskiego – Karla Kautsky'ego czy młodego ukraińskiego marksisty, Lwa Trockiego, który stał się współpracownikiem Lenina na jesieni 1902 rokuRice 1990, s. 69–70.. Po rozłamie w SDPRR na frakcje bolszewików i mienszewików, w lipcu 1903 Lenin opuścił redakcję Iskry, która do października 1905Manifest październikowy cara Mikołaja II ogłosił zniesienie cenzury w Rosji, wprowadzenie swobód obywatelskich i rządy konstytucyjne. ukazywała się pod kierownictwem Gieorgija PlechanowaRice 1990, s. 83–84; Service 2000, s. 157.. Wydano 110 numerów (do lipca 1903opuszczenia redakcji przez Lenina - 44 numery). Zadaniem gazety było połączenie różnych ugrupowań robotniczych w Rosji na bazie wspólnej platformy politycznej. Gazeta była drukowana w Monachium (1901-1903) i Genewie (po 1903) i dostarczana w skrzyniach z podwójnym dnem na obszar Imperium Rosyjskiego przy współpracy sympatyzującego z socjaldemokracją rosyjskiego przemysłowca z branży włókienniczej - Sawy MorozowaWłaściciela przedsiębiorstwa Manufaktura nikolska „Sawa Morozow Syn i S-ka". W 1902/3 r. (30 rok działania) osiągnęła zysku czystego 3 060 000 rubli. Dywidenda 20$. Kapitał akcyjny 5 milionów rb. zapasowy 15 712 929 rubli i amortyzacyjny 12 638 986 rubli..
Mottem gazety było Z iskry rozgorzeje płomień (, Iz iskry wozgoritsia płamia) — cytat z wiersza Strun wieszczych płomienne dźwięki (, Strun wieszczich płamiennyje zwuki), który powstał w odpowiedzi na wiersze Aleksandra Puszkina do dekabrystów zesłanych na Syberię.
Członkowie redakcji uczestniczyli w obaleniu caratu w marcu 1917 roku i wydarzeniach rewolucji rosyjskiej wiosny-lata 1917. Po przewrocie bolszewickim znaleźli się w różnych obozach politycznych – Włodzimierz Lenin jako przywódca RFSRR, mienszewicy – Gieorgij Plechanow, Pawieł Akselrod i Julij Martow w opozycji, do czasu wymuszonej emigracji z RFSRR.
Redakcja Członkami redakcji byli między innymi: Włodzimierz Lenin Gieorgij Plechanow Wiera Zasulicz Paweł Akselrod Julij Martow Aleksandr Potresow
później też: Lew Trocki
Przypisy
Bibliografia Fischer, Louis (1964). The Life of Lenin. London: Weidenfeld and Nicolson. . Richard Pipes The Russian Revolution (1990); wyd. polskie - Rewolucja Rosyjska Warszawa 1994; Wyd. PWN; Aleksander Michałowicz Romanow, Byłem wielkim księciem, Studio Wydawnicze Unikat, Białystok 2004. Rice, Christopher (1990). Lenin: Portrait of a Professional Revolutionary. Londyn: Cassell. . Service, Robert (2000). Lenin: A Biography. Londyn: Macmillan. .
Kategoria:Czasopisma wydawane od 1900 Kategoria:Czasopisma wydawane do 1905 Kategoria:Historia Szwajcarii Kategoria:Komunizm Kategoria:Niewydawane czasopisma rosyjskie Kategoria:Polityka Imperium Rosyjskiego Kategoria:Prasa Imperium Rosyjskiego Kategoria:Historia socjalizmu